Η Δέσποινα Σπανού, στέλεχος της Λαϊκής Ενότητας-ΑΑ και πρώην αντιπρόεδρος της ΑΔΕΔΥ, εκφράζει την ανησυχία της για την πορεία της Ελλάδας, κάνοντας λόγο για μια κατάσταση απόλυτης παρακμής. Η ίδια αναφέρεται στην ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Το βλέμμα του Οδυσσέα» από το 1995 και στην προφητική, όπως τη χαρακτηρίζει, φράση του Θανάση Βέγγου «Η Ελλάδα πεθαίνει. Πεθαίνουμε σαν λαός. Κάναμε τον κύκλο μας, δεν ξέρω πόσες χιλιάδες χρόνια, ανάμεσα σε σπασμένες πέτρες και αγάλματα. Και πεθαίνουμε». Τριάντα ένα χρόνια μετά, το 2026, η διαπίστωση αυτή φαντάζει πιο επίκαιρη από ποτέ, καθώς βιώνεται μια βαθιά κρίση σε πολλά επίπεδα.
Η πολιτική, θεσμική και κοινωνική παρακμή
Η χώρα βιώνει, σύμφωνα με την κυρία Σπανού, μια απόλυτη παρακμή που επεκτείνεται σε πολιτικό, θεσμικό, κοινωνικό και ηθικό επίπεδο. Τα μνημονιακά μέτρα που εφαρμόστηκαν είχαν ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση και το ξεπούλημα των δημόσιων υποδομών. Παράλληλα, ανατράπηκαν δημοκρατικές κατακτήσεις που είχαν αποκτηθεί με κόπο, ενώ καταργήθηκαν κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα.
Οι παραπάνω εξελίξεις οδήγησαν σε ραγδαία φτωχοποίηση των πολιτών, με σοβαρές συνέπειες στην καθημερινότητά τους. Επιπλέον, καταγράφεται μια αισθητή μείωση του προσδόκιμου της υγιούς επιβίωσης για τους κατοίκους της χώρας, γεγονός που υπογραμμίζει το βάθος των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία.
Εργασιακές συνθήκες και μισθοί
Στον τομέα της εργασίας, ο κατώτερος μισθός πλέον αποφασίζεται από την κυβέρνηση, χωρίς να προηγούνται διαπραγματεύσεις μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών. Οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας ουσιαστικά δεν υφίστανται, αφήνοντας τους εργαζόμενους χωρίς ουσιαστική προστασία. Οι μισθοί παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με τον κατώτατο να ανέρχεται στα 785 ευρώ καθαρά, ενώ το κόστος ζωής αυξάνεται συνεχώς.
Οι συνταξιούχοι έχουν επίσης πληγεί σημαντικά, καθώς οι συντάξεις τους έχουν μειωθεί πάνω από 40%. Επιπρόσθετα, έχει καταργηθεί η 13η και 14η σύνταξη, όπως και ο 13ος και 14ος μισθός στον Δημόσιο τομέα. Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την αγοραστική δύναμη των μισθωτών, των συνταξιούχων και των μικροεπαγγελματιών.
Η διάλυση του παραγωγικού ιστού και οι ιδιωτικοποιήσεις
Ο παραγωγικός ιστός της χώρας έχει διαλυθεί, με σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία. Δημόσιες υποδομές έχουν πωληθεί σε ξένες εταιρείες έναντι, όπως αναφέρεται, «πινακίου φακής». Συγκεκριμένα, τα αεροδρόμια περιήλθαν στην Fraport, τα λιμάνια στην Cosco και τα τρένα στην Ferrovie dello Stato Italiane. Παράλληλα, πολλές βιομηχανίες έχουν κλείσει τις δραστηριότητές τους ή έχουν μεταβιβαστεί σε ξένους ομίλους.
Ως κύρια οικονομική δραστηριότητα έχει αναδειχθεί ο τουρισμός, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως μαζικός και όχι ποιοτικός. Αυτό έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις για τις τουριστικές περιοχές. Παρόλο που ο τουρισμός θεωρείται η «βαριά βιομηχανία» της χώρας, δεν αποτελεί παραγωγική διαδικασία αλλά παροχή υπηρεσιών, η οποία είναι πολύ ακριβή για τους Έλληνες πολίτες και ιδιαίτερα εξαντλητική για τους εργαζόμενους του κλάδου. Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε «χώρα σερβιτόρων».
Ο τουρισμός ως κύρια απασχόληση και η μετανάστευση των νέων
Ο τουριστικός τομέας έχει γίνει η κυρίαρχη πηγή απασχόλησης για τους νέους ανθρώπους. Πρόκειται κυρίως για εποχιακή εργασία, η οποία προσφέρεται υπό συνθήκες που περιγράφονται ως «γαλέρας» και είναι ανεξάρτητη από το επίπεδο σπουδών των εργαζομένων. Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει εκατοντάδες χιλιάδες νέους, πολλοί εκ των οποίων διαθέτουν επαγγελματική κατάρτιση και είναι πτυχιούχοι, να μην βλέπουν επαγγελματική προοπτική στη χώρα μας.
Ως αποτέλεσμα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ένα κύμα μετανάστευσης προς χώρες του εξωτερικού. Αν και αυτή η τάση έχει περιοριστεί, δεν έχει ανακοπεί πλήρως. Ενδεικτικά, το 2025, άλλοι 13.900 νέοι υψηλής ειδίκευσης αναχώρησαν για εργασία στο εξωτερικό, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη φυγή ταλέντων από την Ελλάδα.
Οι δημογραφικές συνέπειες των εργασιακών προβλημάτων
Η αδυναμία εξεύρεσης αξιοπρεπούς εργασίας, σε συνδυασμό με τη μετανάστευση, δημιουργεί ένα περιβάλλον εργασιακής ανασφάλειας. Οι χαμηλοί μισθοί και οι ελαστικές εργασιακές σχέσεις συμβάλλουν στην επιδείνωση της κατάστασης. Επιπλέον, η έλλειψη κοινωνικών παροχών και υποδομών έχει άμεσες και σοβαρές συνέπειες στο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.
Με πληροφορίες από: Topontiki
