Μια νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης φέρνει τον ύπνο στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας για την έγκαιρη ανίχνευση της νόσου του Αλτσχάιμερ. Η μελέτη υποδεικνύει ότι ο ύπνος μπορεί να περιέχει σημαντικές πληροφορίες για την υγεία του εγκεφάλου. Ειδικότερα, οι μικρο-αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο γενετικό κίνδυνο για Αλτσχάιμερ, ακόμη και σε άτομα που δεν έχουν εμφανίσει κανένα σύμπτωμα της νόσου.
Μικρο-αφυπνίσεις και γενετική προδιάθεση
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sleep, εξέτασε περισσότερους από 500 υγιείς ανθρώπους. Στόχος της ήταν να αναζητήσει πιθανές συνδέσεις ανάμεσα στα χαρακτηριστικά του ύπνου και τη γενετική προδιάθεση για τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Οι μικρο-αφυπνίσεις ορίζονται ως πολύ σύντομες περίοδοι εγκεφαλικής δραστηριότητας που διακόπτουν στιγμιαία τον φυσιολογικό κύκλο του ύπνου. Το άτομο δεν ξυπνά πλήρως ούτε αντιλαμβάνεται απαραίτητα ότι έχει ξυπνήσει. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στους συμμετέχοντες ηλικίας 50 έως 69 ετών, όσοι παρουσίαζαν συχνότερες μικρο-αφυπνίσεις έτειναν να έχουν και υψηλότερο πολυγονιδιακό κίνδυνο για Αλτσχάιμερ.
Αντίθετα, στους νεότερους συμμετέχοντες, ηλικίας 18 έως 31 ετών, δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη συσχέτιση. Οι συμμετέχοντες ήταν υγιείς και δεν παρουσίαζαν συμπτώματα της νόσου. Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι πρόκειται για στατιστική συσχέτιση και όχι απόδειξη ότι οι μικρο-αφυπνίσεις προκαλούν ή προβλέπουν το Αλτσχάιμερ.
Ο ρόλος του locus coeruleus
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται επίσης το locus coeruleus, μια μικροσκοπική περιοχή στο εγκεφαλικό στέλεχος, περίπου στο μέγεθος ενός κόκκου ρυζιού. Παρά το μικρό του μέγεθος, παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της εγρήγορσης, της προσοχής και του ύπνου.
Προηγούμενη έρευνα της ίδιας ομάδας, χρησιμοποιώντας μαγνητικό τομογράφο 7 Tesla, είχε δείξει ότι χαρακτηριστικά του ύπνου, όπως η ταχύτητα αποκοίμισης και το βάθος του ύπνου, συνδέονται με την κατάσταση του εγκεφαλικού στελέχους ήδη από νεαρή ηλικία. Η καλή λειτουργία του locus coeruleus συνδέθηκε επίσης με την ποιότητα του ύπνου REM, μιας φάσης που θεωρείται σημαντική για τη μνήμη.
Το ενδιαφέρον για αυτή την περιοχή είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς συγκαταλέγεται στα σημεία του εγκεφάλου όπου μπορούν να εμφανιστούν από νωρίς μη φυσιολογικές συσσωρεύσεις πρωτεϊνών που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Προοπτικές για την έγκαιρη διάγνωση
Τα νέα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση ότι ο ύπνος θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει έναν εύκολα προσβάσιμο δείκτη για τον έγκαιρο εντοπισμό ανθρώπων που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ. Οι ερευνητές εξετάζουν, παράλληλα, αν η βελτίωση του ύπνου θα μπορούσε κάποια στιγμή να συμβάλει στην πρόληψη ή στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόζου σε ανθρώπους με γενετική προδιάθεση.
Με πληροφορίες από: jenny.gr
