Οι Financial Times, σε ανάλυσή τους που δημοσιεύθηκε την Κυριακή 15 Νοεμβρίου, εξηγούν γιατί η Ευρώπη πρέπει να στραφεί στον διάλογο με τη Ρωσία, αντί να περιορίζεται αποκλειστικά στην προετοιμασία για πόλεμο. Η βρετανική εφημερίδα υποστηρίζει ότι η στρατιωτική ενίσχυση της Ευρώπης, αν και αναγκαία, δεν αρκεί για να αποτρέψει μια ενδεχόμενη σύγκρουση με τη Ρωσία, τονίζοντας την ανάγκη για αποκατάσταση των διαύλων επικοινωνίας με τη Μόσχα.
Ο κίνδυνος σύγκρουσης και οι προειδοποιήσεις
Περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες μετά τις επικίνδυνες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου, ο κίνδυνος μιας στρατιωτικής σύγκρουσης ανάμεσα στη Ρωσία και στη Δύση επανέρχεται στο προσκήνιο. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει προειδοποιήσει ότι η Συμμαχία πρέπει να είναι έτοιμη για το ενδεχόμενο ρωσικής επίθεσης μέσα σε πέντε χρόνια, υποδεικνύοντας την αυξημένη ένταση.
Από την πλευρά της, η Μόσχα θεωρεί ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ συμμετέχουν ενεργά στον πόλεμο στην Ουκρανία, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις και την αμοιβαία δυσπιστία.
Οι ευρωπαϊκές προσπάθειες και οι ελλείψεις
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Στηρίζουν την Ουκρανία, αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες για να καλύψουν τις ελλείψεις που συσσωρεύτηκαν επί χρόνια και ενισχύουν την προστασία τους απέναντι στις επιθέσεις της λεγόμενης «γκρίζας ζώνης».
Ωστόσο, κατά τους Financial Times, αυτές οι προσπάθειες, αν και αναγκαίες, δεν εξαλείφουν τον μικρό, πλην υπαρκτό, κίνδυνο μιας καταστροφικής σύγκρουσης και για τις δύο πλευρές. Η ανάλυση επισημαίνει ότι απαιτούνται επιπλέον βήματα πέρα από τη στρατιωτική ενίσχυση.
Κατάρρευση μηχανισμών ασφαλείας
Ένα από τα βασικά προβλήματα που αναδεικνύονται είναι η κατάρρευση πολλών από τους μηχανισμούς ασφαλείας που λειτουργούσαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Οι συμφωνίες για τον έλεγχο των εξοπλισμών είναι πλέον σχεδόν ανύπαρκτες, ενώ η κοινή αντίληψη γύρω από τη στρατηγική της αποτροπής έχει χαθεί.
Επιπλέον, οι δυνατότητες διαχείρισης μιας ενδεχόμενης κλιμάκωσης είναι περιορισμένες. Λιγοστοί είναι και οι δίαυλοι επικοινωνίας με τη Ρωσία, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, χωρίς μάλιστα να αποδεικνύονται ιδιαίτερα αποτελεσματικοί στην πράξη.
Το δίλημμα ασφαλείας και η ρητορική
Στις διεθνείς σχέσεις, η παρούσα κατάσταση συνδέεται στενά με το λεγόμενο δίλημμα ασφαλείας. Όταν δύο αντίπαλοι ενισχύουν την άμυνά τους, ο καθένας ενδέχεται να εκλάβει τις κινήσεις του άλλου ως προετοιμασία επίθεσης. Αυτό οδηγεί σε αντίμετρα, τα οποία με τη σειρά τους προκαλούν νέες αντιδράσεις, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.
Έτσι, δύο πλευρές που δεν επιθυμούν να πολεμήσουν μπορούν να οδηγηθούν σε ένοπλη σύγκρουση εξαιτίας μιας σειράς λανθασμένων εκτιμήσεων. Την κατάσταση επιβαρύνει περαιτέρω η πολεμική ρητορική των πολιτικών. Η κατάρτιση στρατιωτικών σχεδίων για την εξουδετέρωση της ρωσικής αεράμυνας γύρω από τον θύλακα του Καλίνινγκραντ μπορεί να είναι εύλογη από την πλευρά του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η δημόσια αναφορά σε τέτοια σχέδια από έναν υπουργό Εξωτερικών της Ε.Ε. ενδέχεται να προκαλέσει ακριβώς τις αντιδράσεις που η Συμμαχία επιθυμεί να αποφύγει, οδηγώντας σε ανεπιθύμητες εντάσεις.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis
