Οι αυξήσεις στα επιτόκια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) μετατρέπουν τις μηνιαίες δόσεις των δανείων σε εφιάλτη για χιλιάδες νοικοκυριά. Την ώρα που ο πληθωρισμός στα είδη πρώτης ανάγκης επιμένει, η κυβερνητική αφήγηση για την «ανθεκτικότητα» της οικονομίας συγκρούεται καθημερινά με την αριθμητική της επιβίωσης. Χιλιάδες δανειολήπτες βρίσκονται αντιμέτωποι με μια αθόρυβη, αλλά συστηματική αφαίμαξη, καθώς το 65% των δανείων των νοικοκυριών παραμένει σε κυμαινόμενο επιτόκιο, με τις αυξήσεις να περνούν απευθείας στις δόσεις.
Υψηλή έκθεση σε κυμαινόμενα επιτόκια
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που έχει δημοσιεύσει η Τράπεζα της Ελλάδος, η έκθεση των δανειολήπτων στις διακυμάνσεις του κόστους χρήματος παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Συγκεκριμένα, το 65% των δανείων που έχουν λάβει τα νοικοκυριά διαμορφώνεται σε κυμαινόμενο επιτόκιο. Αυτό σημαίνει ότι η πλειονότητα των παλαιότερων οφειλετών παραμένει όμηρος των συνεχών αυξήσεων.
Παράλληλα, και οι επιχειρήσεις βρίσκονται σε ανάλογη θέση, καθώς το 95% των ανοιγμάτων των νομικών προσώπων υπόκειται σε αναπροσαρμογή δόσεων εντός 12μήνου. Τα δάνεια αυτά είναι άμεσα συνδεδεμένα με τους δείκτες Euribor, γεγονός που καθιστά τις επιχειρήσεις ευάλωτες στις μεταβολές της νομισματικής πολιτικής. Σημειώνεται ότι, στις νέες εκταμιεύσεις, παρατηρείται μια στροφή των νεότερων δανειολήπτων προς τα σταθερά επιτόκια, καλύπτοντας το 70% των νέων χορηγήσεων.
Το επιπλέον «καπέλο» στις δόσεις
Οι συνεχείς αυξήσεις στα επιτόκια έχουν άμεσο αντίκτυπο στις μηνιαίες δόσεις των δανείων. Για κάθε 100.000 ευρώ δανείου, μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, δηλαδή 0,25%, μεταφράζεται σε επιπλέον 250 ευρώ σε ετήσια βάση, ποσό που αφορά αποκλειστικά τους τόκους. Η επιβάρυνση αυτή γίνεται ακόμη πιο αισθητή αν ληφθεί υπόψη η άνοδος των δεικτών Euribor.
Ειδικότερα, το Euribor 1 μηνός έχει αυξηθεί κατά 45 μονάδες βάσης, ενώ το Euribor 3 μηνών έχει σημειώσει άνοδο κατά 60 μονάδες βάσης σε σχέση με τα χαμηλά του περασμένου έτους. Οι αυξήσεις αυτές έχουν ως αποτέλεσμα ένα επιπλέον «καπέλο» που κυμαίνεται από 450 έως 600 ευρώ τον χρόνο, ανά 100.000 ευρώ οφειλής. Αυτό το ποσό προστίθεται στις ήδη επιβαρυμένες δόσεις, δημιουργώντας σημαντική οικονομική πίεση.
Περαιτέρω επιβάρυνση και παραδείγματα
Τα σενάρια για το μέλλον δεν είναι ενθαρρυντικά, καθώς αναμένονται περαιτέρω αυξήσεις. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για άνοδο του επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ από το 2,50% στο 3,00% έως το τέλος του έτους, η επιβάρυνση για τους δανειολήπτες θα διογκωθεί ακόμη περισσότερο. Αυτή η εξέλιξη θα επιδεινώσει την ήδη δύσκολη κατάσταση για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Για να γίνει πιο αντιληπτό το μέγεθος της επιβάρυνσης, ένα μέσο νοικοκυριό που έχει λάβει στεγαστικό δάνειο ύψους 150.000 ευρώ, βλέπει την ετήσια επιβάρυνσή του να αγγίζει πλέον τα 900 ευρώ. Αυτό το ποσό ισοδυναμεί με έναν επιπλέον μισθό, ο οποίος καλείται να πληρωθεί ετησίως, επιβαρύνοντας σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό και μειώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα για άλλες ανάγκες.
Θεωρητικές συζητήσεις για προγράμματα προστασίας
Την ίδια στιγμή που οι δανειολήπτες αντιμετωπίζουν αυτές τις αυξήσεις, οι συζητήσεις στα τραπεζικά επιτελεία για πιθανή επανενεργοποίηση προγραμμάτων προστασίας παραμένουν σε θεωρητικό επίπεδο. Τα προγράμματα αυτά θα μπορούσαν να προσφέρουν μια ανάσα, στα πρότυπα του 2023, όταν καλύφθηκαν 442.000 ενήμερα στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 19 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, η απουσία ουσιαστικού αναχώματος απέναντι στην επιτοκιακή πολιτική της Φρανκφούρτης αφήνει τη μεσαία τάξη να πληρώνει το μάρμαρο. Η νομισματική πολιτική που εφαρμόζεται φαίνεται να στραγγαλίζει την κατανάλωση και την πραγματική οικονομία, με τις συνέπειες να γίνονται όλο και πιο αισθητές στην καθημερινότητα των πολιτών.
Με πληροφορίες από: Topontiki
