Τα ενεργειακά ποτά εντάσσονται όλο και πιο συχνά στην καθημερινότητα παιδιών και εφήβων, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες. Δεν πρόκειται για απλά αναψυκτικά ή αθλητικά ποτά, καθώς περιέχουν διεγερτικές ουσίες, όπως η καφεΐνη, και συχνά μεγάλες ποσότητες ζάχαρης. Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επισημαίνει την ανάγκη για σαφή ενημέρωση και πρόληψη σχετικά με τη χρήση τους από ανηλίκους.
Τι περιέχουν τα ενεργειακά ποτά
Πέρα από τη διαφήμιση και τα ράφια των καταστημάτων, τα ενεργειακά ποτά έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας των νεαρών ηλικιών. Ωστόσο, η σύνθεσή τους τα διαφοροποιεί σημαντικά από τα κοινά αναψυκτικά.
Περιέχουν κυρίως καφεΐνη, η οποία είναι μια διεγερτική ουσία, καθώς και συχνά σημαντικές ποσότητες ζάχαρης. Επιπλέον, συστατικά όπως η ταυρίνη και η γκουαρανά, η οποία αποτελεί πρόσθετη πηγή καφεΐνης, βρίσκονται στη σύνθεσή τους. Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής υπογραμμίζει ότι η κατανάλωσή τους από παιδιά και εφήβους απαιτεί προσεκτική προσέγγιση.
Αυξημένη κατανάλωση και συνδυασμός με αλκοόλ
Μελέτες καταδεικνύουν την αυξημένη κατανάλωση ενεργειακών ποτών από ανηλίκους. Σε μια εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026, η οποία συμπεριέλαβε 40.768 μαθητές από την Ε΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Γυμνασίου, το 26,3% δήλωσε τουλάχιστον εβδομαδιαία κατανάλωση ενεργειακών ποτών.
Η εικόνα είναι ακόμα πιο έντονη στους μεγαλύτερους εφήβους. Η πανελλαδική έρευνα ESPAD-Ελλάδα 2024 του ΕΠΙΨΥ, σε δείγμα 6.810 μαθητών Α΄ Λυκείου, έδειξε ότι το 45% των 16χρονων έχει καταναλώσει αλκοόλ μαζί με ενεργειακό ποτό τουλάχιστον μία φορά, ενώ το 27,6% το έχει κάνει τουλάχιστον τρεις φορές. Στην Αττική, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 43% και 25%. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 32% των 16χρονων θεωρεί «ακίνδυνο» τον συνδυασμό αλκοόλ και ενεργειακού ποτού μία ή δύο φορές. Παρόμοια ευρήματα είχε καταγράψει και παλαιότερη έρευνα του ΕΦΕΤ σε εφήβους 16-18 ετών, με το 43,9% να αναφέρει κατανάλωση ενεργειακών ποτών και το 17% των χρηστών να έχει δοκιμάσει για πρώτη φορά από το δημοτικό.
Πιθανές επιπτώσεις στην υγεία
Η καφεΐνη, ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος, μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την εγρήγορση και τη συμπεριφορά σε παιδιά και εφήβους. Μια συστηματική ανασκόπηση 57 μελετών, με πάνω από 1,2 εκατομμύρια νέους, βρήκε συσχετίσεις της κατανάλωσης ενεργειακών ποτών με μικρότερη διάρκεια και χειρότερη ποιότητα ύπνου, άγχος, ψυχολογική δυσφορία, χαμηλότερη σχολική επίδοση, κάπνισμα, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ (binge drinking) και χρήση άλλων ουσιών. Ωστόσο, η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής διευκρινίζει ότι πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη αιτιότητας, λόγω του παρατηρητικού χαρακτήρα μεγάλου μέρους των δεδομένων.
Στο καρδιαγγειακό σύστημα, έχουν καταγραφεί οξείες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης και μεταβολές του καρδιακού ρυθμού και της ηλεκτροφυσιολογίας. Δύο πρόσφατες ανασκοπήσεις του 2026 επισημαίνουν ότι υψηλές δόσεις καφεΐνης από ενεργειακά ποτά μπορούν να προκαλέσουν αρρυθμίες ή ηλεκτροκαρδιογραφικές διαταραχές, με ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά με γνωστή ή μη διαγνωσμένη καρδιακή πάθηση.
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr
