Σε μια σημαντική εξέλιξη για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, και η υφυπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, αρμόδια για την Παιδεία και τον Πολιτισμό, Κάθριν Ντίλον, υπέγραψαν στην Αθήνα την ανανέωση του Μνημονίου Κατανόησης για την προστασία ελληνικών πολιτιστικών αγαθών. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, παρουσία της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Η συμφωνία αυτή διασφαλίζει τη συνέχιση της επιβολής εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες ελληνικού αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού για ακόμη μία πενταετία, με ισχύ έως το 2031. Ο βασικός στόχος παραμένει η ενίσχυση των προσπαθειών για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών και τον επαναπατρισμό τους στην Ελλάδα.
Η ανανέωση του μνημονίου συνεργασίας
Το ανανεωμένο Μνημόνιο Κατανόησης αποτελεί συνέχεια μιας επιτυχημένης συνεργασίας που ξεκίνησε το 2011. Η υπογραφή του έγινε σε επίσημη τελετή στην ελληνική πρωτεύουσα, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση και των δύο χωρών στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η παρουσία της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, κατά την υπογραφή, ανέδειξε τη σημασία που αποδίδουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτή τη συνεργασία.
Η επέκταση του μνημονίου για μια νέα πενταετία, έως το 2031, επιβεβαιώνει την κοινή βούληση για τη διατήρηση των μέτρων που αποτρέπουν την παράνομη είσοδο ελληνικών αρχαιοτήτων στην αμερικανική αγορά. Αυτό περιλαμβάνει την επιβολή αυστηρών εισαγωγικών περιορισμών σε αρχαιολογικό και εθνολογικό υλικό, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία των ελληνικών πολιτιστικών θησαυρών από την αρχαιοκαπηλία.
Σημαντικά αποτελέσματα από την προηγούμενη εφαρμογή
Το εν ισχύι μνημόνιο, το οποίο εφαρμόζεται από το 2011, έχει αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, καθώς και στον επιτυχή επαναπατρισμό τους στην Ελλάδα. Η συνεργασία των αρμόδιων αρχών των δύο χωρών έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική σε αυτό το πεδίο.
Ειδικότερα, κατά την πενταετή εφαρμογή της περιόδου 2021-2026, επιστράφηκαν στην Ελλάδα συνολικά 425 πολιτιστικά αγαθά. Από αυτά, τα 98 αντικείμενα επαναπατρίστηκαν βάσει των διατάξεων του Μνημονίου Κατανόησης. Επιπλέον, στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, παραδόθηκαν 15 ακόμη ελληνικές αρχαιότητες, αποτέλεσμα των ενεργειών της Εισαγγελίας του Μανχάταν και της Antiquities Trafficking Unit.
Δήλωση της υπουργού Πολιτισμού και μελλοντικά σχέδια
Σε δήλωσή της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε την επιτυχία της συνεργασίας. «Σήμερα, ανανεώσαμε το Μνημόνιο Συνεργασίας για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών», ανέφερε. Η ίδια πρόσθεσε ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα επιτυχημένη συνεργασία, η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στην επιστροφή πολυάριθμων και σημαντικών πολιτιστικών αγαθών στην Ελλάδα, ενώ ενίσχυσε και τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών των δύο χωρών.
Η υπουργός γνωστοποίησε επίσης τα σχέδια του Υπουργείου Πολιτισμού για τον επόμενο χρόνο. Προβλέπεται η πραγματοποίηση έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, με σκοπό την ανάδειξη του μεγάλου έργου που επετεύχθη με τους επαναπατρισμούς. Η έκθεση θα περιλαμβάνει ορισμένα από τα επιστραφέντα αντικείμενα από τις ΗΠΑ και θα πλαισιώνεται από διάφορες δράσεις για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σχετικά με το σημαντικό αυτό πρόβλημα, το οποίο έχει λάβει παγκόσμιες διαστάσεις.
Πολιτιστικές πρωτοβουλίες και διεθνείς συνεργασίες
Πέρα από την ανανέωση του μνημονίου, η Λίνα Μενδώνη και η Κάθριν Ντίλον συζήτησαν και άλλες κοινές πολιτιστικές πρωτοβουλίες. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται εκδηλώσεις με αφορμή την επέτειο των 250 χρόνων από την διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Σε αυτές τις εκδηλώσεις, έμφαση θα δοθεί στην ανάδειξη της ιστορικής σχέσης μεταξύ της Αμερικανικής και της Ελληνικής Επανάστασης, καθώς και στη σημαντική συμβολή του αμερικανικού φιλελληνισμού στον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας.
Τέλος, οι δύο πλευρές αναφέρθηκαν στις δυνατότητες πολιτιστικής συνεργασίας ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Λος Άντζελες το 2028. Το Υπουργείο Πολιτισμού σκοπεύει να συμμετάσχει ενεργά, δανείζοντας, μεταξύ άλλων, γλυπτά στο Μουσείο Getty του Λος Άντζελες, και συμβάλλοντας ποικιλοτρόπως στις πολιτιστικές εκδηλώσεις που θα πλαισιώσουν το κορυφαίο αθλητικό γεγονός.
Με πληροφορίες από: Reader
