Ένας αριθμός, όπως το 92, το 108, το 126 ή το 145, έχει μάθει να θεωρείται για περισσότερο από έναν αιώνα κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή επίδοση σε ένα τεστ. Αυτοί οι αριθμοί έχουν συνδεθεί με την απάντηση σε μία από τις πιο προσωπικές ερωτήσεις: «Πόσο έξυπνος είμαι;». Το πηλίκο νοημοσύνης, γνωστό ως IQ, έχει αποκτήσει σχεδόν μυθική υπόσταση, με online τεστ να υπόσχονται να αποκαλύψουν αν κάποιος ανήκει στους «ιδιοφυείς» και την ποπ κουλτούρα να χρησιμοποιεί υψηλά σκορ ως παράσημο.
Ολόκληρες γενιές έχουν μεγαλώσει με την πεποίθηση ότι υπάρχει ένας αριθμός που αποκαλύπτει τις πραγματικές δυνατότητες του μυαλού τους.
Τι μετρούν πραγματικά τα τεστ IQ;
Τα τεστ IQ δεν είναι άχρηστα εργαλεία. Αντιθέτως, οι καλά σχεδιασμένες και σταθμισμένες δοκιμασίες είναι ικανές να μετρήσουν σημαντικές γνωστικές δεξιότητες και διαθέτουν πραγματική προβλεπτική αξία. Η American Psychological Association (APA) επισημαίνει ότι η μέτρηση της νοημοσύνης παραμένει ένα από τα πιο ανθεκτικά αλλά και αμφιλεγόμενα εργαλεία της ψυχολογίας.
Σε γνωστές κλίμακες, όπως η Stanford–Binet, το συνολικό IQ τυποποιείται με μέσο όρο το 100 και τυπική απόκλιση 15 μονάδων. Αυτό σημαίνει ότι περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού βρίσκονται χονδρικά μεταξύ 85 και 115. Η ίδια η APA περιγράφει τη σύγχρονη Stanford–Binet ως μέτρηση τόσο λεκτικών όσο και μη λεκτικών γνωστικών ικανοτήτων, με επιμέρους δείκτες για τον συλλογισμό, τη γνώση, την ποσοτική σκέψη, την οπτικοχωρική επεξεργασία και τη μνήμη εργασίας. Συνεπώς, το IQ μετρά κάτι πραγματικό.
Τα όρια της μέτρησης της νοημοσύνης
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ερμηνεία των αποτελεσμάτων μετατοπίζεται από το «μετρά ορισμένες γνωστικές ικανότητες» στο «μετρά πόσο έξυπνος είναι συνολικά ένας άνθρωπος». Σε αυτό το σημείο, η επιστήμη αρχίζει να εκφράζει δυσφορία. Η Rebecca Sear, καθηγήτρια Ψυχολογίας και ανθρωπολόγος στο Brunel University London, έχει τονίσει ότι η νοημοσύνη είναι δύσκολο να οριστεί με έναν τρόπο που να καλύπτει όλες τις ανθρώπινες ικανότητες.
Στην πράξη, το πόσο καλά προσαρμοζόμαστε και λειτουργούμε στον κόσμο γύρω μας εξαρτάται από πολύ περισσότερα πράγματα από εκείνα που χωρούν σε ένα τυποποιημένο τεστ. Η ίδια η APA σημειώνει ότι η συζήτηση γύρω από την intelligence testing έχει διευρυνθεί εδώ και δεκαετίες, ακριβώς επειδή τα παραδοσιακά τεστ κατηγορήθηκαν ότι δίνουν μικρότερο βάρος στη δημιουργικότητα, στον χαρακτήρα και στην πρακτική γνώση.
Η διευρυμένη συζήτηση και οι παραλείψεις
Ένα τεστ μπορεί να δείξει ότι κάποιος μπορεί να λύσει ένα σύνθετο πρόβλημα, αλλά δεν αποδεικνύει ότι θα αναγνωρίσει πότε πρέπει να χρησιμοποιήσει αυτή την ικανότητα στην πραγματική ζωή. Ο ψυχολόγος Robert Sternberg έχει εδώ και χρόνια υποστηρίξει ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη είναι ένα πολύ πιο σύνθετο φαινόμενο από ό,τι μπορεί να αποτυπωθεί σε έναν απλό αριθμό.
Με πληροφορίες από: newsbeast.gr
