Σημαντικές εξελίξεις σημειώθηκαν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 στο Τελ Αβίβ, καθώς υπεγράφησαν οι συμβάσεις για την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Το πρόγραμμα αυτό ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίηση ενός ελληνικού πολυεπίπεδου συστήματος αντιαεροπορικής, αντι-drone και αντιβαλλιστικής προστασίας. Η υπογραφή των συμφωνιών σηματοδοτεί την έναρξη της διαδικασίας για την ανάπτυξη ενός νέου, ολοκληρωμένου συστήματος αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας για τη χώρα.
Οι υπογραφές και οι εμπλεκόμενες πλευρές
Οι συμβάσεις υπεγράφησαν το πρωί της Δευτέρας στο Τελ Αβίβ, σε ειδική εκδήλωση. Από την ελληνική πλευρά, την υπογραφή πραγματοποίησε η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με επικεφαλής τον υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα. Οι συμφωνίες ολοκληρώθηκαν και υπεγράφησαν σε υπηρεσιακό επίπεδο.
Από την ισραηλινή πλευρά, τις συμβάσεις υπέγραψαν η Διεύθυνση Αμυντικής Συνεργασίας (SIBAT) και η MAFAT, η οποία αποτελεί το αντίστοιχο ισραηλινό όργανο με το ΕΛΚΑΚ, με αρμοδιότητα στην έρευνα και ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών. Με την υπογραφή των συμφωνιών και την ολοκλήρωση όλων των απαιτούμενων διαδικασιών, το πρόγραμμα περνά πλέον στο στάδιο της υλοποίησης.
Το κόστος και το χρονοδιάγραμμα του έργου
Η συνολική αξία του προγράμματος της «Ασπίδας του Αχιλλέα» ξεπερνά τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Ειδικότερα, το κόστος του αντιαεροπορικού σκέλους εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει οριακά τα 3 δισ. ευρώ. Η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε 28 μήνες από την έναρξη των εργασιών.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είχε λάβει την έγκριση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ) στις 23 Ιουλίου του 2026. Ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει επισημάνει ότι ο σχεδιασμός προβλέπει την πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη του συστήματος μέσα σε 35 μήνες. Η ενσωμάτωση των δυνατοτήτων του συστήματος θα γίνει σταδιακά, με τις παραδόσεις να πραγματοποιούνται σε φάσεις και τα διαφορετικά επίπεδα του «Θόλου» να τίθενται διαδοχικά σε επιχειρησιακή λειτουργία.
Σχεδιασμός και βασικοί άξονες της «Ατζέντας 2030»
Το σύστημα «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί βασικό τμήμα της «Ατζέντας 2030», ενός ευρύτερου σχεδιασμού για τον εκσυγχρονισμό και τον μετασχηματισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο σχεδιασμός αυτός βασίζεται σε τρεις κύριους άξονες: την απόκτηση σύγχρονων οπλικών συστημάτων, drones και αντιαεροπορικών μέσων, την τεχνολογική ενσωμάτωση με έμφαση στην κυβερνοάμυνα, καθώς και τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει τεθεί ως στόχος η εγχώρια συμμετοχή να φτάσει τουλάχιστον το 25% στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα. Το νέο σύστημα σχεδιάζεται ως απάντηση στις σύγχρονες γεωπολιτικές και τεχνολογικές προκλήσεις, με στόχο την ενίσχυση της αποτροπής και την προστασία κρίσιμων υποδομών και στρατιωτικών μονάδων.
Τα συστήματα που θα ενσωματωθούν στον «Θόλο»
Το πρόγραμμα προβλέπει τη δημιουργία ενός ενιαίου πλέγματος άμυνας, στο οποίο θα ενσωματωθούν ραντάρ, αισθητήρες και πολλαπλά μέσα αναχαίτισης. Αυτά θα λειτουργούν συνδυαστικά για την αντιμετώπιση διαφορετικών τύπων εναέριων και πυραυλικών απειλών. Βασικό χαρακτηριστικό της νέας αρχιτεκτονικής θα είναι η διασύνδεσή της με τα οπλικά συστήματα που διαθέτουν ήδη οι Ένοπλες Δυνάμες.
Στο ενιαίο δίκτυο θα ενταχθούν οι φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, το ισραηλινής προέλευσης πυραυλικό σύστημα PULS, αλλά και οι υφιστάμενες συστοιχίες Patriot. Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα αεράμυνας έχουν τέσσερα ισραηλινά συστήματα, τα οποία καλύπτουν διαφορετικά επίπεδα απειλών. Το David’s Sling, γνωστό και ως «Σφεντόνα του Δαβίδ», αποτελεί το σύστημα μεγάλης εμβέλειας, σε συνδυασμό με τους Patriot, με επιχειρησιακή εμβέλεια έως και 150 χιλιόμετρα, η οποία μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με τον τύπο των πυραύλων που θα χρησιμοποιηθούν.
Στη μεσαία κατηγορία εντάσσεται το Barak MX, το οποίο έχει επιλεγεί και από την Κύπρο, με εμβέλεια που κυμαίνεται από 35 έως 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με τη διαμόρφωση του συστήματος. Για την εγγύς προστασία θα χρησιμοποιούνται το Spyder, σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους πυραύλους Hawk, με δυνατότητα αντιμετώπισης απειλών έως 50 χιλιόμετρα. Τη συνολική λειτουργία θα υποστηρίζει το ραντάρ ELM-2084, τεχνολογίας AESA ηλεκτρονικής σάρωσης, το οποίο θα διασυνδέεται με τα υπόλοιπα συστήματα. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αφορά μόνο την αντιαεροπορική άμυνα, αλλά περιλαμβάνει και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.
Οι εταιρείες και η σταδιακή υλοποίηση
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας υπογραφών, η ισραηλινή πλευρά θα προχωρήσει στις παραγγελίες προς τις εταιρείες που έχουν αναλάβει τα επιμέρους σκέλη του προγράμματος. Πρόκειται για τις Israel Aerospace Industries (IAI), Rafael και ELTA Systems, θυγατρική της IAI. Και οι τρεις αυτές εταιρείες έχουν ήδη αναπτύξει συνεργασίες με ελληνικές επιχειρήσεις.
Έχουν ήδη δρομολογηθεί τα επόμενα βήματα για την έναρξη των εργασιών. Όπως έχει αναφερθεί, η ενσωμάτωση των δυνατοτήτων του συστήματος θα γίνει σταδιακά, με τις παραδόσεις να πραγματοποιούνται σε φάσεις και τα διαφορετικά επίπεδα του «Θόλου» να τίθενται διαδοχικά σε επιχειρησιακή λειτουργία, επιτρέποντας μια ομαλή μετάβαση στην πλήρη επιχειρησιακή του ικανότητα.
Με πληροφορίες από: Topontiki, Newsit, Ieidiseis
