Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που στο παρελθόν ήταν ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ, συμπεριλαμβανομένων εμπόρων, βιοτεχνών και αυτοκινητιστών, διαθέτουν σήμερα περισσότερες επιλογές για τη συνταξιοδότησή τους. Μπορούν να αξιοποιήσουν την εξαγορά πλασματικών ετών, να συνυπολογίσουν χρόνο ασφάλισης από άλλα ταμεία και, κυρίως, να λάβουν σύνταξη χωρίς να χρειαστεί να διακόψουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα. Από το 2024, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι λαμβάνουν το πλήρες ποσό της σύνταξής τους, καταβάλλοντας παράλληλα μια πρόσθετη εισφορά.
Το πρακτικό συμπέρασμα είναι σαφές: όσοι έχουν ήδη συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, έχουν συμφέρον να υποβάλουν άμεσα την αίτησή τους. Η παραμονή στην ασφάλιση πέρα από τα 40 έτη προσθέτει ελάχιστα στο τελικό ποσό της σύνταξης, καθιστώντας την άμεση υποβολή αίτησης την πιο συμφέρουσα επιλογή.
Οι βασικοί δρόμοι προς τη σύνταξη
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, υπάρχουν δύο βασικοί δρόμοι για τη συνταξιοδότηση. Ο πρώτος αφορά τη συνταξιοδότηση στο 67ο έτος της ηλικίας, με την προϋπόθεση συμπλήρωσης τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης. Ο δεύτερος δρόμος οδηγεί σε πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος της ηλικίας, εφόσον έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ασφάλισης.
Για τους νέους ασφαλισμένους, δηλαδή όσους ξεκίνησαν την ασφάλισή τους μετά την 1η Ιανουαρίου 1993, προβλέπεται επιπλέον η δυνατότητα λήψης μειωμένης σύνταξης στα 62 έτη. Η αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης από διάφορα ταμεία και η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελούν σημαντικά εργαλεία για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων.
Συνταξιοδότηση στα 67 με 15 έτη ασφάλισης
Ο γενικός κανόνας για τη συνταξιοδότηση, ο οποίος ισχύει τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες, ορίζει τη δυνατότητα λήψης σύνταξης στο 67ο έτος της ηλικίας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης, δηλαδή 4.500 ημερών, σύμφωνα με τον νόμο 4336/2015, άρθρο 1.
Η σύνταξη που χορηγείται σε αυτή την περίπτωση είναι αναλογική. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό της υπολογίζεται με βάση τα έτη ασφάλισης που έχουν πραγματικά συμπληρωθεί από τον ασφαλισμένο. Όσοι έχουν ήδη κλείσει τα 67 και έχουν συμπληρώσει τα 15 έτη ασφάλισης, συνιστάται να υποβάλουν άμεσα την αίτησή τους, ακόμα και αν σκοπεύουν να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Παραδείγματα εφαρμογής του κανόνα
Για να γίνει πιο κατανοητή η εφαρμογή των κανόνων, μπορούν να αναφερθούν συγκεκριμένα παραδείγματα. Μία ελεύθερη επαγγελματίας, η οποία είναι ασφαλισμένη στον ΟΑΕΕ από το 2005, αναμένεται να κλείσει τα 67 της χρόνια μέσα στο 2026. Με 21 έτη ασφάλισης, δικαιούται να λάβει και ολόκληρη την εθνική σύνταξη.
Στην περίπτωση αυτή, συμφέρει την επαγγελματία να υποβάλει την αίτησή της τώρα, ανεξάρτητα από το αν θα συνεχίσει ή όχι την επαγγελματική της δραστηριότητα. Αντίστοιχα, ένας αυτοκινητιστής, ασφαλισμένος στο ΤΣΑ από το 1995, θα κλείσει τα 67 του μέσα στο 2026, έχοντας συμπληρώσει 31 έτη ασφάλισης. Και για αυτόν ισχύει το ίδιο συμπέρασμα, δηλαδή η άμεση υποβολή αίτησης.
Πλήρης σύνταξη στα 62 με 40 έτη ασφάλισης και πλασματικά έτη
Ο δεύτερος δρόμος για πλήρη σύνταξη, ο οποίος απευθύνεται τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, είναι η συνταξιοδότηση στο 62ο έτος της ηλικίας με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης. Εάν κάποιος δεν έχει συμπληρώσει 40 έτη πραγματικής ασφάλισης, συνυπολογίζοντας τον συνολικό χρόνο από όλα τα ταμεία στα οποία έχει ασφαλιστεί, μπορεί να καλύψει το κενό με πλασματικά έτη.
Τα πλασματικά έτη είναι χρονικά διαστήματα κατά τα οποία δεν έχουν καταβληθεί εισφορές, αλλά ο νόμος επιτρέπει την αναγνώρισή τους ως χρόνου ασφάλισης, συνήθως έναντι πληρωμής. Τέτοια διαστήματα περιλαμβάνουν τη στρατιωτική θητεία που δεν καλύφθηκε από ασφάλιση, τα χρόνια σπουδών, τον χρόνο ανατροφής παιδιών και τα κενά ασφάλισης. Ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας αναγνωρίζεται χωρίς κόστος. Για τον ελεύθερο επαγγελματία, το κόστος για κάθε μήνα πλασματικής αναγνώρισης ισούται με τη μηνιαία εισφορά.
Εργασία μετά τη συνταξιοδότηση
Από το 2024, έχει αλλάξει το πλαίσιο για τους συνταξιούχους που επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται. Πλέον, ο συνταξιούχος που συνεχίζει την επαγγελματική του δραστηριότητα λαμβάνει ολόκληρη τη σύνταξή του, χωρίς περικοπές. Ωστόσο, είναι υποχρεωμένος να καταβάλλει έναν πρόσθετο πόρο υπέρ του e-ΕΦΚΑ.
Παράλληλα με την πρόσθετη εισφορά, οι συνταξιούχοι που εργάζονται φορολογούνται κανονικά για τα εισοδήματά τους από την εργασία. Αυτή η ρύθμιση ενισχύει την επιλογή της άμεσης υποβολής αίτησης για σύνταξη, καθώς επιτρέπει την ταυτόχρονη λήψη σύνταξης και τη συνέχιση της εργασίας, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Με πληροφορίες από: Enikos
