Αν νιώθεις ότι κάποιος στο περιβάλλον σου σου ρουφάει την ενέργεια και διαλύει τη λογική σου, ίσως έχεις να κάνεις με έναν «επικίνδυνα ηλίθιο» άνθρωπο. Ο Ιταλός ιστορικός και καθηγητής Οικονομικών, Carlo Cipolla, αφιέρωσε δεκαετίες μελετώντας την ανθρώπινη συμπεριφορά και στο διάσημο δοκίμιό του «Οι Βασικοί Νόμοι της Ανθρώπινης Ηλιθιότητας» απέδειξε ότι η ηλιθιότητα δεν είναι δείκτης νοημοσύνης αλλά μια καταστροφική πράξη.
Ο Cipolla υποστήριξε ότι η ηλιθιότητα δεν έχει να κάνει με το IQ, τα πτυχία ή τη θέση που κατέχει κάποιος στην εταιρεία. Αντίθετα, είναι μια απειλή της καθημερινότητάς μας που συχνά προσπαθούμε να δικαιολογήσουμε ως δόλο, κακία ή άγνοια, ενώ η αλήθεια είναι πολύ πιο απλή και τρομακτική: πρόκειται για καθαρή, ατόφια βλακεία.
Ο «χρυσός κανόνας» της επικίνδυνης ηλιθιότητας
Ο Carlo Cipolla διατύπωσε έναν «χρυσό κανόνα» για την αναγνώριση του επικίνδυνα ηλίθιου ατόμου. Ενώ ένας κερδοσκόπος ή ένας κλέφτης προκαλεί κακό για να αποκομίσει προσωπικό όφελος, ο επικίνδυνα ηλίθιος θα προκαλέσει τεράστια ζημιά ή αναστάτωση χωρίς ο ίδιος να αποκομίσει το παραμικρό όφελος.
Το πιο εξοργιστικό σε αυτή τη συμπεριφορά είναι ότι οι πράξεις τους συχνά βλάπτουν και τους ίδιους. Μπορεί να τινάξουν ένα project στον αέρα στο οποίο συμμετέχουν, να καταστρέψουν μια σχέση που χρειάζονται ή να δημιουργήσουν ένα χάος στο γραφείο που τελικά θα εκθέσει και τους ίδιους.
Η απρόβλεπτη φύση της βλακείας
Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι η έλλειψη λογικής και η απρόβλεπτη συμπεριφορά. Με έναν κακόβουλο άνθρωπο μπορεί κανείς να διαπραγματευτεί, καθώς κινείται με βάση το προσωπικό του συμφέρον και η συμπεριφορά του έχει μια διεστραμμένη, αλλά προβλέψιμη λογική.
Με τον ηλίθιο, όμως, δεν υπάρχει λογική. Δεν μπορεί κανείς να προβλέψει πότε θα πετάξει τη «βόμβα», γιατί ούτε ο ίδιος ξέρει γιατί το κάνει. Αυτός ο παράγοντας του αιφνιδιασμού είναι που τους καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνους.
Η ηλιθιότητα δεν γνωρίζει κοινωνικά στρώματα
Ο Cipolla διατύπωσε έναν βασικό νόμο που αναφέρει ότι η πιθανότητα να είναι κάποιος ηλίθιος είναι εντελώς ανεξάρτητη από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό του. Αυτό σημαίνει ότι επικίνδυνα ηλίθιοι άνθρωποι μπορούν να βρεθούν σε όλες τις κοινωνικές τάξεις και επαγγελματικές βαθμίδες.
Είναι δυνατόν να συναντήσει κανείς τέτοια άτομα με διδακτορικά, σε διευθυντικές θέσεις, σε υψηλά κοινωνικά στρώματα ή με υψηλό δείκτη νοημοσύνης. Ο Cipolla τόνισε ότι δεν πρέπει να μπερδεύουμε τη μόρφωση με τη λογική, καθώς το πτυχίο δεν έσωσε ποτέ κανέναν από την ηλιθιότητα.
Συναισθηματική και νοητική εξάντληση
Τέλος, ένα από τα σημάδια που μαρτυρούν την παρουσία ενός επικίνδυνα ηλίθιου ατόμου είναι η συναισθηματική και νοητική εξάντληση που νιώθει κανείς δίπλα του. Όταν προσπαθείς να λογικέψεις έναν τέτοιο άνθρωπο, έχεις ήδη χάσει.
Στην προσπάθεια να εξηγήσεις τα αυτονόητα ή να διορθώσεις τα λάθη που δημιουργούν κατά συρροή, διαπιστώνεις ότι σπαταλάς χρόνο και ενέργεια χωρίς αποτέλεσμα, οδηγώντας σε πλήρη εξουθένωση.
Με πληροφορίες από: ladylike.gr