Το κοινοβούλιο της Λιθουανίας ψήφισε σήμερα Τρίτη υπέρ της άρσης της συνταγματικής απαγόρευσης για τα πυρηνικά όπλα. Η ψηφοφορία αυτή αποτελεί την πρώτη από τις δύο που απαιτούνται για να υιοθετηθεί οριστικά η αλλαγή. Η Μόσχα αντέδρασε άμεσα, δηλώνοντας ότι η κίνηση αυτή ενδέχεται να προκαλέσει έναν νέο γύρο κλιμάκωσης στην περιοχή.
Η απόφαση του κοινοβουλίου και η διαδικασία
Στη σημερινή ψηφοφορία, 106 μέλη του λιθουανικού κοινοβουλίου, επί συνόλου 141, τάχθηκαν υπέρ της αλλαγής. Η δεύτερη και καθοριστική ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για τις 12 Ιανουαρίου. Για να ισχύσει η αναθεώρηση, απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων και στις δύο ψηφοφορίες.
Οι απαγορεύσεις που τίθενται τώρα προς άρση είχαν υιοθετηθεί πριν από περισσότερο από τρεις δεκαετίες, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Η πρόθεση για αυτή την αναθεώρηση είχε εκφραστεί από τον Λιθουανό πρόεδρο Γκιτάνας Ναουσέντα τον Ιούλιο, ο οποίος είχε δηλώσει τότε ότι τα πολιτικά κόμματα της χώρας είχαν συμφωνήσει σε ένα σχέδιο για την άρση της απαγόρευσης.
Η θέση του προέδρου Γκιτάνας Ναουσέντα
Παρά την έγκριση της άρσης της απαγόρευσης, ο πρόεδρος Γκιτάνας Ναουσέντα υπογράμμισε ότι δεν υπάρχουν άμεσα σχέδια για την αποθήκευση πυρηνικών όπλων στο έδαφος της Λιθουανίας. Διευκρίνισε ότι η άρση της απαγόρευσης θα προσφέρει στη χώρα τη δυνατότητα να αναλάβει δράση, εφόσον αλλάξει η κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή.
Ο πρόεδρος είχε επίσης τονίσει τον Ιούλιο ότι η Λιθουανία θα παραμείνει συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων. Η κίνηση αυτή θεωρείται ένδειξη του τρόπου με τον οποίο η Ρωσία αναδιαμορφώνει τα δεδομένα ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
Η αντίδραση της Μόσχας
Το Κρεμλίνο αντέδρασε στην απόφαση του λιθουανικού κοινοβουλίου, εκφράζοντας την ανησυχία του ότι η άρση της απαγόρευσης για τα πυρηνικά όπλα ενδέχεται να προκαλέσει έναν νέο γύρο κλιμάκωσης. Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τις αυξημένες εντάσεις και τις ανησυχίες για την ασφάλεια στην περιοχή.
Η Ρωσία, σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου Ναουσέντα, αναδιαμορφώνει τα δεδομένα ασφάλειας στην περιοχή, γεγονός που οδηγεί τη Λιθουανία σε αναθεώρηση των αμυντικών της πολιτικών και δυνατοτήτων.
Το αίτημα για μόνιμη αμερικανική βάση
Παράλληλα με τις εξελίξεις στα πυρηνικά όπλα, ο πρόεδρος της χώρας, Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους, δήλωσε ότι η Λιθουανία είναι έτοιμη να αναλάβει το κόστος μιας μόνιμης βάσης των Ηνωμένων Πολιτειών στο έδαφός της. Η προσφορά αυτή τέθηκε υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσινγκτον θα δεχθεί την εγκατάσταση μιας τέτοιας βάσης.
Ο κ. Σινκεβίτσιους είχε προτείνει να γίνει μόνιμη η παρουσία των Αμερικανών στρατιωτών στη Λιθουανία κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον απεσταλμένο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζον Κόουλ, τον προηγούμενο μήνα στο Βίλνιους. Χθες, Δευτέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα εξετάσει το αίτημα της Λιθουανίας, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Είναι φίλοι μου, είναι καταπληκτικοί άνθρωποι, οπότε σίγουρα θα το εξετάσω».
Η γεωπολιτική θέση της Λιθουανίας
Η Λιθουανία, ως χώρα μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατέχει μια στρατηγική γεωγραφική θέση, συνορεύοντας τόσο με τη Ρωσία όσο και με τη Λευκορωσία. Αυτή η γειτνίαση καθιστά τις αποφάσεις της χώρας σχετικά με την ασφάλεια ιδιαίτερα σημαντικές για την ευρύτερη περιοχή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ήδη από το 2019 ένα τεθωρακισμένο τάγμα στη Λιθουανία, το οποίο αποτελείται από σχεδόν 1.000 στρατιώτες. Η παρουσία αυτή χαρακτηρίζεται από επικαλυπτόμενες εναλλαγές προσωπικού, που σημαίνει ότι οι στρατιώτες φτάνουν και αποχωρούν ανά διαστήματα λίγων μηνών.
Με πληροφορίες από: Topontiki, Newsit
