Η ελληνική κτηματαγορά συνεχίζει να βασίζεται κυρίως στα ίδια κεφάλαια των αγοραστών, παρά την επιστροφή των στεγαστικών δανείων. Ενώ η αγορά κατοικίας παρουσιάζει έντονη κινητικότητα και οι τιμές ανεβαίνουν, η απόκτηση σπιτιού στην Ελλάδα απαιτεί σημαντικά δικά του χρήματα από τον ενδιαφερόμενο. Αυτή η τάση διαμορφώνει ένα διαφορετικό τοπίο σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η κυριαρχία των ιδίων κεφαλαίων στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ένα πολύ μικρό ποσοστό των αγοραπωλησιών ακινήτων στην Ελλάδα πραγματοποιείται με τη χρήση στεγαστικού δανείου. Συγκεκριμένα, μόλις το 23% των συναλλαγών ολοκληρώνεται με αυτόν τον τρόπο, γεγονός που σημαίνει ότι λιγότερες από μία στις τέσσερις αγορές ακινήτων χρηματοδοτούνται μέσω τραπεζικού δανεισμού.
Αυτή η συνθήκη υπογραμμίζει ότι η ελληνική αγορά ακινήτων εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις προσωπικές αποταμιεύσεις και την οικονομική δυνατότητα των αγοραστών. Όσοι διαθέτουν ίδια κεφάλαια, είτε από αποταμιεύσεις, είτε μέσω οικογενειακής βοήθειας, είτε από την πώληση άλλων περιουσιακών στοιχείων, βρίσκονται σε σαφώς πλεονεκτικότερη θέση για την απόκτηση κατοικίας.
Σημαντική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Η κατάσταση στην Ελλάδα διαφέρει σημαντικά από την εικόνα που επικρατεί στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ευρώπη, το αντίστοιχο ποσοστό των αγοραπωλησιών που πραγματοποιούνται με στεγαστικό δάνειο φτάνει το 45%. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν μία στις δύο αγορές ακινήτων στην Ευρώπη γίνεται με τη συνδρομή των τραπεζών.
Τα στοιχεία αυτά, τα οποία προέρχονται από την IMS Financial Consulting, αναδεικνύουν τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει την ελληνική κτηματαγορά από τις ευρωπαϊκές. Η διαφορά αυτή παραμένει αισθητή, παρόλο που τα στεγαστικά δάνεια έχουν αρχίσει να παρουσιάζουν μια ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια.
Προκλήσεις για τους αγοραστές χωρίς ίδια κεφάλαια
Για τους αγοραστές που δεν διαθέτουν σημαντικά ίδια κεφάλαια, η απόσταση από την επιθυμία για αγορά κατοικίας μέχρι την υπογραφή του συμβολαίου παραμένει μεγάλη. Η δυσκολία αυτή εντείνεται καθώς οι τιμές των κατοικιών συνεχίζουν να ανεβαίνουν, αυξάνοντας το ποσό που απαιτείται να καταβληθεί από την τσέπη του αγοραστή.
Ταυτόχρονα, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να πληρούν τα τραπεζικά κριτήρια για να εξασφαλίσουν την απαραίτητη χρηματοδότηση, κάτι που γίνεται πιο απαιτητικό με την αύξηση των τιμών. Αυτή η συνθήκη εξηγεί, σε έναν βαθμό, γιατί υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την αγορά κατοικίας, το οποίο όμως δεν μετατρέπεται πάντα σε πραγματική συναλλαγή.
Αυξητικές τάσεις στις εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων
Παρόλα αυτά, η κατάσταση έχει αρχίσει να παρουσιάζει σημάδια αλλαγής, έστω και από μια πολύ χαμηλή βάση. Οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών δανείων από τις τράπεζες έχουν σημειώσει αύξηση τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, το 2020 οι τράπεζες είχαν εκταμιεύσει 594 εκατομμύρια ευρώ σε νέα στεγαστικά δάνεια. Το ποσό αυτό αυξήθηκε σημαντικά το 2021, φτάνοντας τα 884 εκατομμύρια ευρώ. Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε και το 2022, με τις εκταμιεύσεις να ανέρχονται στα 1,213 δισεκατομμύρια ευρώ, δείχνοντας μια σταδιακή επιστροφή του τραπεζικού δανεισμού στην κτηματαγορά.
Με πληροφορίες από: Topontiki