Ο Δρ. Μάνος Ζαχαριουδάκης, ψυχολόγος, παρακολούθησε την πρεμιέρα της θεατρικής παράστασης «Το μισό του μηδέν» στη Μονή Λαζαριστών της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για μια παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (Κ.Θ.Β.Ε.) σε σκηνοθεσία του Γιώργου Κιουρτσίδη, βασισμένη σε κείμενο του δημοσιογράφου-συγγραφέα Μηνά Βιντιάδη. Ο ψυχολόγος περιγράφει το έργο ως περίσκεπτα και περίτεχνα δουλεμένο, το οποίο διευρύνει και καλλιεργεί την ανθρωπιά, παρά το φόντο της απειλής αφανισμού.
Η παράσταση και οι συντελεστές της
Η θεατρική παράσταση «Το μισό του μηδέν» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Μονή Λαζαριστών, στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Την παραγωγή του έργου ανέλαβε το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, με τη σκηνοθετική επιμέλεια του Γιώργου Κιουρτσίδη. Το κείμενο υπογράφει ο Μηνάς Βιντιάδης, ένας δημοσιογράφος και συγγραφέας, ο οποίος ήταν άγνωστος στον Δρ. Ζαχαριουδάκη πριν την πρεμιέρα.
Ο Δρ. Ζαχαριουδάκης, ψυχολόγος, προσκλήθηκε στην πρεμιέρα από φίλους του συγγραφέα. Στην κριτική του, ο ψυχολόγος αναφέρει ότι το έργο τον άγγιξε βαθιά και το θεώρησε αξιόλογο και ουσιαστικό, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα πολύ σοβαρό θεατρικό εγχείρημα. Ο ίδιος τονίζει ότι το έργο μοιράζεται κομψά και διευρύνει την ανθρώπινη εμπειρία.
Η ψυχολογική διάσταση του έργου
Το έργο εξερευνά την αλήθεια και τα ψέματα της δήθεν δεδομένης ζωής, μέσα από την οποία εκτίθεται η ευαλωτότητα και οι αντιπαραθέσεις της ρευστής ανθρώπινης ταυτότητας. Ο Δρ. Ζαχαριουδάκης επισημαίνει ότι το έργο αναδεικνύει τον αναπόδραστο πόνο, την ολομόναχη μοναξιά και τις ανυπόφορες απώλειες που βιώνει ο άνθρωπος.
Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από έναν μεσήλικα μεσοαστό, ο οποίος βιώνει έναν σταδιακό υπαρξιακό μηδενισμό. Ο κεντρικός ήρωας συνειδητοποιεί ότι αφενός έχει κερδίσει το Τζόκερ και αφετέρου χάνει το μυαλό του. Αυτή η σουρεαλιστικά δοσμένη ιστορία συγχέει τα όρια της πραγματικότητας και της φαντασίας, προσφέροντας μια βαθιά ψυχολογική ανάλυση.
Το σκηνικό και η σκηνοθετική προσέγγιση
Στο σκηνικό σετ της παράστασης κυριαρχεί ο Λαβύρινθος, ο οποίος είναι απλός αλλά συμβολικότατος. Ο Λαβύρινθος αντιπροσωπεύει τις σχέσεις, τον νου, τις αλήθειες, τα κίνητρα, τα συναισθήματα και την ταυτότητα των ανθρώπων. Ως σκηνοθετικό μοτίβο αλληλεπίδρασης, κυριαρχεί η εναλλαγή, η περιστροφή και η καταστροφή του «οικείου».
Η σκηνοθεσία χαρακτηρίζεται από την σχεδόν παντελή και απόκοσμη απουσία οπτικής επαφής και επικοινωνίας μεταξύ των χαρακτήρων. Αυτή η απουσία συμπληρώνεται από μια φαντασιωσική εικονική διάσταση, όπου οι θεατές βλέπουν φαντάσματα ή ντοκιμαντέρ. Ο λόγος που χρησιμοποιείται καθιστά αβέβαιο αν πρόκειται για πραγματικό διάλογο ή φανταστικό μονόλογο.
Ο συγγραφικός λόγος και η ερμηνεία
Σε όλη τη διάρκεια του έργου, κυλάει ένας κομψός και απέριττος συγγραφικός λόγος. Ο Δρ. Ζαχαριουδάκης, ως υπαρξιακός ψυχολόγος σχέσεων και εαυτών, βρήκε τον λόγο μελετημένο, ρεαλιστικό και συγκινητικό. Μέσα από αυτόν τον λόγο, παρακολουθείται η αλληλεπίδραση του πραγματικού, του φανταστικού και του φαντασιωσικού, καθώς και του πεζού, του ονειρικού και του ψυχωσικού.
Το έργο παρουσιάζει τον μέχρι θανάτου αγώνα και την αγωνία του εκφυλιστικά καταστροφικού ενάντια στην αξιοπρέπεια του Είναι του Προσώπου. Ο κεντρικός ήρωας, ο οποίος συνειδητά χάνει τη συνείδησή του, τελικά χάνεται. Αυτή η μάχη εξελίσσεται τόσο ψυχολογικά όσο και κυριολεκτικά, σύμφωνα με την κριτική.
Ο κεντρικός ήρωας και η ταύτιση
Ο κεντρικός τραγικός ήρωας του έργου, τον οποίο υποδύεται δεξιοτεχνικά ο Θοδωρής Πολυζώης, παρουσιάζεται σε πολλαπλά επίπεδα. Η ερμηνεία του Πολυζώη περιγράφεται ως ταυτόχρονα αλλοπρόσαλλη και συγκινητική. Μέσω αυτού του χαρακτήρα, οι θεατές βλέπουν έναν μέσο άνθρωπο – άντρα, παντρεμένο, γονέα, φίλο, εργαζόμενο – με τον οποίο ο καθένας μπορεί να ταυτιστεί.
Ο ήρωας βιώνει ξαφνικά και συνειδητοποιεί, με ακόμα μεγαλύτερη δυσκολία, τον αφανισμό του ως ψυχοκοινωνική οντότητα. Συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχει θεραπεία για την κατάστασή του και ότι θα μεταμορφωθεί σε κάτι νοητικά αδιανόητο, στο «μισό του μηδενός». Αυτή η πορεία προς τον αφανισμό αποτελεί τον πυρήνα της δραματικής εξέλιξης του έργου.
Με πληροφορίες από: Topontiki
