Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, με επίκεντρο το Παρίσι, εκδηλώνονται κινητοποιήσεις που αναδεικνύουν τις διευρυνόμενες δυσκολίες στην καθημερινή ζωή μεγάλων τμημάτων των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Οι διαδηλώσεις αυτές φανερώνουν τη συρρίκνωση των κοινωνικών κεκτημένων και την έντονη ανασφάλεια που βιώνουν οι πολίτες, κυρίως οι νέοι, για το μέλλον τους. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα κλίμα αγανάκτησης και έντασης, το οποίο εκφράζεται στους δρόμους.
Η καθημερινότητα της ανασφάλειας και της ανισότητας
Πλήθος ανθρώπων ζει σήμερα σε ένα καθεστώς διαρκούς εργασιακής και οικονομικής ανασφάλειας. Αυτοί οι πολίτες κατοικούν κυρίως στις παρυφές των μεγάλων ευρωπαϊκών μητροπόλεων, όχι μόνο από γεωγραφική άποψη αλλά και κοινωνικά. Η πραγματικότητα αυτή σημαίνει ότι δεν συναναστρέφονται ουσιαστικά με τους κατοίκους των κέντρων των πόλεων και των πλούσιων συνοικιών, παρόλο που μοιράζονται την ίδια πόλη.
Η κοινωνική τους ζωή σπάνια συμπίπτει με αυτή των πιο προνομιούχων. Στην ήδη υφιστάμενη ταξική και οικονομική διάσταση προστίθεται και η κοινωνική διάκριση, δημιουργώντας συνθήκες τεράστιας και απολύτως ορατής ανισότητας. Αυτή η ανισότητα βιώνεται καθημερινά από τους πολίτες και μεταφέρεται ακόμη και στα παιδιά τους, διαμορφώνοντας μια δύσκολη πραγματικότητα.
Οι διεκδικήσεις της νέας γενιάς
Η σημερινή γενιά των νέων μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον όπου κυριάρχησαν οι λεγόμενες μεταϋλιστικές αξίες. Αυτές περιλάμβαναν τα ατομικά δικαιώματα, την αναγνώριση των ταυτοτήτων, την αυτοέκφραση και την προστασία του περιβάλλοντος. Παρόλα αυτά, η ίδια αυτή γενιά βγαίνει σήμερα στους δρόμους, διεκδικώντας κάτι πολύ πιο παραδοσιακό και θεμελιώδες για την επιβίωσή της.
Οι βασικές τους απαιτήσεις εστιάζονται στην αναδιανομή του πλούτου, στην παροχή περισσότερων πόρων για τη δημόσια εκπαίδευση, στην εξασφάλιση προσιτής κατοικίας και στην επίτευξη οικονομικής ασφάλειας. Η βιωμένη καθημερινή τους πραγματικότητα, σε συνδυασμό με την επιταχυνόμενη συγκέντρωση πλούτου και ισχύος σε μειοψηφικές κοινωνικές ομάδες, είναι οι παράγοντες που δημιουργούν την αγανάκτηση και την ένταση που παρατηρείται στις εκδηλώσεις τους.
Η στάση των κυρίαρχων πολιτικών ομάδων
Οι κυρίαρχες πολιτικές ομάδες στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες είναι στην πλειοψηφία τους συντηρητικές, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στα θεσμικά όργανα της Ένωσης, φαίνεται ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Συγκεκριμένα, δεν μπορούν και δεν θέλουν να κατανοήσουν το πραγματικό μέγεθος των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες. Επιπλέον, δεν αντιλαμβάνονται τα βαθύτερα αίτια που παράγουν αυτά τα προβλήματα.
Ως αποτέλεσμα αυτής της αδυναμίας κατανόησης, οι επιλογές πολιτικής που υιοθετούν είτε λειτουργούν απλώς πυροσβεστικά, προσφέροντας προσωρινές λύσεις χωρίς να αντιμετωπίζουν τη ρίζα του κακού, είτε, ακόμη χειρότερα, βαθαίνουν περαιτέρω τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα, επιδεινώνοντας την κατάσταση για τους πολίτες.
Οι διεθνείς γεωπολιτικές επιδράσεις
Οι διεθνείς γεωοικονομικές και γεωπολιτικές εξελίσεις ασκούν αρνητική επίδραση στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Συγκεκριμένα, οι επιλογές του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, οι οποίες αποσκοπούν στην επιστροφή της Ρωσίας στο παλιό αυτοκρατορικό και σοβιετικό στάτους της υπερδύναμης, συμβάλλουν στην όξυνση των προβλημάτων. Σε αυτές προστέθηκαν και οι εξίσου βίαιες επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δηλώνει ότι θέλει να ξανακάνει τις Ηνωμένες Πολιτείες τη μοναδική υπερδύναμη στον κόσμο.
Ουσιαστικά, τόσο ο Πούτιν όσο και ο Τραμπ επιδιώκουν την επαναφορά του στάτους του Ψυχρού Πολέμου, αλλά υπό τελείως διαφορετικές συνθήκες από εκείνες του παρελθόντος. Παράλληλα, μια άλλη δύναμη, με αλματώδη οικονομική, τεχνολογική και στρατιωτική ανάπτυξη, αμφισβητεί ευθέως τόσο το μεταπολεμικό στάτους όσο και τις επιλογές του Τραμπ πρωτίστως, δημιουργώντας ένα πολύπλοκο διεθνές σκηνικό.
Ο ρόλος και οι αδυναμίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύεται ως το πολιτικό, οικονομικό, θεσμικό και κοινωνικό αντίβαρο στις επιθετικές επιδιώξεις τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και του Βλαντιμίρ Πούτιν. Η ΕΕ προσπαθεί να διατηρήσει την ισορροπία και να προασπίσει τις δικές της αξίες και συμφέροντα απέναντι σε αυτές τις μεγάλες δυνάμεις.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις λόγω της πολιτικής, τεχνολογικής και στρατιωτικής της υστέρησης. Αυτή η υστέρηση την καθιστά ευάλωτη τόσο απέναντι στη Ρωσία του Πούτιν όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ, επιβαρύνοντας την ικανότητά της να λειτουργήσει ως ισχυρός και ανεξάρτητος πόλος στο παγκόσμιο γεωπολιτικό παιχνίδι.
Με πληροφορίες από: Topontiki
