Ο τουριστικός φόρος αποτελεί ένα «τίμημα» για τον υπερτουρισμό που καλούνται να καταβάλουν οι επισκέπτες σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Αν και για πολλούς ταξιδιώτες μπορεί να είναι μια δυσάρεστη έκπληξη στο τέλος της διαμονής τους, αυτός ο φόρος έχει μακρά ιστορία στην Ευρώπη. Τα ποσά που καταβάλλονται κυμαίνονται από λίγα ευρώ έως και διψήφια ποσά ανά διανυκτέρευση, αποφέροντας σημαντικά έσοδα στις πόλεις που υποδέχονται εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο.
Οι τουρίστες συνήθως πληρώνουν τον φόρο την ημέρα της αναχώρησής τους από το ξενοδοχείο ή την εξοχική κατοικία. Αυτό το επιπλέον ποσό προστίθεται στο συνολικό κόστος της διαμονής τους, προκαλώντας συχνά έκπληξη.
Η ιστορία του τουριστικού φόρου
Μία από τις πρώτες περιπτώσεις εισαγωγής τουριστικού φόρου καταγράφηκε στην Αυστρία το 1842, όπου αφορούσε συγκεκριμένα όσους διέμεναν σε ιαματικά κέντρα και κέντρα ευεξίας. Παρόμοια μέτρα υιοθετήθηκαν αργότερα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Γερμανία και η Ελβετία.
Ο αρχικός σκοπός αυτών των μέτρων ήταν να αποτραπεί η επιβάρυνση των κατοίκων των πόλεων που φιλοξενούσαν πολυτελή θέρετρα με τα έξοδα που προκαλούσαν οι εύποροι επισκέπτες. Στην Ιταλία, η δομή του τουριστικού φόρου γνώρισε διάφορες αλλαγές, καθώς κατά τη διάρκεια του φασιστικού καθεστώτος του Μπενίτο Μουσολίνι, ο φόρος διευρύνθηκε για να συμπεριλάβει κάθε πόλη ή κωμόπολη που χαρακτηριζόταν ως τουριστικός προορισμός. Ωστόσο, ο φόρος καταργήθηκε εντελώς για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1990, όταν η Ιταλία υποδέχτηκε περισσότερους επισκέπτες.
Η επανεισαγωγή και η δομή στην Ιταλία
Ο τουριστικός φόρος επανεισήχθη σε εθνικό επίπεδο στην Ιταλία το 2011, με τη Ρώμη να είναι η πρώτη πόλη που τον επανέφερε. Το νυχτερινό τέλος κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 1 ευρώ και 10 ευρώ ανά άτομο, ανάλογα με τον προορισμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με τον τύπο του ξενοδοχείου.
Για παράδειγμα, οι επισκέπτες που διαμένουν σε ξενοδοχεία πέντε αστέρων στο Μιλάνο καλούνται να πληρώσουν 12 ευρώ ανά διανυκτέρευση. Αυτός ο φόρος αποτελεί μια σημαντική πηγή εσόδων για τους δημοφιλείς ιταλικούς προορισμούς.
Σημαντικά έσοδα για τους ιταλικούς δήμους
Το 2024, οι ιταλικές πόλεις κατέγραψαν σημαντικά έσοδα από τον φόρο διανυκτέρευσης. Η Ρώμη εισέπραξε 222,4 εκατομμύρια ευρώ, ακολουθούμενη από το Μιλάνο με 109,3 εκατομμύρια ευρώ. Η Φλωρεντία είχε έσοδα 82,9 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ η Βενετία εισέπραξε 38,9 εκατομμύρια ευρώ.
Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από τη Siope, το σύστημα παρακολούθησης των ροών δημόσιων πόρων του Υπουργείου Οικονομικών. Τα έσοδα αυτά υποτίθεται ότι πρέπει να δαπανώνται για τοπικές υπηρεσίες, ιδίως σε πόλεις που αντιμετωπίζουν την πίεση του υπερτουρισμού, ή για τη συντήρηση μνημείων. Ωστόσο, στην πράξη, δήμοι που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες τα χρησιμοποιούν και για άλλες δαπάνες. Ο Τζιανλούκα Ντε Γκαετάνο, διευθυντής του παραρτήματος της Ρώμης της Federalberghi, της ένωσης ξενοδοχείων, δήλωσε ότι «όλοι οι δήμοι θέλουν αυτό το τέλος επειδή χρειάζονται τα χρήματα».
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr