Ενώ η κοινή αντίληψη θέλει τους συνταξιούχους να έχουν τακτοποιήσει τα ζητήματά τους και να διαθέτουν δική τους κατοικία, η πραγματικότητα συχνά διαφέρει. Ένα σημαντικό ποσοστό ηλικιωμένων αδυνατεί να αποκτήσει ένα σπίτι, ενώ πολλοί άλλοι το έχουν παραχωρήσει στα παιδιά τους και οι ίδιοι ζουν στο ενοίκιο. Ακόμη, δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν μετακομίσει σε χωριά, αντιμετωπίζοντας δύσκολες συνθήκες χωρίς επαρκείς υποδομές ή πρόσβαση σε κέντρα υγείας.
Η πραγματικότητα της στέγασης για τους συνταξιούχους
Για τους συνταξιούχους που διαμένουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεστική. Ένας στους τρεις δυσκολεύεται να επιβιώσει, καθώς τα μισθώματα έχουν εκτιναχθεί και το κόστος ενέργειας παραμένει υψηλό, την ώρα που οι συντάξεις κινούνται σε χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, οι δυσκολίες δεν περιορίζονται μόνο στους ενοικιαστές.
Ακόμη και οι συνταξιούχοι που διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία, με τις μηνιαίες αποδοχές που λαμβάνουν από τον ΕΦΚΑ, δυσκολεύονται να καλύψουν βασικά έξοδα όπως η θέρμανση, το ηλεκτρικό ρεύμα και τα κοινόχρηστα. Αυτό δείχνει μια ευρύτερη οικονομική πίεση που επηρεάζει το σύνολο των ηλικιωμένων, ανεξαρτήτως του εάν είναι ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές.
Αύξηση της στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης
Σύμφωνα με συγκριτική μελέτη του Συλλόγου Υπαλλήλων (πρώην) ΟΑΕΔ (ΠΑΝΣΥΠΟ), η στεγαστική υπερεπιβάρυνση στον πληθυσμό ηλικίας 65 ετών και άνω έχει αυξηθεί για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά. Συγκεκριμένα, από 19,3% το 2021, έφτασε το 24,9% το 2022, το 27,2% το 2023, το 30,4% το 2024 και προβλέπεται να φτάσει το 31,8% το 2025. Ο αντίστοιχος μέσος όρος για την ΕΕ-27 το 2025 είναι 8,5%, αναδεικνύοντας τη σημαντική διαφορά.
Αυτή η αρνητική τάση έρχεται σε αντίθεση με τη γενικότερη εικόνα, όπου ο γενικός δείκτης βελτιώνεται, ενώ η επιβάρυνση των ηλικιωμένων συνεχίζει να επιδεινώνεται. Η κατάσταση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για προσοχή στις ειδικές ανάγκες αυτής της πληθυσμιακής ομάδας.
Ιδιαίτερη πίεση στα μονοπρόσωπα νοικοκυριά
Ιδιαίτερα έντονη είναι η εικόνα στα μονοπρόσωπα νοικοκυριά ηλικιωμένων. Στα άτομα 65 ετών και άνω που ζουν μόνα, η στεγαστική υπερεπιβάρυνση φτάνει το 62,1%, ποσοστό που αντιστοιχεί σχεδόν σε δύο στους τρεις. Αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο έναντι του 17,5% που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ-27.
Για τα ζευγάρια όπου τουλάχιστον ένας ενήλικας είναι 65 ετών και άνω, ο δείκτης στεγαστικής υπερεπιβάρυνσης διαμορφώνεται σε 23,3%. Και σε αυτή την περίπτωση, το ποσοστό είναι πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27, που ανέρχεται σε 5,1%.
Καθυστερήσεις σε λογαριασμούς και θέρμανση
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδεικτική όσον αφορά την πληρωμή λογαριασμών κοινής ωφέλειας, όπως ρεύμα, τηλέφωνο και νερό. Στα άτομα 65 ετών και άνω που ζουν μόνα, το 43,7% καθυστερεί να ανταποκριθεί στις πληρωμές αυτές, έναντι μόλις 4,8% στα μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα.
Αντίστοιχα, ως προς τη θέρμανση, η αδυναμία επαρκούς θέρμανσης εντοπίζεται στο 27,1% των ατόμων 65 ετών και άνω που ζουν μόνα. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος ανέρχεται σε 11,4%.
Διαφορές στο εισόδημα και το κόστος στέγασης
Το διάμεσο ισοδύναμο εισόδημα (που αντικατοπτρίζει τη δυνατότητα αγοράς ίδιων προϊόντων) των ατόμων 65 ετών και άνω στην Ελλάδα ανέρχεται σε 12.388 μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) σε ετήσια βάση. Αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο σε σύγκριση με τις 20.886 PPS που είναι ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το μέσο μηνιαίο συνολικό κόστος στέγασης για τα νοικοκυριά ιδιοκτητών στην Ελλάδα ανέρχεται σε 674,8 PPS. Αντίθετα, στην ΕΕ-27, το αντίστοιχο κόστος είναι 499,2 PPS. Η διαφορά αυτή ανέρχεται περίπου στο 35%, δείχνοντας ένα σημαντικά υψηλότερο βάρος στέγασης για τους Έλληνες συνταξιούχους ιδιοκτήτες σε σχέση με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis
