Ένας Βρετανός αγόρασε πριν από δεκαετίες έναν πίνακα για μόλις 45 λίρες, ο οποίος αποδείχθηκε ότι ήταν ένα άγνωστο έργο του Βίνσεντ βαν Γκογκ. Η αξία του συγκεκριμένου έργου τέχνης εκτιμάται πλέον σε ένα ποσό που αγγίζει τα 15 εκατομμύρια ευρώ. Η ιστορία αυτή, που εκτυλίχθηκε πριν από περίπου 60 χρόνια, αναδεικνύει την απροσδόκητη ανακάλυψη σπάνιων θησαυρών που παρέμεναν ξεχασμένοι στον χρόνο.
Η απροσδόκητη αγορά και η υποψία του αγοραστή
Ο Λουίτζι Γκρόσο, υπάλληλος του BBC, ήταν ο άνθρωπος που απέκτησε τον πίνακα από έναν ιδιώτη, καταβάλλοντας το ευτελές ποσό των 45 λιρών. Ο Γκρόσο είχε την υποψία ότι το έργο μπορεί να έκρυβε κάποια αξία, μια διαίσθηση που αποδείχθηκε καθοριστική.
Αυτό που καθιστά την ιστορία ακόμα πιο αξιοπερίεργη είναι η αντίδραση του πωλητή. Παρόλο που ο πίνακας έφερε την υπογραφή «Vicent», ο πωλητής απέρριψε εντελώς την ιδέα ότι θα μπορούσε να ανήκει στον διάσημο Ολλανδό ζωγράφο, υποτιμώντας πλήρως την πιθανή σπανιότητα του έργου.
Η ταυτοποίηση του χαμένου έργου
Μετά την αγορά, ο Λουίτζι Γκρόσο αναζήτησε βοήθεια για την ταυτοποίηση του πίνακα. Ο ιστορικός τέχνης Άλαν Μπόουνες ήταν αυτός που συνέβαλε καθοριστικά στην αναγνώριση του έργου ως αυθεντικής δημιουργίας του Βίνσεντ βαν Γκογκ. Πρόκειται για τον πίνακα του 1885 με τίτλο «Peasant Woman in front of a Farmhouse», δηλαδή «Χωρική μπροστά από αγροικία».
Η διαδικασία ταυτοποίησης περιλάμβανε και ακτινογραφία του έργου, η οποία αποκάλυψε ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο. Κάτω από την επιφάνεια του πίνακα, υπήρχε ζωγραφισμένο ένα δεύτερο, παλαιότερο έργο, προσθέτοντας ένα επιπλέον επίπεδο στην ιστορία του.
Η διαδρομή του πίνακα μέσα στον χρόνο
Μετά την επιβεβαίωση της αυθεντικότητάς του, η έρευνα στράφηκε στην ιστορία και τη διαδρομή του πίνακα. Ανακαλύφθηκε ότι το έργο είχε εγκαταλειφθεί αρχικά σε μια φάρμα στην περιοχή του Στάφορντσιρ. Στη συνέχεια, παρέμενε ξεχασμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια σκοτεινή σοφίτα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και την αναγνώριση που του άξιζε.
Από τη στιγμή που ήρθε ξανά στο φως, ο πίνακας άλλαξε αρκετές φορές χέρια, αυξάνοντας σταδιακά την αξία του. Το 1970, πωλήθηκε στον οίκο Sotheby's για 110.000 δολάρια. Η πιο πρόσφατη πώλησή του καταγράφηκε το 2020, όταν αποκτήθηκε από ιδιώτη συλλέκτη για ένα ποσό που εκτιμάται μεταξύ 12 και 15 εκατομμυρίων ευρώ, επιβεβαιώνοντας την τεράστια αξία του ως έργο τέχνης.
Ο Βαν Γκογκ και η σχέση του με τη φωτογραφία
Στο πλαίσιο της αναφοράς στον Βίνσεντ βαν Γκογκ, αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει μόνο μία φωτογραφία πορτρέτου του που θεωρείται αυθεντική και έχει ταυτοποιηθεί με βεβαιότητα. Αυτή η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Ιανουάριο του 1873, όταν ο ζωγράφος ήταν 19 ετών και διέμενε στη Χάγη, εργαζόμενος στην γκαλερί τέχνης Goupil & Cie.
Εκείνη την εποχή, ο Βαν Γκογκ απείχε σχεδόν δέκα χρόνια από την έναρξη της καλλιτεχνικής του σταδιοδρομίας. Για δεκαετίες, υπήρχε η πεποίθηση ότι υπήρχε και μια άλλη φωτογραφία του, υποτιθέμενα τραβηγμένη όταν ήταν 13 ετών. Ωστόσο, το 2018, το Μουσείο Βαν Γκογκ απέδειξε ότι ο νεαρός άνδρας σε αυτή τη φωτογραφία ήταν στην πραγματικότητα ο μικρότερος αδελφός του, Τεό, φωτογραφημένος σε ηλικία 15 ετών στις Βρυξέλλες. Η ομοιότητα μεταξύ των δύο αδελφών είχε οδηγήσει σε αυτό το λάθος για περισσότερο από μισό αιώνα. Ο Βαν Γκογκ δεν φωτογραφήθηκε ποτέ ξανά σε πορτρέτο που να μπορεί να ταυτοποιηθεί με βεβαιότητα, καθώς δεν ήταν ιδιαίτερα λάτρης της φωτογραφίας και προτιμούσε τα ζωγραφισμένα πορτρέτα, πιστεύοντας ότι αυτά μπορούσαν να αποτυπώσουν καλύτερα την προσωπικότητα ενός ατόμου.
Με πληροφορίες από: Gazzetta