Η κυβέρνηση εμφανίζει την κατάργηση της «προσωπικής διαφοράς» και την απόδοση ονομαστικών αυξήσεων στους παλαιούς συνταξιούχους από την 1η Ιανουαρίου 2027 ως όψιμη εφαρμογή προεκλογικών δεσμεύσεων που είχαν δοθεί προ οκτώ ετών, σχετικά με την κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου. Ωστόσο, μετά από τέσσερα χρόνια αναπροσαρμογών στις κύριες συντάξεις, η λεγόμενη «προσωπική διαφορά» είχε ήδη εξανεμιστεί για πολλούς συνταξιούχους.
Πλέον, λιγότεροι από 500.000 συνταξιούχοι θα στερούνταν των αναπροσαρμογών από το νέο έτος, ενώ οι παλαιοί συνταξιούχοι έχουν πληρώσει έως τώρα σχεδόν ολόκληρη την προσωπική διαφορά και το πέναλτι του 18% που προέβλεπε ο νόμος ΣΥΡΙΖΑ (4387/16).
Η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και οι δεσμεύσεις
Η κυβέρνηση παρουσιάζει την κατάργηση της «προσωπικής διαφοράς» και την απόδοση ονομαστικών αυξήσεων στους παλαιούς συνταξιούχους ως μια εξέλιξη που θα ξεκινήσει από την 1η Ιανουαρίου 2027. Αυτή η κίνηση εμφανίζεται ως η όψιμη εφαρμογή προεκλογικών δεσμεύσεων που είχαν δοθεί πριν από οκτώ χρόνια, οι οποίες αφορούσαν την κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου.
Οι δεσμεύσεις αυτές είχαν ως στόχο να επιφέρουν αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα, με την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς να αποτελεί ένα κεντρικό σημείο. Η απόδοση ονομαστικών αυξήσεων στους παλαιούς συνταξιούχους από την συγκεκριμένη ημερομηνία συνδέεται άμεσα με αυτές τις προεκλογικές υποσχέσεις.
Η πορεία της «προσωπικής διαφοράς»
Μετά από τέσσερα χρόνια αναπροσαρμογών στις κύριες συντάξεις, η λεγόμενη «προσωπική διαφορά» είχε εξανεμιστεί για μεγάλο μέρος των συνταξιούχων. Ειδικότερα, το 2023, 1,1 εκατομμύρια συνταξιούχοι δεν είχαν λάβει καμία αύξηση στις συντάξεις τους.
Μέχρι το 2027, ο αριθμός των συνταξιούχων που θα στερούνταν των αναπροσαρμογών αναμένεται να μειωθεί σε λιγότερους από 500.000. Αυτό υποδηλώνει μια σταδιακή εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς, η οποία επηρέαζε ένα σημαντικό ποσοστό των συνταξιούχων.
Το «πέναλτι» του νόμου ΣΥΡΙΖΑ
Οι παλαιοί συνταξιούχοι έχουν ήδη επιβαρυνθεί με το πέναλτι του 18% που προέβλεπε ο νόμος ΣΥΡΙΖΑ (4387/16), γνωστός και ως νόμος Κατρούγκαλου. Ο συγκεκριμένος νόμος προέβλεπε αποκοπή έως και 18% της σύνταξης από την 1η Ιανουαρίου 2029, σε περίπτωση που οι αποδοχές των παλαιών συνταξιούχων (δηλαδή όσων είχαν συνταξιοδοτηθεί έως τις 12 Μαΐου 2016) υπερείχαν των διατάξεων του νόμου Κατρούγκαλου.
Ο νόμος Κατρούγκαλου ισχύει από τις 13 Μαΐου 2016 και εφαρμόζεται πλήρως από την 1η Ιανουαρίου 2019. Στο πλαίσιο αυτό, έγινε επανυπολογισμός των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων με τις νέες, τότε, διατάξεις του νόμου Τσίπρα/Κατρούγκαλου.
Η μη εφαρμογή της περικοπής και οι απώλειες
Η κυβέρνηση Τσίπρα δεν εφάρμοσε την πρόβλεψη για ονομαστική μείωση έως 18% των συντάξεων, κυρίως λόγω της υπερφορολόγησης και της δέσμευσης για την επίτευξη δημοσιονομικού αποτελέσματος, δηλαδή πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% επί του ΑΕΠ. Παρόλο που ο ΣΥΡΙΖΑ διακήρυσσε την κατάργηση των μνημονίων, ο νόμος προέβλεπε περικοπές στις ήδη μειωμένες παροχές των συνταξιούχων.
Έκτοτε, την περίοδο 2023-2026, οι παλαιοί συνταξιούχοι έχασαν τις ενδιάμεσες αυξήσεις στις συντάξεις τους, οι οποίες ανερχόταν ονομαστικά στο 16,4%. Οι αναπροσαρμογές αυτές ήταν σημαντικά κατώτερες του επίσημου πληθωρισμού, ο οποίος έφθασε στο 17,6% από τον Ιανουάριο του 2022 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και κατά την περίοδο των αναπροσαρμογών και της μεγέθυνσης της οικονομίας, οι συνταξιούχοι συνέχιζαν να υφίστανται απώλειες στο πραγματικό και διαθέσιμο εισόδημά τους.
Το «κούρεμα» του 16,4%
Οι παλαιοί συνταξιούχοι, οι οποίοι το 2019 λάμβαναν αποδοχές υψηλότερες από αυτές που προέβλεπε το τρίτο μνημόνιο του 2015 και ο νόμος Κατρούγκαλου, γλίτωσαν το εφάπαξ ονομαστικό «κούρεμα» του 18% στις αρχές του 2019. Αυτό συνέβη παρά τα δύο πρώτα μνημόνια που είχαν προηγηθεί.
Ωστόσο, παρά την αποφυγή της άμεσης αυτής περικοπής, υπέστησαν μια ονομαστική περικοπή των συντάξεών τους κατά 16,4% την περίοδο 2022-2026. Η περικοπή αυτή δεν ήταν άμεση μείωση, αλλά προήλθε από τη μη απόδοση των αυξήσεων που θα δικαιούνταν. Εάν είχε γίνει η αρχική περικοπή του 18%, οι συνταξιούχοι θα ελάμβαναν ακολούθως τις προβλεπόμενες αυξήσεις, κάτι που δεν συνέβη με τον τρόπο που εξελίχθηκαν τα πράγματα.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis
