Ο νόμος 5316/2026, ο οποίος ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2023/970, εισάγει ένα νέο πλαίσιο για τη μισθολογική διαφάνεια στην Ελλάδα. Οι ουσιαστικές διατάξεις του νόμου αυτού τίθενται σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου 2026. Από την ημερομηνία αυτή, οι επιχειρήσεις που απασχολούν έως 100 εργαζομένους θα κληθούν να αναδιοργανώσουν εσωτερικά τις μισθολογικές τους πολιτικές. Στόχος είναι η διασφάλιση της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, βασιζόμενη σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.
Ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας
Με την ψήφιση του νόμου 5316/2026, η ελληνική έννομη τάξη προχωρά στην ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970. Η εν λόγω ευρωπαϊκή οδηγία έχει ως βασικό σκοπό την ενίσχυση της εφαρμογής της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αυτό επιδιώκεται για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, μέσω της θέσπισης κανόνων μισθολογικής διαφάνειας και αποτελεσματικών μηχανισμών επιβολής.
Οι ουσιαστικές διατάξεις του συγκεκριμένου νόμου θα τεθούν σε πλήρη ισχύ από την 1η Νοεμβρίου 2026. Από εκείνη την ημερομηνία, όλες οι επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν προσαρμοστεί στις νέες απαιτήσεις και να εφαρμόζουν τις προβλεπόμενες ρυθμίσεις.
Αλλαγές στον καθορισμό των αποδοχών
Η νέα νομοθετική ρύθμιση επιφέρει μια σημαντική ποιοτική μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο ο εργοδότης ασκεί το διευθυντικό του δικαίωμα κατά τον καθορισμό των αποδοχών των εργαζομένων. Πλέον, ο καθορισμός της αμοιβής παύει να αποτελεί ένα ζήτημα ελεύθερης διαπραγμάτευσης, το οποίο δεν απαιτούσε συγκεκριμένη αιτιολόγηση.
Αντιθέτως, η διαδικασία καθορισμού της αμοιβής μετατρέπεται σε μια διαδικασία που πρέπει να στηρίζεται σε προκαθορισμένα, αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Αυτά τα κριτήρια θα πρέπει να είναι δεκτικά ελέγχου, διασφαλίζοντας έτσι τη διαφάνεια και την ισότητα στις μισθολογικές πολιτικές των επιχειρήσεων.
Ειδικές υποχρεώσεις για επιχειρήσεις έως 100 εργαζομένους
Για τις επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 100 εργαζομένους, το κέντρο βάρους της συμμόρφωσης με τις νέες διατάξεις εντοπίζεται στην εσωτερική οργάνωση και την τεκμηρίωση των μισθολογικών τους πολιτικών. Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις πρέπει να διασφαλίσουν εσωτερικά την ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η 1η Νοεμβρίου 2026 δεν αποτελεί μια προθεσμία για την υποβολή στοιχείων προς τη Διοίκηση. Αντιθέτως, η ημερομηνία αυτή σηματοδοτεί το χρονικό σημείο από το οποίο οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τον νόμο καθίστανται απαιτητές και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.
Οδηγίες από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει ήδη προχωρήσει στην έκδοση σχετικής εγκυκλίου. Μέσω αυτής της εγκυκλίου, εξειδικεύονται οι υποχρεώσεις που βαρύνουν τους εργοδότες, καθώς και τα δικαιώματα που απορρέουν για τους εργαζομένους στο πλαίσιο της μισθολογικής διαφάνειας. Επιπλέον, η εγκύκλιος παρέχει ένα ενδεικτικό υπόδειγμα μισθολογικής δομής, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός από τις επιχειρήσεις.
Οι βασικές υποχρεώσεις που προβλέπονται στον νόμο καταλαμβάνουν το σύνολο των εργοδοτών του ιδιωτικού τομέα, ανεξαρτήτως του αριθμού των απασχολουμένων που διαθέτουν. Η εγκύκλιος του Υπουργείου επιβεβαιώνει ρητά αυτή την υποχρέωση διατήρησης μισθολογικών δομών για όλους τους εργοδότες.
Διαφοροποιήσεις και εκκρεμότητες
Ο αριθμός του προσωπικού σε μια επιχείρηση διαφοροποιεί το καθεστώς των υποχρεώσεων μόνο ως προς δύο συγκεκριμένα ζητήματα. Το πρώτο αφορά τη γνωστοποίηση των κριτηρίων μισθολογικής εξέλιξης, ενώ το δεύτερο είναι η υποχρέωση υποβολής στοιχείων σχετικά με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων.
Σχετικά με τις επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 50 εργαζόμενους, το άρθρο 6 παράγραφος 2 της Οδηγίας προβλέπει τη δυνατότητα για τα κράτη μέλη να τις εξαιρέσουν από την υποχρέωση γνωστοποίησης των κριτηρίων μισθολογικής εξέλιξης. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, το Υπουργείο Εργασίας δεν έχει διευκρινίσει ρητά το ζήτημα αυτό, ούτε το αναφέρει στην ανακοίνωσή του. Έως ότου υπάρξει μια σαφής και συγκεκριμένη γραπτή ερμηνεία από το Υπουργείο, συνιστάται και στις επιχειρήσεις αυτής της κατηγορίας να καταγράφουν τα σχετικά κριτήρια.
Με πληροφορίες από: Enikos
