Περίπου 25 πέτρινα ειδώλια χελωνών, με ηλικία που φτάνει έως και τα 16.500 έτη, ανακαλύφθηκαν πρόσφατα σε ένα σπήλαιο στη βορειοδυτική Τουρκία. Τα ευρήματα αυτά έχουν προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον των αρχαιολόγων, οι οποίοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να συνδέονται με άγνωστες τελετουργίες της Επιπαλαιολιθικής περιόδου. Οι μικρές αυτές μορφές, που εντοπίστηκαν στο σπήλαιο İn κάτω από τον λόφο Gedikkaya, στην επαρχία Bilecik, φαίνεται πως δεν κατασκευάστηκαν απλώς για διακόσμηση.
Η ανακάλυψη στο σπήλαιο İn
Η αρχαιολογική ανασκαφή έφερε στο φως περίπου 25 πέτρινες χελώνες, των οποίων η ηλικία εκτιμάται έως και 16.500 έτη. Τα ειδώλια αυτά βρέθηκαν στο σπήλαιο İn, το οποίο βρίσκεται κάτω από τον λόφο Gedikkaya, στην περιοχή της επαρχίας Bilecik.
Τα ευρήματα αποτελούνται κυρίως από ασβεστόλιθο, ενώ σε ορισμένα από αυτά εντοπίστηκαν ίχνη πηλού. Το μεγαλύτερο από τα ειδώλια έχει διαστάσεις περίπου 30 εκατοστά σε μήκος και 20 εκατοστά σε πλάτος. Η χρονολόγηση των αρχαιολογικών στρωμάτων όπου βρέθηκαν τα τοποθετεί χρονικά μεταξύ 14.500 και 11.200 π.Χ., δηλαδή στην Επιπαλαιολιθική περίοδο.
Η μυστηριώδης διάταξη των ειδωλίων
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχολούν τους αρχαιολόγους είναι ο σκοπός της κατασκευής και της τοποθέτησης των χελωνών. Δεν βρέθηκαν τυχαία σκορπισμένες στο εσωτερικό του σπηλαίου, αλλά αρκετές από αυτές φαίνεται ότι είχαν τοποθετηθεί όρθιες μέσα στο έδαφος.
Η διάταξή τους ήταν γύρω από μια κυκλική ή καμπύλη σειρά λίθων. Το γεγονός ότι πολλές από τις μορφές είναι πρόχειρα κατασκευασμένες θεωρείται επίσης σημαντικό. Δεν μοιάζουν με αντικείμενα που δημιουργήθηκαν με σκοπό να αποτελέσουν καλαίσθητα έργα τέχνης, υποδεικνύοντας ότι η μορφή και κυρίως η θέση τους είχαν μεγαλύτερη σημασία από την ποιότητα της κατασκευής τους.
Υποθέσεις για τελετουργικό χαρακτήρα
Η αρχαιολόγος Deniz Sarı, η οποία ηγείται των ανασκαφών, υποστηρίζει ότι τα ευρήματα ενισχύουν την εικόνα του Gedikkaya ως ενός χώρου με τελετουργικό ή συμβολικό χαρακτήρα. Η ίδια έχει συγκρίνει την τοποθέτηση των ειδωλίων με πολύ μεταγενέστερες παραδόσεις της περιοχής.
Μία από αυτές τις παραδόσεις είναι το Hıdırellez, κατά τις οποίες αντικείμενα ή ευχές αφήνονται ή θάβονται σε συμβολικούς χώρους. Αυτή η σύγκριση προσφέρει ένα πλαίσιο για την ερμηνεία της ασυνήθιστης διάταξης των πέτρινων χελωνών.
Η σύνδεση με τον λόφο Gedikkaya
Υπάρχει και μια ακόμη υπόθεση που εξετάζουν οι ερευνητές, η οποία κρίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Εξετάζουν το ενδεχόμενο οι άνθρωποι που χρησιμοποιούσαν το σπήλαιο να θεωρούσαν ότι ο ίδιος ο λόφος Gedikkaya έμοιαζε με χελώνα. Κάποια από τα ειδώλια φαίνεται να έχουν διαμορφωθεί με τρόπο που θυμίζει το περίγραμμα του λόφου.
Εάν αυτή η θεωρία επιβεβαιωθεί, τότε οι χελώνες δεν θα αναπαριστούσαν απλώς ένα ζώο. Θα μπορούσαν να αποτελούν μια συμβολική αναπαράσταση του ίδιου του τοπίου και να συνδέονται με κάποια μορφή λατρείας του βουνού. Ωστόσο, οι ίδιοι οι αρχαιολόγοι τονίζουν ότι πρόκειται ακόμη για υπόθεση και όχι για αποδεδειγμένο συμπέρασμα.
Η ιστορία του Gedikkaya και άλλα ευρήματα
Ο λόφος Gedikkaya παρουσιάζει ήδη μια ασυνήθιστη ιστορία, όπως αποκαλύπτουν οι αρχαιολογικές έρευνες. Έχουν δείξει ανθρώπινη δραστηριότητα στην περιοχή από την Επιπαλαιολιθική περίοδο, συνεχίζοντας μέχρι τη Νεολιθική και τη Χαλκολιθική εποχή.
Στο σπήλαιο έχουν βρεθεί εργαλεία, οστά ζώων, κελύφη χελώνας και άλλες ενδείξεις που δείχνουν ότι ο χώρος δεν χρησιμοποιήθηκε μόνο ως καταφύγιο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια ακόμη κατασκευή στο εσωτερικό του σπηλαίου, όπου δύο καμπύλες σειρές λίθων περιβάλλουν ένα σημείο, προσθέτοντας στην πολυπλοκότητα των ευρημάτων.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
