Ενώ οι περισσότεροι πελάτες φεύγουν από ένα εστιατόριο με την ανάμνηση ενός ωραίου δείπνου, υπάρχει μια μερίδα που επιλέγει να πάρει μαζί της πιο απτά «ενθύμια». Αυτή η πρακτική, που περιλαμβάνει την αφαίρεση αντικειμένων όπως πιρούνια, ποτήρια, τασάκια, ακόμη και εξαρτήματα τουαλέτας, δεν αποτελεί απλώς μια αθώα παρόρμηση της στιγμής.
Για τους επαγγελματίες του χώρου της εστίασης, το φαινόμενο έχει λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις, με μέρος του εξοπλισμού τους, από μαχαιροπίρουνα και διακοσμητικά μέχρι πιο ογκώδη αντικείμενα, να κάνει συστηματικά φτερά, προκαλώντας σημαντικές απώλειες.
Το φαινόμενο των «ενθυμίων» από εστιατόρια
Η επιθυμία πελατών να πάρουν ένα «ενθύμιο» από ένα εστιατόριο εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους. Οι αφαιρέσεις αντικειμένων δεν περιορίζονται σε μικρά είδη, όπως μαχαιροπίρουνα και ποτήρια, αλλά επεκτείνονται και σε διακοσμητικά, τασάκια, ακόμη και σε αντικείμενα που δύσκολα θα περίμενε κανείς να χωρέσουν σε μια τσάντα ή μια τσέπη.
Αυτή η πρακτική, η οποία αρχικά μπορεί να θεωρηθεί ως μια αυθόρμητη κίνηση, έχει εξελιχθεί σε ένα ευρύτερο ζήτημα για τα εστιατόρια, καθώς παρατηρούν συστηματικές απώλειες στον εξοπλισμό τους.
Παραδείγματα από την Αθήνα και το εξωτερικό
Στην Αθήνα, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα καταγράφηκε σε μια γνωστή νεοταβέρνα στο κέντρο της πόλης. Η επιχείρηση αναγκάστηκε να αντικαταστήσει τα μαχαίρια της, τα οποία ήταν υπέροχου σχεδιασμού και πρακτικότητας, διότι οι ποσότητες που σταδιακά έλειπαν από την κουζίνα είχαν αρχίσει να γίνονται σημαντικές.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, καθώς παρόμοια περιστατικά έχουν αναφερθεί και στο εξωτερικό.
Περιστατικά στη Γαλλία και το Λονδίνο
Στο εξωτερικό, έχουν καταγραφεί εντυπωσιακά περιστατικά. Σε ένα εστιατόριο κοντά στη Λυών της Γαλλίας, πελάτης φέρεται να ξήλωσε ολόκληρη την υποδοχή του χαρτιού υγείας, μαζί με τις βίδες και τα ούπα. Ένας άλλος πελάτης άδειασε το χώμα μιας γλάστρας στην τουαλέτα προκειμένου να την πάρει μαζί του φεύγοντας.
Ακόμη, ο γνωστός σεφ Gordon Ramsay έχει δηλώσει ότι από το κατάστημά του Lucky Cat στο Λονδίνο εξαφανίστηκαν 477 μικρά maneki-neko, τα ιαπωνικά γατάκια που θεωρούνται σύμβολα καλής τύχης. Το κάθε γατάκι κόστιζε £4,50, με τις συνολικές απώλειες να ξεπερνούν τις £2.000 (περίπου €2.300) μέσα σε μόλις μία εβδομάδα.
Η εξαφάνιση του βατράχου στο Le Gavroche
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα έρχεται από το Le Gavroche, επίσης στο Λονδίνο. Το 2023, κατά τη διάρκεια ενός δείπνου που πραγματοποιήθηκε στη μνήμη ενός από τους ιδρυτές του εστιατορίου, ένας χειροποίητος βάτραχος από παλιά μαχαιροπίρουνα εξαφανίστηκε. Το μικρό αυτό γλυπτό βρισκόταν στον χώρο για σχεδόν 30 χρόνια.
Ο Michel Roux Jr εκτίμησε την οικονομική του αξία κοντά στις £1.000. Ωστόσο, για την οικογένεια Roux, η αξία του βατράχου ήταν κυρίως συναισθηματική, πέρα από την υλική του διάσταση.
Η ψυχολογία πίσω από την πράξη
Η ψυχολογία της κατανάλωσης προσφέρει μια πιθανή εξήγηση για το γιατί οι πελάτες θεωρούν ότι μπορούν να αφαιρέσουν αντικείμενα από ένα εστιατόριο, ακόμη κι αν έχουν πληρώσει αρκετές εκατοντάδες ευρώ για το γεύμα τους. Η έννοια της «ψυχολογικής ιδιοκτησίας» (psychological ownership) χρησιμοποιείται από τους ερευνητές για να περιγράψει την κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο αισθάνεται ότι κάτι είναι δικό του, ακόμη κι αν δεν του ανήκει νομικά.
Το φαινόμενο αυτό έχει μελετηθεί ειδικά στο περιβάλλον των εστιατορίων, όπου η συμμετοχή του επισκέπτη στην εμπειρία, η ταύτισή του με αυτήν και η αίσθηση ελέγχου μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά αυτό το αίσθημα της ψυχολογικής ιδιοκτησίας.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
