Οι παθογένειες στο σύστημα ελέγχου για τις ιδιωτικές δομές υγείας αποκαλύφθηκαν εκ νέου, έπειτα από τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη. Στην Ελλάδα, ο έλεγχος των εν λόγω δομών είναι κατακερματισμένος, με ένα σημαντικό μέρος των αρμοδιοτήτων να διενεργείται από τους κατά τόπους Ιατρικούς Συλλόγους. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια, ελεγκτικές αρμοδιότητες ασκούν και κρατικοί φορείς, όπως η Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Όπως όμως ανέδειξε και το πρόσφατο τραγικό περιστατικό, το υφιστάμενο μοντέλο δεν διασφαλίζει πάντοτε τον συστηματικό, ενιαίο και, κυρίως, επιτυχημένο έλεγχο της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Αυτή η κατάσταση έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα που επικρατεί σε πληθώρα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου οι έλεγχοι έχουν ανατεθεί σε ειδικούς δημόσιους ή ανεξάρτητους εποπτικούς μηχανισμούς.
Το υφιστάμενο πλαίσιο ελέγχων στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, οι έλεγχοι που αφορούν τα ιδιωτικά ιατρεία και τα πολυϊατρεία πραγματοποιούνται κατά κύριο λόγο από τους τοπικούς ιατρικούς συλλόγους. Αυτοί οι σύλλογοι είναι αρμόδιοι για τη χορήγηση της βεβαίωσης λειτουργίας των φορέων, αφού διαπιστώσουν ότι πληρούνται όλες οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για τη νόμιμη λειτουργία τους.
Παράλληλα, οι τοπικοί ιατρικοί σύλλογοι έχουν τη δυνατότητα να διενεργούν τακτικούς ή έκτακτους ελέγχους, οι οποίοι συχνά πραγματοποιούνται κατόπιν σχετικής καταγγελίας. Οι έλεγχοι αυτοί εστιάζουν στην τήρηση της ιατρικής δεοντολογίας, στη νομιμότητα των ιατρικών πράξεων που διενεργούνται, καθώς και στην επαρκή στελέχωση των ιδιωτικών δομών. Επιπλέον, οι σύλλογοι διαθέτουν το δικαίωμα να επιβάλλουν πρόστιμα ή ακόμα και να ανακαλούν άδειες λειτουργίας, σε περιπτώσεις που διαπιστώνονται παραβάσεις.
Ο ρόλος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
Από το έτος 2019 και έπειτα, οριζόντιους ελέγχους σε ιδιωτικές μονάδες υγείας πραγματοποιεί και η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ). Πριν από την ενσωμάτωση των αρμοδιοτήτων, αυτή η ευθύνη ανήκε στους επιθεωρητές του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ), οι οποίοι πλέον έχουν ενσωματωθεί στην ΕΑΔ.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ελέγχει ένα ευρύ φάσμα κρίσιμων παραμέτρων. Μεταξύ άλλων, εξετάζει τη νομιμότητα της λειτουργίας των δομών, την ύπαρξη εγκεκριμένου εξοπλισμού, την ορθή συνταγογράφηση των φαρμάκων και των υπηρεσιών, καθώς και την τήρηση των κανόνων ιατρικής αντιμετώπισης που προβλέπονται για την ασφάλεια των ασθενών.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση στους ελέγχους υγείας
Σε αντίθεση με το ελληνικό σύστημα, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες οι αρμόδιες υπηρεσίες ελέγχου για τις δομές υγείας ανήκουν είτε στο κράτος είτε στις περιφέρειες. Εκεί, οι έλεγχοι έχουν ανατεθεί σε ειδικούς δημόσιους ή ανεξάρτητους εποπτικούς μηχανισμούς, και όχι σε ιατρικούς συλλόγους, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα για σημαντικό μέρος των ελέγχων.
Ο βασικός στόχος αυτής της πολιτικής, η οποία εφαρμόζεται σε πληθώρα ευρωπαϊκών χωρών, είναι η ύπαρξη ενός κεντρικού και εξειδικευμένου φορέα. Αυτός ο φορέας έχει ως αποστολή να συντονίζει και να διασφαλίζει την ποιότητα των ελέγχων που διενεργούνται, και κατ’ επέκταση, να εξασφαλίζει την ασφάλεια των ασθενών που λαμβάνουν υπηρεσίες υγείας στις ιδιωτικές δομές.
Σχεδιαζόμενες αλλαγές και παραδείγματα από την Ευρώπη
Έπειτα από τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκάλεσε ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη, το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε σχέδια για την παροχή περισσότερων αρμοδιοτήτων στον Οργανισμό Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ). Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Άδωνη Γεωργιάδη, ο στόχος είναι η διενέργεια πιο οργανωμένων ελέγχων στους παρόχους υπηρεσιών υγείας, δηλαδή στις ιδιωτικές δομές υγείας, σε στενή συνεργασία με τους αρμόδιους κρατικούς φορείς.
Η πραγματικότητα των ελέγχων διαφέρει αρκετά σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου έχουν καθιερωθεί συγκεκριμένα μοντέλα. Για παράδειγμα, στην Ολλανδία, λειτουργεί η Επιθεώρηση Υγείας και Φροντίδας Νέων (IG), η οποία αποτελεί έναν εξειδικευμένο εποπτικό μηχανισμό που έχει αναλάβει τις σχετικές αρμοδιότητες.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis
