Η Τουρκία αντέδρασε πρόσφατα στο νέο ελληνικό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, επαναφέροντας αξιώσεις που έχουν διατυπωθεί και στο παρελθόν. Η τουρκική αντίδραση, η οποία εκφράστηκε στις 19 Αυγούστου 2026, συνδέεται με τη ρηματική διακοίνωση που είχε επιδοθεί από την Άγκυρα στην Αθήνα κατά την κορύφωση της κρίσης των Ιμίων, τριάντα χρόνια πριν. Ο πυρήνας της τουρκικής αξίωσης παραμένει αναγνωρίσιμος, παρά τις διαφορετικές αφορμές.
Η τουρκική αντίδραση στο χωροταξικό
Στις 19 Αυγούστου 2026, ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, αντέδρασε στην ανακοίνωση του νέου ελληνικού Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το πλαίσιο αυτό ρυθμίζει τη χωροθέτηση έργων αιολικής και ηλιακής ενέργειας, καθώς και μονάδων αποθήκευσης, σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, περιλαμβανομένου του νησιωτικού και θαλάσσιου χώρου.
Η ελληνική κυβέρνηση έλαβε αυτή την τεχνική, περιβαλλοντική και επενδυτική απόφαση, ωστόσο για την Άγκυρα αποτέλεσε ευκαιρία να υπενθυμίσει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών». Ο κ. Κετσελί υποστήριξε ότι το ελληνικό χωροταξικό, όπως και άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες, δεν δημιουργεί κανένα έννομο αποτέλεσμα για την Τουρκία στο πλαίσιο των «αλληλένδετων προβλημάτων του Αιγαίου».
Η στρατηγική των «γκρίζων ζωνών»
Πίσω από τις διατυπώσεις του εκπροσώπου του τουρκικού ΥΠΕΞ, γίνεται σαφές ότι η Τουρκία δεν αμφισβητεί απλώς το δικαίωμα της Ελλάδας να εγκαταστήσει ανεμογεννήτριες σε συγκεκριμένες περιοχές. Η Άγκυρα αμφισβητεί την αρμοδιότητα της Ελλάδας να εντάσσει στον εθνικό της σχεδιασμό γεωγραφικούς σχηματισμούς τους οποίους η ίδια θεωρεί αδιευκρίνιστης κυριαρχίας. Με αυτό τον τρόπο, ένα ζήτημα ενεργειακής πολιτικής μετατρέπεται σε ζήτημα εδαφικής κυριαρχίας.
Επιπλέον, μια εσωτερική ελληνική διοικητική πράξη εμφανίζεται από την τουρκική πλευρά ως μονομερής ενέργεια, η οποία απαιτεί προηγούμενη συνεννόηση με την Τουρκία. Η κυριότητα επί μικρών νησιών, νησίδων και βράχων στο Αιγαίο δεν έχει ακόμη καθοριστεί με συμφωνία, σύμφωνα με την τουρκική θέση.
Τρεις δεκαετίες αξιώσεων
Η στρατηγική αυτή, η οποία συνοψίζει τις αξιώσεις της Άγκυρας, γεννήθηκε επισήμως από την κρίση των Ιμίων και συστηματοποιήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Έκτοτε, έχει περάσει στα επιτελικά κείμενα των τουρκικών Πολεμικών Ακαδημιών και εφαρμόζεται σε κάθε ελληνική κίνηση που περιγράφει κυριαρχία ή κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο.
Από τους χάρτες και τα θαλάσσια πάρκα μέχρι τον τουριστικό σχεδιασμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η Τουρκία εκμεταλλεύεται κάθε ευκαιρία, ακόμη και χωρίς να δοθεί άμεση αφορμή, για να επαναλάβει τις πάγιες θέσεις της. Η επιμονή με την οποία η Άγκυρα διατυπώνει αυτές τις αξιώσεις είναι αξιοσημείωτη.
Η επίκληση της Διακήρυξης των Αθηνών
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η επίκληση της Διακήρυξης των Αθηνών από τον εκπρόσωπο του τουρκικού ΥΠΕΞ. Πρόκειται για ένα κείμενο που η ελληνική κυβέρνηση είχε παρουσιάσει ως βάση για τη διατήρηση «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ωστόσο, χρησιμοποιείται τώρα από την τουρκική πλευρά για να ενισχύσει τις δικές της θέσεις.
Η σύγκριση της ρηματικής διακοίνωσης της κρίσης των Ιμίων με την πρόσφατη τουρκική αντίδραση στο ελληνικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ δείχνει ότι, παρά τα τριάντα χρόνια που έχουν μεσολαβήσει, οι λέξεις και ο πυρήνας των τουρκικών αξιώσεων έχουν αλλάξει ελάχιστα. Η κυριότητα επί μικρών νησιών, νησίδων και βράχων στο Αιγαίο παραμένει ένα ζήτημα που δεν έχει ακόμη καθοριστεί με συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.
Με πληροφορίες από: Topontiki
