Ο νέος αποταμιευτικός «κουμπαράς» για παιδιά, ένα σχέδιο που προβλέπει κρατική ενίσχυση για τις αποταμιεύσεις των γονέων, έχει γίνει δεκτός με θετικά σχόλια από την πλειονότητα των οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ. Παρά τη γενική υποστήριξη, η οποία φτάνει το 75% των συμμετεχόντων σε σχετική έρευνα, εκφράζονται σοβαρές ενστάσεις και προβληματισμοί. Το βασικότερο ζήτημα αφορά το κατά πόσο το μέτρο θα είναι πραγματικά αξιοποιήσιμο από όλες τις οικογένειες, ιδίως εκείνες με χαμηλότερα εισοδήματα.
Η λογική του νέου αποταμιευτικού σχεδίου
Το σχέδιο του «κουμπαρά» για παιδιά προβλέπει τη δημιουργία ειδικών λογαριασμών κατά τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής των παιδιών. Σύμφωνα με τη λογική του μέτρου, για κάθε ευρώ που θα καταθέτουν οι γονείς σε αυτούς τους λογαριασμούς, το κράτος θα προσθέτει ένα ακόμη ευρώ, ενισχύοντας έτσι την αποταμίευση.
Υπάρχει ένα αρχικό ανώτατο όριο κρατικής συμμετοχής, το οποίο έχει οριστεί στα 1.200 ευρώ τον χρόνο. Αυτό το όριο προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία. Το κεφάλαιο που θα συγκεντρώνεται θα παραμένει δεσμευμένο έως την ενηλικίωση του παιδιού, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις, ενώ δίνεται και η δυνατότητα τοποθέτησης των χρημάτων σε εγκεκριμένα επενδυτικά προϊόντα.
Θετική υποδοχή με σημαντικές επιφυλάξεις
Στην έρευνα του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ συμμετείχαν συνολικά 20 οικονομολόγοι. Από αυτούς, το 75% θεωρεί ότι το μέτρο κινείται στη σωστή κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας την πρόθεση για δημιουργία κεφαλαίου για τα παιδιά. Ωστόσο, το 25% των οικονομολόγων διαφωνεί με το σχέδιο ή εκφράζει έντονες επιφυλάξεις.
Πίσω από τις θετικές απαντήσεις, κρύβεται μια βασική ένσταση που επισημαίνουν οι οικονομολόγοι: το ερώτημα ποιοι τελικά θα μπορούν να αξιοποιήσουν πραγματικά το μέτρο. Η ανησυχία αυτή αποτελεί και το ισχυρότερο σημείο προβληματισμού που καταγράφεται στην έρευνα του ΚΕΦΙΜ.
Ο προβληματισμός για την αποταμιευτική δυνατότητα
Ο βασικός προβληματισμός εντοπίζεται στην ανισότητα της αποταμιευτικής δυνατότητας μεταξύ των νοικοκυριών. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι το μέτρο μπορεί να ευνοήσει περισσότερο τις οικογένειες που διαθέτουν ήδη μεγαλύτερη οικονομική άνεση και αποταμιευτική δυνατότητα.
Συγκεκριμένα, οι οικογένειες με μεγαλύτερη οικονομική ευχέρεια θα μπορούν ευκολότερα να αξιοποιούν στο σύνολό της την κρατική ενίσχυση, καταθέτοντας τακτικά χρήματα στον ειδικό λογαριασμό. Αντίθετα, ένα νοικοκυριό που αντιμετωπίζει δυσκολίες στην κάλυψη των καθημερινών του υποχρεώσεων είναι πιθανό να μην μπορεί να διαθέτει κάθε χρόνο χρήματα για τον συγκεκριμένο αποταμιευτικό λογαριασμό.
Κίνδυνος άνισων ωφελειών
Το αποτέλεσμα αυτής της διαφοροποίησης στην οικονομική δυνατότητα είναι ότι ένα μέτρο που σχεδιάστηκε με την πρόθεση να δημιουργήσει κεφάλαιο για όλα τα παιδιά, ενδέχεται να καταλήξει να προσφέρει μεγαλύτερο όφελος ακριβώς σε εκείνες τις οικογένειες που έχουν ήδη την οικονομική δυνατότητα να αποταμιεύουν. Αυτό δημιουργεί έναν κίνδυνο άνισων ωφελειών, διευρύνοντας ενδεχομένως τις υφιστάμενες οικονομικές ανισότητες.
Η λογική του σχεδίου, όπου όσο περισσότερο αποταμιεύει μια οικογένεια τόσο μεγαλύτερη είναι και η κρατική συνεισφορά, ενώ στα χαρτιά φαίνεται απλή, στην πράξη μπορεί να οδηγήσει σε ένα αποτέλεσμα διαφορετικό από τον αρχικό στόχο της καθολικής ενίσχυσης.
Με πληροφορίες από: Topontiki
