Τα ελληνικά ναυπηγεία διεκδικούν ένα σημαντικό μερίδιο από τα δισεκατομμύρια των ευρωπαϊκών εξοπλιστικών προγραμμάτων, επιδιώκοντας να αναβαθμίσουν τον ρόλο τους στην αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης. Η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ), με πρωτοβουλία του προέδρου της, Πάνου Ξενοκώστα, κατέθεσε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο επτά αξόνων, με στόχο την επίτευξη εγχώριας προστιθέμενης αξίας 70% στις ναυπηγήσεις. Η πρόταση αυτή φιλοδοξεί να δημιουργήσει 12.000 νέες θέσεις εργασίας και να ενεργοποιήσει περισσότερες από 200 ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες
Η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων ζητά να μπει τέλος στην πρακτική των μεγάλων αμυντικών αγορών που αφήνουν περιορισμένο παραγωγικό έργο στην ελληνική οικονομία. Το μήνυμα που απευθύνεται στις Βρυξέλλες είναι σαφές: η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει απλός αγοραστής πολεμικών πλοίων ή υπεργολάβος ξένων βιομηχανιών, ειδικά την ώρα που η Ευρώπη επενδύει τεράστια κεφάλαια στην αμυντική της αυτονομία.
Στο επίκεντρο των απαιτήσεων βρίσκεται η ανάγκη να επιστρέφει στην εγχώρια παραγωγή ένα σημαντικό μέρος των χρημάτων που διατίθενται για την προμήθεια πολεμικών πλοίων. Η ΕΕΝ προτείνει να επιτραπεί στα κράτη-μέλη, για λόγους εθνικής ασφάλειας, να καθορίζουν ελάχιστο ποσοστό εγχώριας προστιθέμενης αξίας, με την Ελλάδα να θέτει τον πήχη στο 70%.
Στόχοι για εγχώρια προστιθέμενη αξία και απασχόληση
Το σχέδιο των επτά αξόνων, που αναπτύχθηκε με πρωτοβουλία του προέδρου της ΕΕΝ, Πάνου Ξενοκώστα, έχει ως κεντρικό στόχο την επίτευξη 70% εγχώριας προστιθέμενης αξίας στις ναυπηγήσεις. Σύμφωνα με την Ένωση, μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να υποστηρίξει τη δημιουργία 12.000 θέσεων εργασίας.
Επιπλέον, η υλοποίηση της πρότασης αναμένεται να δημιουργήσει παραγωγικό αντικείμενο για περισσότερες από 200 ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο στόχος δεν περιορίζεται μόνο στην κατασκευή του κύτους των πλοίων, αλλά περιλαμβάνει και κρίσιμα εξαρτήματα και συστήματα, καθώς και υπηρεσίες.
Επέκταση αρμοδιοτήτων και ρόλος κύριου αναδόχου
Η διεκδίκηση των ελληνικών ναυπηγείων αφορά την ανάληψη ενός ευρύτερου φάσματος εργασιών, πέραν της απλής κατασκευής του κύτους. Αυτό περιλαμβάνει σημαντικά τμήματα όπως οι μηχανές, τα συστήματα πρόωσης, τα ραντάρ, τα ηλεκτρονικά και τα πυραυλικά συστήματα.
Παράλληλα, το σχέδιο καλύπτει τη συντήρηση και την τεχνική υποστήριξη των πλοίων. Το μεγάλο στοίχημα είναι τα ελληνικά ναυπηγεία να αναλαμβάνουν ολόκληρα προγράμματα ως κύριοι ανάδοχοι και όχι να περιορίζονται σε επιμέρους εργασίες για λογαριασμό μεγάλων ευρωπαϊκών ομίλων, αναβαθμίζοντας έτσι τη θέση τους στην αμυντική βιομηχανία.
Προτάσεις για χρηματοδότηση και εκσυγχρονισμό
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η παρέμβαση της ΕΕΝ για το ζήτημα της χρηματοδότησης. Η Ένωση ζητά τη δέσμευση του 25% των πόρων του ευρωπαϊκού μηχανισμού SAFE, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για ναυπηγήσεις, επισκευές, συντηρήσεις και λιμενικές εγκαταστάσεις διττής χρήσης.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ενός ειδικού ευρωπαϊκού ταμείου για την περίοδο 2027–2035. Αυτό το ταμείο θα έχει ως στόχο τη χρηματοδότηση νέων δεξαμενών, την προμήθεια σύγχρονου εξοπλισμού, την ψηφιοποίηση των διαδικασιών, την εφαρμογή πράσινων τεχνολογιών και την εκπαίδευση του προσωπικού, ενισχύοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα και τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών ναυπηγείων.
Η έγκριση και η παρουσίαση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η πρόταση της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων έλαβε ομόφωνη έγκριση από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε σε αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα και τη στήριξη του κλάδου.
Η παρουσίαση αυτή πραγματοποιήθηκε ενόψει της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία αναμένεται να λάβει χώρα το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η κίνηση αυτή αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία που αποδίδεται στην αναβάθμιση του ρόλου των ελληνικών ναυπηγείων στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και την προσπάθεια για μεγαλύτερη εγχώρια συμμετοχή.
Με πληροφορίες από: Topontiki
