Μία πυρκαγιά που ξεκίνησε από κεραυνό τα ξημερώματα της 31ης Αυγούστου στην περιοχή της Κόνιτσας, συνεχίζει να καίει για περισσότερες από δώδεκα ημέρες. Η φωτιά πλήττει ένα παρθένο δάσος που βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο και σε δύσβατη περιοχή, με αποτέλεσμα ακόμη και η βροχόπτωση που σημειώθηκε να μην είναι αρκετή για την κατάσβεσή της. Το φαινόμενο αυτό, μαζί με άλλες αντίστοιχες πυρκαγιές στη βόρεια Ελλάδα, αναδεικνύει τις νέες κλιματικές συνθήκες που βιώνει η χώρα τα τελευταία χρόνια.
Η πυρκαγιά στην Κόνιτσα
Η φωτιά στην Κόνιτσα ξεκίνησε από κεραυνό τις πρώτες πρωινές ώρες της 31ης Αυγούστου. Από τότε, καίει ανεξέλεγκτα για πάνω από δώδεκα ημέρες, προκαλώντας ζημιές σε ένα παρθένο δάσος. Η περιοχή όπου εκδηλώθηκε η πυρκαγιά χαρακτηρίζεται από μεγάλο υψόμετρο και ιδιαίτερη δυσκολία στην πρόσβαση, γεγονός που περιπλέκει τις προσπάθειες κατάσβεσης. Ακόμη και οι βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν στην περιοχή δεν στάθηκαν ικανές να θέσουν τη φωτιά υπό πλήρη έλεγχο.
Η περίπτωση της Κόνιτσας έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από αντίστοιχες πυρκαγιές που έχουν εκδηλωθεί τα τελευταία χρόνια στα βόρεια της χώρας. Αυτά τα περιστατικά υποδεικνύουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα τοπικά οικοσυστήματα και αποκαλύπτουν τις επιπτώσεις των νέων κλιματικών συνθηκών που επικρατούν στην Ελλάδα.
Παρόμοια φαινόμενα και η νέα κανονικότητα
Η κατάσταση στην Κόνιτσα φέρνει στη μνήμη παλαιότερες πυρκαγιές που έκαιγαν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε περιοχές της βόρειας Ελλάδας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πυρκαγιά στο Παγγαίο, η οποία είχε παραμείνει ενεργή για τουλάχιστον οκτώ ημέρες. Αυτά τα περιστατικά υποδεικνύουν μια τάση προς πυρκαγιές μεγάλης διάρκειας σε βορειότερα και μεγαλύτερα υψόμετρα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πλέον είναι πολύ πιο εύκολο να υπάρξει έναρξη πυρκαγιάς σε μεγάλα υψόμετρα στα βόρεια της χώρας. Συνήθως, η αιτία έναρξης είναι η κεραυνική δραστηριότητα, όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της Κόνιτσας. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια νέα κανονικότητα για τις δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.
Οι εκτιμήσεις του κ. Γιάνναρου
Ο Θοδωρής Γιάνναρος, επικεφαλής της ομάδας «FLAME» και κύριος ερευνητής στο ΙΕΠΒΑ/ΕΑΑ, ανάλυσε την κατάσταση στο Reader. Όπως τόνισε, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι πυρκαγιές μεγάλης διάρκειας καταγράφονται πλέον σε βορειότερα σημεία και σε μεγαλύτερα υψόμετρα. Αυτό αποδεικνύει ότι η έναρξη πυρκαγιάς σε αυτές τις περιοχές έχει γίνει πιο εύκολη, συχνά λόγω κεραυνικής δραστηριότητας.
Ο κ. Γιάνναρος εξήγησε ότι οι συνθήκες γίνονται ιδιαίτερα ευνοϊκές για την εκδήλωση πυρκαγιών όταν υπάρχει κεραυνική δραστηριότητα σε συνδυασμό με μικρή ποσότητα βροχής. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «ξηρές καταιγίδες» και καθιστά την έναρξη μιας πυρκαγιάς πιο πιθανή. Προς το παρόν, η εικόνα δείχνει ότι οι φωτιές ξεκινούν, αλλά η έντασή τους παραμένει σχετικά χαμηλή, αν και αυτή η συνθήκη είναι πολύ πιθανό να μεταβληθεί στο μέλλον.
Η συμβολή της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τον κ. Τζηρίτη
Ο Ηλίας Τζηρίτης, υπεύθυνος δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές της WWF, στάθηκε στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κλιματική αλλαγή συμβάλλει στο να επηρεάζονται οικοσυστήματα τα οποία παραδοσιακά θεωρούνταν πιο ανθεκτικά στις δασικές πυρκαγιές. Τέτοια οικοσυστήματα συναντώνται στη βόρεια Ελλάδα, αλλά και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης και παγκοσμίως.
Ο κ. Τζηρίτης διευκρίνισε ότι η ύπαρξη φωτιών από φυσικά αίτια, όπως η κεραυνική δραστηριότητα, δεν είναι ένα νέο φαινόμενο για αυτά τα οικοσυστήματα. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι αν μακροπρόθεσμα αυτές οι πυρκαγιές θα αυξάνονται σε μέγεθος και θα έχουν μεγαλύτερες επιπτώσεις. Η ανάλυση των ειδικών υπογραμμίζει την ανάγκη για προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες και για αποτελεσματικότερη διαχείριση των δασών.
Με πληροφορίες από: Reader