Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων ανακάλυψε DNA από την ευλογιά των προβάτων σε περγαμηνές μεσαιωνικών χειρογράφων. Η σημαντική αυτή ανακάλυψη, που προέκυψε από την ανάλυση δερμάτων ζώων που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή των περγαμηνών, αποκαλύπτει νέα στοιχεία για την ιστορία του ιού. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τον ρόλο των ιστορικών χειρογράφων ως μοναδικών βιολογικών αρχείων.
Η σύνθεση της ερευνητικής ομάδας και η μέθοδος
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων, αποτελούμενη από γενετιστές, ιστορικούς, ιολόγους, χημικούς και συντηρητές, ένωσε τις δυνάμεις της για να πραγματοποιήσει μια πρωτοποριακή έρευνα. Στο πλαίσιο αυτής της μελέτης, οι ειδικοί ανέλυσαν το DNA που βρέθηκε στα δέρματα ζώων, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή περγαμηνών σε μεσαιωνικά χειρόγραφα στην Ευρώπη.
Μέσα από αυτή τη λεπτομερή διαδικασία, κατάφεραν να εντοπίσουν ίχνη από τον ιό της ευλογιάς των προβάτων, προσφέροντας νέα δεδομένα για την ιστορία και την εξέλιξη της ασθένειας.
Οι περγαμηνές ως μοναδικά βιολογικά αρχεία
Η περγαμηνή, το υλικό που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή αυτών των χειρογράφων, κατασκευαζόταν από δέρματα διαφόρων ζώων, όπως πρόβατα, κατσίκες και βοοειδή, όπως εξηγεί το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Αυτή η ιδιότητα καθιστά την περγαμηνή ένα μοναδικό βιολογικό αρχείο, ικανό να διατηρεί πληροφορίες.
Συγκεκριμένα, μπορεί να διαφυλάξει στοιχεία για την υγεία του ζώου κατά τον χρόνο του θανάτου του, ακόμα και αιώνες μετά. Έτσι, τα ιστορικά αυτά τεκμήρια αποκτούν μια επιπλέον διάσταση, λειτουργώντας ως πηγές πληροφοριών για παθογόνα του παρελθόντος.
Η αποκάλυψη της ιστορίας του ιού μέσα από τα χειρόγραφα
Η συγκεκριμένη έρευνα, τα ευρήματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο περιοδικό «Science Advances», αναδεικνύει έναν απρόσμενο ρόλο για τα ιστορικά χειρόγραφα. Αποδεικνύεται ότι ορισμένα από τα πιο γνωστά μεσαιωνικά χειρόγραφα της Ευρώπης λειτουργούν ως βιολογικές χρονοκάψουλες.
Αυτές οι «χρονοκάψουλες» είναι ικανές να αποκαλύψουν την ιστορία του ιού της ευλογιάς των προβάτων, η οποία εκτείνεται σε βάθος 3.500 ετών. Η ανακάλυψη αυτή αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη χρησιμότητα των αρχαίων κειμένων.
Σημαντικά χειρόγραφα και ενδείξεις μόλυνσης
Μεταξύ των ιστορικών έργων που αναλύθηκαν από την ερευνητική ομάδα ήταν τα ηλικίας 1.000 ετών Ευαγγέλια του Γιορκ. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα εικονογραφημένα χειρόγραφα που έχουν διασωθεί από την πρώιμη αγγλοσαξονική περίοδο, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία.
Επιπλέον, εξετάστηκαν και άλλα παλαιότερα χειρόγραφα, όπως το Corpus Glossary του Corpus Christi College του Κέμπριτζ, το οποίο αναγνωρίζεται ως ένα από τα αρχαιότερα αγγλικά λεξικά. Η έρευνα περιέλαβε επίσης διάφορα μεσαιωνικά χειρόγραφα τόσο από τη Μεγάλη Βρετανία όσο και από την ηπειρωτική Ευρώπη. Σε αρκετές περιπτώσεις, διαπιστώθηκε ότι πολλαπλές σελίδες του ίδιου χειρογράφου περιείχαν DNA του ιού της ευλογιάς των προβάτων, γεγονός που υποδηλώνει τη χρήση δερμάτων μολυσμένων ζώων στην κατασκευή τους.
Η μακρά πορεία της ευλογιάς των προβάτων στην Ευρώπη
Οι ερευνητές, υπό την καθοδήγηση επιστημόνων από το University College Dublin, δεν περιορίστηκαν μόνο στην ανάλυση των χειρογράφων. Συνδύασαν τα ευρήματα αυτά με ακόμη παλαιότερα δείγματα, τα οποία προέρχονταν από δόντια προβάτων της Εποχής του Χαλκού. Τα συγκεκριμένα δείγματα είχαν βρεθεί σε οικισμούς κτηνοτρόφων που βρίσκονται στην Ευρασιατική στέπα.
Μέσα από αυτή τη διευρυμένη και συγκριτική προσέγγιση, η ομάδα διαπίστωσε ότι η ευλογιά των προβάτων αποτελεί μια συνεχή απειλή για τα ζώα στην Ευρώπη για ένα διάστημα που ξεπερνά τα 3.700 χρόνια. Ο Λουί Λ' Οτ, υποψήφιος διδάκτορας στο University College Dublin και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, τόνισε τη σημασία των ευρημάτων, δηλώνοντας: «Αυτά τα γονιδιώματα μάς βοηθούν να κατανοήσουμε πώς εξελίχθηκαν αυτά τα παθογόνα και πώς επηρέασαν τις κοινωνίες του παρελθόντος».
Με πληροφορίες από: Reader
