Ο χειμώνας δεν έχει ακόμη φανεί, αλλά ο ενεργειακός του λογαριασμός έχει ήδη αρχίσει να γράφεται. Εάν η σημερινή εικόνα στις διεθνείς αγορές διατηρηθεί τις επόμενες εβδομάδες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπα με έναν από τους δυσκολότερους ενεργειακά χειμώνες των τελευταίων ετών. Το πρώτο καμπανάκι έρχεται από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, η οποία επηρεάζει άμεσα τα καύσιμα και το πετρέλαιο θέρμανσης.
Η άνοδος του Brent και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Το πετρέλαιο Brent κινείται πλέον στην περιοχή των 108 δολαρίων το βαρέλι, τιμή που πριν από μερικούς μήνες θα θεωρούνταν ακραία. Μόνο σήμερα καταγράφηκε νέα άνοδος σχεδόν 3 δολαρίων, καθώς η αγορά προσπαθεί να τιμολογήσει έναν ολοένα μεγαλύτερο γεωπολιτικό κίνδυνο. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στα Στενά του Ορμούζ, αλλά διευρύνεται με νέα δεδομένα.
Νέα προβλήματα στις εξαγωγικές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και διακοπές παραγωγής στη Λιβύη, προσθέτουν ακόμη μεγαλύτερη νευρικότητα σε μια αγορά που ήδη λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας. Οι φόβοι για την προσφορά έχουν ενταθεί, με ορισμένους αναλυτές να μην αποκλείουν πλέον το Brent να κινηθεί πάνω από τα 120 δολάρια, ακόμη και προς τα 130 δολάρια, εάν οι διαταραχές συνεχιστούν. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο ενεργειακός λογαριασμός θα αλλάξει δραματικά.
Οι πρώτες επιπτώσεις στην Ελλάδα και τις τιμές των καυσίμων
Για την Ελλάδα, η διεθνής ενεργειακή αναταραχή δεν αποτελεί μακρινό πρόβλημα, καθώς οι πρώτες συνέπειες βρίσκονται ήδη στα πρατήρια της χώρας. Η άνοδος του αργού περνά σταδιακά στις τιμές της βενζίνης και του diesel. Η αμόλυβδη έχει ήδη ξεπεράσει σε αρκετές περιοχές τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ στα νησιά καταγράφονται ακόμη υψηλότερες τιμές.
Η ανησυχία για το diesel και η σύνδεσή του με την ακρίβεια
Το diesel αποτελεί ακόμη μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας για την ελληνική οικονομία. Η διεθνής αγορά των διυλισμένων προϊόντων βρίσκεται υπό έντονη πίεση, γεγονός που σημαίνει ότι η άνοδος στην τελική τιμή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πόσο κοστίζει ένα βαρέλι αργού πετρελαίου. Αυτή η παράμετρος είναι ιδιαίτερα σημαντική για την εγχώρια οικονομία.
Το diesel δεν αφορά μόνο τον οδηγό που γεμίζει το αυτοκίνητό του, αλλά επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα, τη γεωργία και ένα μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Κάθε νέα αύξηση στο κόστος του diesel αρχίζει να μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος των προϊόντων, δημιουργώντας έναν κύκλο όπου η ενεργειακή κρίση συναντά ξανά την ακρίβεια.
Το κρίσιμο τεστ του πετρελαίου θέρμανσης τον Οκτώβριο
Το πραγματικό τεστ, όμως, βρίσκεται μερικές εβδομάδες μπροστά, καθώς η αγορά περιμένει πλέον με ιδιαίτερη ανησυχία την έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης τον Οκτώβριο. Με το Brent πάνω από τα 100 δολάρια, κανείς δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι η εκκίνηση θα γίνει σε τιμές που μπορούν εύκολα να απορροφήσουν τα οικογενειακά εισοδήματα.
Εάν μάλιστα το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα σημερινά επίπεδα ή κινηθεί προς τα δυσμενέστερα σενάρια των 120–130 δολαρίων, η πίεση στα νοικοκυριά θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Για ένα νοικοκυριό που χρειάζεται εκατοντάδες λίτρα για να γεμίσει τη δεξαμενή του, το κόστος αναμένεται να είναι ιδιαίτερα υψηλό, επιβαρύνοντας σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Με πληροφορίες από: Topontiki
