Η Ευρώπη περνά στη χειμερινή ώρα την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου. Στην Ελλάδα, τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου, τα ρολόγια θα γυρίσουν μία ώρα πίσω, από τις 04:00 στις 03:00. Ενώ για πολλούς αυτή η αλλαγή σημαίνει απλώς μία επιπλέον ώρα ύπνου, οι επιστήμονες του ύπνου βλέπουν το ζήτημα με διαφορετικό τρόπο, τονίζοντας τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία.
Το βιολογικό ρολόι και ο κιρκάδιος ρυθμός
Το ανθρώπινο σώμα διαθέτει το δικό του εσωτερικό «ρολόι» και δεν προσαρμόζεται αυτόματα στην αλλαγή των δεικτών. Ο κιρκάδιος ρυθμός, ο οποίος αποτελεί το βιολογικό σύστημα που ρυθμίζει τον ύπνο, την αφύπνιση, την έκκριση ορμονών, τη θερμοκρασία του σώματος, την όρεξη και τον μεταβολισμό, χρειάζεται χρόνο για να συγχρονιστεί ξανά με το νέο πρόγραμμα ύπνου, αφύπνισης και έκθεσης στο φως.
Το φυσικό φως αποτελεί το σημαντικότερο «σήμα» για τη διατήρηση αυτού του συστήματος σε συγχρονισμό. Η αλλαγή ώρας, όμως, μετακινεί απότομα το πρόγραμμα ύπνου και αφύπνισης κατά μία ώρα, χωρίς να αλλάζει με τον ίδιο τρόπο το φυσικό φως. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, για ένα διάστημα, το κοινωνικό μας πρόγραμμα και το βιολογικό μας ρολόι να μην συμβαδίζουν απόλυτα.
Το πρωινό φως είναι καθοριστικό, καθώς βοηθά τον εγκέφαλο να αντιληφθεί την έναρξη της ημέρας και να ρυθμίσει ανάλογα τις λειτουργίες του οργανισμού. Για αυτόν τον λόγο, οι ειδικοί θεωρούν ότι το περισσότερο φως το πρωί είναι βιολογικά σημαντικότερο από το περισσότερο φως αργά το απόγευμα. Αυτό εξηγεί και γιατί πολλοί επιστήμονες δεν υποστηρίζουν τη μόνιμη θερινή ώρα, καθώς τους χειμερινούς μήνες θα σήμαινε ακόμη πιο σκοτεινά πρωινά και μεγαλύτερη απόσταση ανάμεσα στο κοινωνικό ωράριο και στο φυσικό φως.
Οι επιπτώσεις στην υγεία
Όταν το βιολογικό ρολόι αποσυντονίζεται από τον συνηθισμένο του ρυθμό, η πρώτη επίπτωση μπορεί να είναι η κόπωση, η υπνηλία, η δυσκολία συγκέντρωσης ή ο πιο διαταραγμένος ύπνος. Ο κιρκάδιος ρυθμός δεν ελέγχει μόνο το πότε κοιμόμαστε, αλλά συμμετέχει στη ρύθμιση πολλών λειτουργιών του οργανισμού, από τις ορμόνες και την πέψη έως τον μεταβολισμό και τη θερμοκρασία του σώματος.
Σε περιπτώσεις συστηματικού ή παρατεταμένου αποσυγχρονισμού, το ενδιαφέρον των επιστημόνων στρέφεται σε ευρύτερες επιπτώσεις. Ο κιρκάδιος ρυθμός συνδέεται άμεσα με το καρδιαγγειακό σύστημα, τον μεταβολισμό και το ενδοκρινικό σύστημα, υποδηλώνοντας ότι οι διαταραχές του μπορούν να έχουν σοβαρότερες συνέπειες για την υγεία.
Το αίτημα των ειδικών
Λόγω των παραπάνω, αρκετοί ειδικοί ζητούν πλέον να σταματήσει εντελώς η αλλαγή ώρας δύο φορές τον χρόνο. Η Βρετανική Εταιρεία Ύπνου, σε επιστημονική θέση που δημοσιεύθηκε στο Journal of Sleep Research, τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ της κατάργησης της εξαμηνιαίας εναλλαγής. Αν πρέπει να επιλεγεί μία ώρα για ολόκληρο τον χρόνο, προτιμά αυτή που σήμερα χρησιμοποιείται τον χειμώνα.
Με πληροφορίες από: typosthes.gr
