Ακριβότερο θα βρουν από σήμερα οι καταναλωτές το καλάθι με τα γαλακτοκομικά, καθώς την 1η Οκτωβρίου τίθενται σε ισχύ νέες αυξήσεις στις τιμές τους. Οι ανατιμήσεις αυτές, που αφορούν ένα μεγάλο εύρος προϊόντων, θεωρείται από την αγορά ότι αποτελούν μόνο την αρχή ενός ευρύτερου ντόμινο ανατιμήσεων στα τρόφιμα.
Οι πιέσεις στο κόστος παραγωγής προέρχονται κυρίως από την ενέργεια, τα σιτηρά και την έλλειψη πρώτης ύλης, παράγοντες που στοιχειώνουν τα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Νέες αυξήσεις στα γαλακτοκομικά προϊόντα
Συγκεκριμένα, από την 1η Οκτωβρίου, οι τιμές σε περίπου 100 προϊόντα της κατηγορίας των γαλακτοκομικών αναμένεται να αυξηθούν κατά 7% έως 12%. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τον οικογενειακό προϋπολογισμό, καθώς τα γαλακτοκομικά αποτελούν βασικό είδος διατροφής.
Η αγορά εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες αυξήσεις είναι μόνο η αρχή, με το ντόμινο των ανατιμήσεων στα τρόφιμα να έχει πλέον ξεκινήσει. Το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα σιτηρά της Ουκρανίας αποτελούν τους κύριους παράγοντες που ασκούν πίεση.
Ηρεμία και αναταράξεις στην αγορά τροφίμων
Κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, τα ράφια των σούπερ μάρκετ και οι λαϊκές αγορές είχαν γνωρίσει μια σχετική ηρεμία όσον αφορά τις τιμές. Ο πληθωρισμός των τροφίμων στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 2,9% τον Ιούνιο, στο 2,7% τον Ιούλιο και μόλις στο 0,9% τον Αύγουστο.
Αντίστοιχα, ο γενικός δείκτης πληθωρισμού ήταν στο 4,4% τον Ιούνιο, στο 3,4% τον Ιούλιο και στο 3,8% τον Αύγουστο. Ωστόσο, με την έλευση του Οκτωβρίου, αυτή η περίοδος χάριτος φαίνεται να φτάνει στο τέλος της, καθώς οι πιέσεις επανέρχονται δυναμικά.
Κυβερνητικές πρωτοβουλίες και εξωτερικές πιέσεις
Οι κυβερνητικές προσπάθειες για τη συγκράτηση των τιμών, όπως η εθνική πρωτοβουλία μείωσης τιμών και η παράταση έως το 2027 της υποχρέωσης των μεγάλων αλυσίδων για προαναγγελία αυξήσεων από το Υπουργείο Ανάπτυξης, δεν φαίνεται να επαρκούν για να αναχαιτίσουν τις τρέχουσες εξελίξεις.
Οι πιέσεις που προέρχονται από το εξωτερικό έχουν καταστεί πλέον πολύ ισχυρές, με αποτέλεσμα η εγχώρια εφοδιαστική αλυσίδα να αδυνατεί να τις απορροφήσει. Αυτό μεταφράζεται σε άμεση επίπτωση στις τιμές των προϊόντων που φτάνουν στον καταναλωτή.
Η άνοδος του κόστους ενέργειας
Μία από τις κύριες πηγές ανησυχίας είναι η απότομη άνοδος του κόστους ενέργειας, η οποία μετακυλίεται άμεσα στην παραγωγή και τη μεταφορά των αγαθών. Το πετρέλαιο Brent, σύμφωνα με το BBC, ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.
Η μακρά σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια τροφοδοτούν τη νευρικότητα των αγορών. Επιπλέον, το Bloomberg σημειώνει ότι το φυσικό αέριο στην Ευρώπη, με δείκτη TTF, εκτοξεύτηκε πάνω από τα 75 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, τιμή διπλάσια σε σχέση με την περσινή περίοδο.
Οι επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία
Ένα δεύτερο μέτωπο που επηρεάζει τις τιμές των τροφίμων είναι η κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία. Ο «πόλεμος των drones» έχει μετατρέψει τις εμπορικές διαδρομές της Μαύρης Θάλασσας σε ζώνη υψηλού κινδύνου, επηρεάζοντας σημαντικά τις μεταφορές.
Όπως αναφέρει το Reuters, οι αμοιβαίες επιθέσεις σε λιμενικές υποδομές και εμπορικά πλοία έχουν περιορίσει τις εξαγωγές, με αποτέλεσμα τα σιτηρά που φτάνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση να έχουν μειωθεί δραματικά. Κατά το Bloomberg, οι μεγάλοι διεθνείς αγοραστές αναζητούν εσπευσμένα άλλες πηγές εφοδιασμού, προκαλώντας παγκόσμιο σοκ στις τιμές του σιταριού και των ελαίων, ενώ οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί για την επίτευξη ή τήρηση μιας μερικής εκεχειρίας στις μεταφορές.
Προειδοποιήσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην αγορά. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της, Φίλιπ Λέιν, έχει προειδοποιήσει ανοιχτά για μια νέα κορύφωση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού δεν είναι πλέον σε θέση να απορροφήσουν το υψηλότερο λειτουργικό κόστος. Στα γαλακτοκομικά προϊόντα, η ενέργεια αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στις ανατιμήσεις, με το βασικό πρόβλημα να εντοπίζε.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis
