Οι νευρολογικές αλλαγές που σχετίζονται με την απώλεια μνήμης ενδέχεται να αρχίζουν πολύ νωρίτερα από την εμφάνιση έντονων συμπτωμάτων. Ενώ οι αλλαγές στη μνήμη θεωρούνται συχνά μέρος της φυσιολογικής γήρανσης, μια νέα μελέτη δείχνει ότι ορισμένες από αυτές μπορεί να ξεκινούν ήδη από τη μέση ηλικία.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cerebral Cortex, δεν εξετάζει μόνο το πότε εμφανίζονται τα προβλήματα μνήμης, αλλά και τους λόγους για τους οποίους συμβαίνουν.
Η διεξαγωγή της μελέτης και τα πρώτα ευρήματα
Στη μελέτη συμμετείχαν ενήλικες ηλικίας από 18 έως 74 ετών. Οι ερευνητές παρουσίασαν στους συμμετέχοντες εικόνες αντικειμένων και τοπίων, κάθε μία από τις οποίες συνδεόταν με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο.
Μετά από μια περίοδο ξεκούρασης πέντε λεπτών, ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να ανακαλέσουν ποια εικόνα αντιστοιχούσε σε κάθε πρόσωπο. Κατά τη διάρκεια αυτής της δοκιμασίας, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μαγνητική τομογραφία για να παρακολουθήσουν τη λειτουργία του ιππόκαμπου, μιας περιοχής του εγκεφάλου που είναι κρίσιμη για τη μνήμη.
Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η ακρίβεια της μνήμης μειωνόταν σημαντικά όχι μόνο στους μεγαλύτερους σε ηλικία συμμετέχοντες, αλλά και σε εκείνους της μέσης ηλικίας. Αυτό το εύρημα υποδηλώνει ότι η μέση ηλικία μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό μεταβατικό στάδιο για τη λειτουργία της μνήμης, νωρίτερα από την ηλικία που συνήθως αρχίζουμε να παρατηρούμε έντονα προβλήματα.
Ο τρόπος που ο εγκέφαλος κάνει λάθη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος των συμμετεχόντων έκανε τα λάθη. Στους νεότερους ενήλικες, όταν μια ανάμνηση ήταν λανθασμένη, ο εγκέφαλος δεν ενεργοποιούσε επαρκώς τα αρχικά μοτίβα μνήμης.
Αντίθετα, στους μεγαλύτερους σε ηλικία συμμετέχοντες, ο ιππόκαμπος παρέμενε ιδιαίτερα ενεργός και επανενεργοποιούσε τα αρχικά μοτίβα, όμως αυτό δεν οδηγούσε απαραίτητα σε σωστή ανάκληση των πληροφοριών.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η γήρανση δεν σημαίνει απλώς πως ο εγκέφαλος «λειτουργεί λιγότερο». Αντίθετα, μπορεί να αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο συνδέει και οργανώνει τις πληροφορίες. Για παράδειγμα, ένας μεγαλύτερος άνθρωπος μπορεί να θυμάται με μεγάλη βεβαιότητα ένα πρόσωπο, αλλά να το συνδέει με λάθος αντικείμενο ή τοπίο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το πρόβλημα δεν φαίνεται να οφείλεται μόνο στη συρρίκνωση του εγκεφάλου, αλλά και σε αλλαγές στον τρόπο επικοινωνίας των περιοχών της μνήμης.
Μελλοντικές προοπτικές και προληπτικά μέτρα
Οι ειδικοί που σχολίασαν τη μελέτη θεωρούν ότι τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη πως οι νευρολογικές αλλαγές που σχετίζονται με την απώλεια μνήμης μπορεί να αρχίζουν πολύ πριν εμφανιστούν έντονα συμπτώματα. Αν και η τεχνική της λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας δεν είναι ακόμη έτοιμη για καθημερινή κλινική χρήση, ενδέχεται στο μέλλον να βοηθήσει στην έγκαιρη αναγνώριση των αλλαγών και στην ανάπτυξη θεραπειών που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την επιδείνωση.
Παρότι δεν υπάρχει εγγυημένος τρόπος πρόληψης της απώλειας μνήμης ή της άνοιας, υπάρχουν μέτρα που υποστηρίζουν τη συνολική υγεία του εγκεφάλου. Αυτά περιλαμβάνουν την τακτική σωματική άσκηση, την υγιεινή διατροφή, όπως η μεσογειακή, την πνευματική δραστηριότητα και τη διατήρηση κοινωνικών επαφών.
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr
