Συνεχίζεται η συζήτηση γύρω από το αντιαεροπορικό σύστημα «Ασπίδα του Αχιλλέα», που η Ελλάδα προμηθεύεται από το Ισραήλ, με κεντρικό θέμα τον έλεγχο του πηγαίου κώδικα. Το Τελ Αβίβ προχώρησε σε διαδοχικές διευκρινίσεις σχετικά με τη συμφωνία, μετά από δηλώσεις που προκάλεσαν πολιτική αναταραχή στην Ελλάδα. Παρά τις προσπάθειες για αποσαφήνιση, κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά ως προς την πλήρη έκταση του ελέγχου του συστήματος.
Οι αρχικές δηλώσεις και η διάψευση
Πριν την οριστικοποίηση της αγοράς του αντιαεροπορικού συστήματος «Ασπίδα του Αχιλλέα», ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, είχε δηλώσει πως στο «πακέτο» της συμφωνίας συμπεριλαμβάνεται και ο πηγαίος κώδικας. Ο πηγαίος κώδικας αποτελεί ένα απλό κείμενο αναγνώσιμο από άνθρωπο, το οποίο μπορεί τελικά να οδηγήσει στον έλεγχο της συμπεριφοράς ενός υπολογιστή.
Ωστόσο, οι δηλώσεις του κ. Δένδια ουσιαστικά διαψεύστηκαν από τον διευθυντή αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ, Μοσέ Πατέλ. Μιλώντας στην «Καθημερινή», ο κ. Πατέλ ανέφερε ότι «ο πηγαίος κώδικας (source code) δεν περιλαμβανόταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας». Πρόσθεσε, πάντως, ότι το Ισραήλ είναι εκεί για να παρέχει υποστήριξη και συντήρηση, καθώς και κάθε είδους βοήθεια και ό,τι άλλο χρειαστεί στο μέλλον.
Η πρώτη αντίδραση του Τελ Αβίβ
Η συνέντευξη του Μοσέ Πατέλ προκάλεσε άμεσα πολιτική αναταραχή στην Ελλάδα, οδηγώντας το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ σε μια πρώτη διευκρίνιση. Στο πλαίσιο αυτής της διευκρίνισης, αναφέρθηκε ότι η συμφωνία θα περιλαμβάνει μεταφορά τεχνογνωσίας προς την Ελλάδα. Επιπλέον, τονίστηκε η «από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις».
Η συνεργασία, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, θα επεκταθεί και στις ελληνικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στη συμπαραγωγή των οπλικών συστημάτων. Ωστόσο, η διατύπωση αυτής της πρώτης διευκρίνισης δεν περιείχε ρητή αναφορά σε παράδοση του πηγαίου κώδικα, αλλά μια πιο γενική αναφορά στην μεταφορά τεχνογνωσίας.
Η τελική διευκρίνιση και ο «ελληνικός πηγαίος κώδικας»
Σε μια νεότερη και πιο αναλυτική ανακοίνωση, το Τελ Αβίβ παρείχε περαιτέρω λεπτομέρειες για τη συμφωνία της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Σύμφωνα με αυτήν, το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ και το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχουν συμφωνήσει στη μεταφορά ισραηλινής τεχνογνωσίας στις ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Η συμφωνία αφορά τόσο την επιχειρησιακή τεχνογνωσία που έχει αποκτήσει το Ισραήλ μέσα από δεκαετίες ανάπτυξης και λειτουργίας συστημάτων αεράμυνας, όσο και την παροχή τεχνολογικής υποστήριξης. Στόχος είναι οι ελληνικές εταιρείες να μπορέσουν να αναπτύξουν το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου.
Ο αποκλειστικός ελληνικός έλεγχος και οι παρατηρήσεις
Η πιο πρόσφατη ανακοίνωση του Ισραήλ διευκρίνισε επίσης ότι «ο ελληνικός πηγαίος κώδικας που θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος, καθώς και οποιεσδήποτε τροποποιήσεις ή προσθήκες σε αυτόν, θα παραμείνει υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο και θα προσαρμοστεί στις επιχειρησιακές απαιτήσεις της Ελλάδας». Από αυτή τη διατύπωση προκύπτουν δύο βασικές παρατηρήσεις.
Πρώτον, ο πηγαίος κώδικας του αρχικού ισραηλινού συστήματος δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία. Αυτό θεωρείται μάλλον αναμενόμενο, καθώς λογισμικό τέτοιου είδους συνήθως αντιμετωπίζεται ως κρατικό μυστικό. Δεύτερον, ο «ελληνικός πηγαίος κώδικας» στον οποίο γίνεται αναφορά αφορά το λογισμικό που θα αναπτύξουν οι ελληνικές εταιρείες, αξιοποιώντας την ισραηλινή τεχνογνωσία και υποστήριξη. Αυτός ο κώδικας θα είναι υπό τον αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο, ενώ ο πηγαίος κώδικας του αρχικού ισραηλινού συστήματος παραμένει υπό τον έλεγχο του Ισραήλ.
Με πληροφορίες από: Topontiki
