Ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο της Ουάσιγκτον σε κυβερνητικές ανατροπές έχουν ανακύψει πρόσφατα, έπειτα από μια φερόμενη προειδοποίηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία περιγράφεται ως «Αμερικανίδα ανθύπατος στην Αθήνα». Το περιστατικό αυτό, που αφορά την πτώση της κυβέρνησης στη Ρουμανία και μια δήλωση περί αμερικανικής παρέμβασης, φέρνει στην επιφάνεια μνήμες από ένα παρόμοιο γεγονός του 1993 στην Ελλάδα, με πρωταγωνιστή τον τότε υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Γουόρεν Κρίστοφερ.
Η φερόμενη προειδοποίηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φέρεται να προέβλεψε την πτώση της κυβέρνησης στη Ρουμανία περίπου επτά εβδομάδες πριν αυτή συμβεί. Η ίδια φέρεται μάλιστα να απέδωσε την επικείμενη αυτή εξέλιξη σε αμερικανική παρέμβαση.
Στο πλαίσιο αυτό, η Γκίλφοϊλ φέρεται να είπε στον Έλληνα υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, τη φράση: «Μπορούμε να το κάνουμε σε όποια χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ». Η αναφορά «εδώ» αφορούσε την Ελλάδα. Η ελληνική κυβέρνηση διέψευσε τις πληροφορίες, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι δεν δέχεται παρεμβάσεις.
Το ιστορικό προηγούμενο του Γουόρεν Κρίστοφερ
Η φερόμενη αυτή δήλωση φέρνει στη μνήμη ένα παλαιότερο περιστατικό από τον Ιούνιο του 1993. Τότε, κατά τη διάρκεια της Συνόδου των Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στη Βουλιαγμένη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Γουόρεν Κρίστοφερ, απάντησε σε ερώτηση της Μάρας Ζαχαρέα, η οποία ήταν τότε κυβερνητική ρεπόρτερ του MEGA.
Ο Κρίστοφερ «προέβλεψε» με βεβαιότητα, ήδη από τον Ιούνιο, ότι θα διεξάγονταν εκλογές στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη διέθετε τότε μια ισχνή πλειοψηφία, οι πρόωρες εκλογές δεν αποτελούσαν εκείνη τη στιγμή ένα πιθανό σενάριο. Ωστόσο, η πρόβλεψή του αποδείχθηκε ακριβέστατη.
Η πτώση της κυβέρνησης Μητσοτάκη το 1993
Λίγες εβδομάδες μετά τη δήλωση του Γουόρεν Κρίστοφερ, ξεκίνησαν οι εξελίξεις που οδήγησαν στην πτώση της τότε κυβέρνησης. Ο Αντώνης Σαμαράς είχε ήδη συγκρουστεί με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη για το Μακεδονικό ζήτημα και είχε απομακρυνθεί από το υπουργείο Εξωτερικών. Μετά τη δήλωση Κρίστοφερ, ο Αντώνης Σαμαράς ίδρυσε την Πολιτική Άνοιξη.
Στις 9 Σεπτεμβρίου, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Γιώργος Συμπιλίδης, απέσυρε την εμπιστοσύνη του από την κυβέρνηση, διατηρώντας την έδρα του. Αυτή η κίνηση είχε ως αποτέλεσμα η κυβερνητική πλειοψηφία να μειωθεί από 151 σε 150 βουλευτές. Κατόπιν αυτών των εξελίξεων, η Βουλή διαλύθηκε και οι εκλογές διεξήχθησαν στις 10 Οκτωβρίου, όπως ακριβώς είχε αναφέρει ο Αμερικανός υπουργός. Τις εκλογές κέρδισε ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Οι εξελίξεις στη Ρουμανία και οι αιτίες της ρήξης
Επιστρέφοντας στις πρόσφατες εξελίξεις, η κυβέρνηση του Ίλιε Μπολοζάν στη Ρουμανία έπεσε στις 5 Μαΐου. Η πτώση επήλθε όταν οι Σοσιαλδημοκράτες αποχώρησαν από τον κυβερνητικό συνασπισμό και συνέπραξαν με την ακροδεξιά σε πρόταση δυσπιστίας.
Οι δημόσιες διαφωνίες αφορούσαν ζητήματα λιτότητας, φορολογίας και περικοπών. Ωστόσο, οι Financial Times, σε δημοσίευμά τους στις 29 Σεπτεμβρίου, κατέγραψαν και μια διαφωνία σχετικά με το αμερικανικό φυσικό αέριο. Ο Μπολοζάν στήριζε την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, αλλά δεν επιθυμούσε να δεσμεύσει τη χώρα του σε πολύ μεγαλύτερες αγορές αμερικανικού LNG, καθώς η Ρουμανία διαθέτει δικούς της ενεργειακούς πόρους. Πηγές της εφημερίδας αναφέρουν ότι το ζήτημα αυτό συνέβαλε στη ρήξη του με τους Σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι ήταν εναρμονισμένοι με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ.
Με πληροφορίες από: Topontiki
