Πολλοί άνθρωποι, ανεξαρτήτως ηλικίας ή επαγγέλματος, υιοθετούν τη στάση του σώματος όπου τα χέρια βρίσκονται πίσω από την πλάτη. Είτε πρόκειται για έναν συνταξιούχο που περπατά στην παραλία είτε για έναν επιχειρηματία σε έναν διάδρομο, αυτή η κίνηση μπορεί να κρύβει διάφορα μηνύματα. Ο Hanan Parvez, κάτοχος μεταπτυχιακού στην ψυχολογία και ιδρυτής της ιστοσελίδας PsychMechanics, έχει μελετήσει εκτενώς αυτή τη στάση, τονίζοντας ότι η ερμηνεία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο και τις συνοδευτικές κινήσεις.
Οι πολλαπλές ερμηνείες μιας κοινής στάσης
Σύμφωνα με τον Hanan Parvez, η στάση των χεριών πίσω από την πλάτη δεν έχει μία και μοναδική ερμηνεία. Αντιθέτως, το τι «λέει» αυτή η κίνηση καθορίζεται σχεδόν πάντα από το συνολικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκδηλώνεται, καθώς και από άλλες κινήσεις που τη συνοδεύουν.
Πριν αναζητήσουμε βαθύτερα ψυχολογικά νοήματα, είναι σημαντικό να αποκλείσουμε τις πιο προφανείς αιτίες υιοθέτησης αυτής της στάσης. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η κίνηση αυτή δεν φέρει κανένα ιδιαίτερο συναισθηματικό φορτίο ή κρυφό μήνυμα.
Όταν η στάση δηλώνει ξεκούραση ή συνήθεια
Μία από τις πιο απλές εξηγήσεις για τη στάση των χεριών πίσω από την πλάτη αφορά την άνεση. Για παράδειγμα, οι ηλικιωμένοι, καθώς και άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα στη μέση, συχνά περπατούν με αυτό τον τρόπο. Η στάση αυτή τους ξεκουράζει, καθώς βοηθά στην ισορροπία του βάρους του σώματος και χαλαρώνει τους ώμους, χωρίς να απαιτεί καμία ιδιαίτερη προσπάθεια.
Επιπλέον, για ορισμένους, η συγκεκριμένη στάση μπορεί να αποτελεί απλή συνήθεια. Ενδέχεται να την έχουν μάθει μιμούμενοι έναν γονιό ή κάποιο άλλο πρόσωπο, χωρίς να υπάρχει πίσω της κάποιο ιδιαίτερο συναισθηματικό φορτίο ή συγκεκριμένη πρόθεση. Μόνο αφού λάβουμε υπόψη αυτές τις περιπτώσεις, μπορούμε να προχωρήσουμε σε πιο ψυχολογικές αναγνώσεις της κίνησης.
Κυριαρχία και αυτοπεποίθηση: Τα χέρια ως εργαλείο άμυνας
Όταν ένα άτομο νιώθει αμηχανία ή απειλή, τείνει να φέρνει τα χέρια του μπροστά, υιοθετώντας αμυντικές στάσεις, όπως το σταύρωμα των μπράτσων ή το κράτημα μιας τσάντας μπροστά στο στήθος. Όταν όμως τα χέρια στέλνονται πίσω από την πλάτη, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Ο κορμός, όπου βρίσκονται τα ζωτικά όργανα, μένει εκτεθειμένος, γεγονός που υποδηλώνει ότι το σώμα δεν φοβάται τίποτα και ότι δεν αναμένει επίθεση. Για τον λόγο αυτό, η συγκεκριμένη στάση συνδέεται συχνά με την κυριαρχία, το κύρος και την αυτοπεποίθηση του ατόμου. Τα στοιχεία που τη συνοδεύουν είναι χαρακτηριστικά: η μία παλάμη ακουμπά χαλαρά μέσα στην άλλη, τα πόδια πατούν σταθερά και είναι ελαφρώς ανοιχτά, το κεφάλι είναι ψηλά, οι ώμοι βρίσκονται πίσω και το στήθος προβάλλει.
Ολόκληρο το σώμα προσπαθεί να φανεί όσο πιο μεγάλο γίνεται, μια συμπεριφορά που παρατηρείται και στον ζωικό κόσμο, όπου το μέγεθος συχνά ισοδυναμεί με ισχύ. Αυτή η σύνδεση με την ισχύ και την εξουσία εξηγεί γιατί η στάση αυτή είναι τόσο συχνή σε ρόλους που απαιτούν επίδειξη δύναμης και ελέγχου.
Η στάση της εξουσίας και του ελέγχου
Η συγκεκριμένη στάση παρατηρείται πολύ συχνά σε άτομα που κατέχουν θέσεις εξουσίας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο αξιωματικός, ο αστυνομικός, ο διευθυντής ή ο πολιτικός, οι οποίοι συχνά υιοθετούν αυτή την κίνηση ως μέρος της δημόσιας παρουσίας τους.
Ένα ακόμη παράδειγμα είναι ο επιτηρητής στις εξετάσεις, ο οποίος κάνει βόλτες ανάμεσα στα θρανία με τα χέρια πίσω από την πλάτη. Η στάση του δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από προειδοποιήσεις, καθώς δηλώνει ήδη ότι εκείνος έχει τον πλήρη έλεγχο της κατάστασης και ότι η αντιγραφή στα γραπτά δεν θα γίνει ανεκτή. Η γλώσσα του σώματος μεταφέρει το μήνυμα της αυθεντίας.
Η ήπια εκδοχή: Βυθισμένοι στις σκέψεις
Πέρα από τις εκφράσεις κυριαρχίας και εξουσίας, υπάρχει και μια πιο ήπια εκδοχή της στάσης των χεριών πίσω από την πλάτη, η οποία δεν σχετίζεται με την επίδειξη δύναμης. Πολλοί άνθρωποι πιάνουν τα χέρια τους πίσω όταν βυθίζονται βαθιά στις σκέψεις τους.
Σε αυτή την περίπτωση, η κίνηση λειτουργεί σαν να «μπλοκάρουν» τα χέρια, προκειμένου να μην αποσπούν την προσοχή του ατόμου, επιτρέποντας έτσι όλη την ενέργεια να επικεντρωθεί στο μυαλό και τη σκέψη. Το βήμα γίνεται ρυθμικό, το βλέμμα χάνεται μπροστά, και οι ιδέες βρίσκουν σιγά-σιγά τη θέση τους. Ο στοχαστής συχνά εικονίζεται ακριβώς με αυτή τη στάση, ως σύμβολο ενδοσκόπησης και προβληματισμού.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
