Η σύγχρονη νευροεπιστήμη φέρνει στο φως μια εντυπωσιακή αλήθεια: ο συναισθηματικός και ο σωματικός πόνος δεν είναι τόσο διαφορετικοί όσο πιστεύαμε. Οι ερευνητές ανακαλύπτουν ότι μοιράζονται κοινά μονοπάτια στον εγκέφαλο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε τις αόρατες πληγές με την ίδια φροντίδα που δείχνουμε στις ορατές. Αυτή η διαπίστωση εξηγεί γιατί συχνά βιώνουμε σωματικά συμπτώματα όταν υποφέρουμε ψυχικά.
Όταν η ψυχή πονά, το σώμα ακολουθεί
Πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει την παράξενη αίσθηση να πονάει η καρδιά τους τόσο πολύ που να νιώθουν το στομάχι τους να δένεται κόμπος. Άλλοι έχουν αγχωθεί σε τέτοιο βαθμό που ένιωσαν το στήθος τους να μην χωράει άλλη ανάσα. Ένας χωρισμός, μια απόρριψη ή μια μεγάλη απώλεια μπορεί να προκαλέσει ένα αίσθημα σχεδόν σαν να έχει δεχτεί το σώμα ένα πραγματικό χτύπημα.
Για πολλά χρόνια, αυτές οι εκφράσεις θεωρούνταν απλώς σχήματα λόγου, μεταφορές που περιέγραφαν ψυχολογικές καταστάσεις. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, οι εξελιγμένες απεικονιστικές τεχνικές του εγκεφάλου έχουν επιτρέψει στους ερευνητές να παρατηρούν σε πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια διαφορετικών συναισθημάτων. Αυτό που ανακαλύφθηκε είναι ότι ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται όταν τραυματίζεται το σώμα, ενεργοποιούνται επίσης όταν βιώνεται κοινωνική απόρριψη, μοναξιά ή έντονος συναισθηματικός πόνος.
Η μελέτη που αποκάλυψε τη σύνδεση
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science έδωσε σημαντικά στοιχεία για αυτή τη σύνδεση. Οι ερευνητές ζήτησαν από συμμετέχοντες να παίξουν ένα απλό διαδικτυακό παιχνίδι, όπου πίστευαν ότι αντάλλασσαν μια μπάλα με δύο άλλους πραγματικούς ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, οι «συμπαίκτες» ήταν πρόγραμμα υπολογιστή.
Κάποια στιγμή, το πρόγραμμα σταματούσε να πετά τη μπάλα στον πραγματικό συμμετέχοντα, με τους δύο «παίκτες» να συνεχίζουν να παίζουν μεταξύ τους, αποκλείοντάς τον. Παρόλο που ακούγεται παιδικό, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ένιωσαν πραγματική συναισθηματική δυσφορία. Το αίσθημα του αποκλεισμού, ακόμα και σε ένα τεχνητό περιβάλλον, ήταν αρκετό για να ενεργοποιήσει τα ίδια νευρωνικά δίκτυα που σχετίζονται με την εμπειρία του σωματικού πόνου.
Παυσίπονα και συναισθηματικός πόνος
Αυτά τα ευρήματα οδήγησαν σε μια ακόμα πιο παράξενη ερευνητική κατεύθυνση: ορισμένοι επιστήμονες αναρωτήθηκαν αν ένα κοινό παυσίπονο, όπως η παρακεταμόλη, θα μπορούσε να μειώσει όχι μόνο τον σωματικό αλλά και τον συναισθηματικό πόνο. Ορισμένες πρώτες μελέτες έδειξαν ότι η παρακεταμόλη ίσως μειώνει κάποιες μορφές συναισθηματικής δυσφορίας ή τη δραστηριότητα των εγκεφαλικών περιοχών που σχετίζονται με αυτήν.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα παραμένουν αμφιλεγόμενα και κανείς δεν προτείνει την αντιμετώπιση μιας πληγωμένης καρδιάς με χάπια. Μάλιστα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η παρακεταμόλη μπορεί να «μουδιάζει» γενικότερα τη συναισθηματική εμπειρία, μειώνοντας όχι μόνο τα αρνητικά αλλά και τα θετικά συναισθήματα. Ο πόνος του πένθους, της μοναξιάς, της απόρριψης και της απώλειας παραμένει μια περίπλοκη εμπειρία.
Με πληροφορίες από: zougla.gr