Πιέσεις αντιμετωπίζει ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, οι οποίες πηγάζουν από διάφορους παράγοντες. Αυτές οι πιέσεις αφορούν τις σχέσεις του με τις φυλές και το θρησκευτικό κατεστημένο, καθώς και ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια και την εξάρτηση από τη Δύση. Η πολιτική του έχει οδηγήσει στην αποδυνάμωση της ιστορικής ισορροπίας εξουσίας που χαρακτήριζε τη χώρα για σχεδόν έναν αιώνα.
Η αποδυνάμωση της παραδοσιακής ισορροπίας
Για σχεδόν έναν αιώνα, το σύστημα εξουσίας στη Σαουδική Αραβία στηρίχθηκε σε μια ιστορική ισορροπία. Αυτή η ισορροπία διατηρούνταν ανάμεσα στη μοναρχία, τις φυλές και το θρησκευτικό κατεστημένο. Η βασιλική οικογένεια παρείχε προστασία και προνόμια, ενώ οι φυλετικές και θρησκευτικές ελίτ προσέφεραν κοινωνική και θρησκευτική νομιμοποίηση στο σύστημα.
Σύμφωνα με ανάλυση του Asiatic global order, ο διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS) έχει αποδυναμώσει αυτή την ισορροπία. Έχει συγκεντρώσει την εξουσία στα χέρια του, περιορίζοντας τον ρόλο των παραδοσιακών θεσμών που αποτελούσαν βασικούς πυλώνες της σαουδαραβικής κοινωνίας.
Οι αλλαγές στην πολιτική του διαδόχου
Η πολιτική του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν περιλαμβάνει συγκεκριμένες ενέργειες που έχουν επηρεάσει τις παραδοσιακές δομές. Μεταξύ αυτών είναι η περικοπή φυλετικών προνομίων, μέτρο που έχει αντίκτυπο στις σχέσεις με τις φυλές. Επιπλέον, προχωρά στην αξιοποίηση εκτάσεων για μεγάλα κρατικά έργα, κάτι που επίσης επηρεάζει τις φυλετικές κοινότητες.
Παράλληλα, ο διάδοχος έχει προωθήσει ταχεία κοινωνική αλλαγή στη χώρα. Αυτό περιλαμβάνει το άνοιγμα χώρων ψυχαγωγίας σε μια κοινωνία που μέχρι πρόσφατα χαρακτηριζόταν από ιδιαίτερη συντηρητικότητα. Οι αλλαγές αυτές αποτελούν μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του για τον εκσυγχρονισμό της Σαουδικής Αραβίας.
Ζητήματα ασφάλειας και εξάρτησης
Η μεταμόρφωση αυτή συνδέεται και με τις εξελίξεις στον τομέα της ασφάλειας. Ο πόλεμος στην Υεμένη, καθώς και η εξάρτηση της χώρας από την αμερικανική στρατιωτική προστασία, έχουν αναδείξει τις ευπάθειες του σαουδαραβικού συστήματος ασφαλείας, όπως υποστηρίζει ο αρθρογράφος της ανάλυσης. Αυτές οι ευπάθειες δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στην εξουσία του διαδόχου.
Επιπρόσθετα, οι επιθέσεις των Χούθι και οι εντάσεις που παρατηρούνται στις θαλάσσιες οδούς της περιοχής δημιουργούν πιέσεις στις ενεργειακές εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας. Οι εξελίξεις αυτές έχουν άμεσο αντίκτυπο και στα κρατικά έσοδα, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας στην κατάσταση.
Οι σχέσεις με τις φυλές και το θρησκευτικό κατεστημένο
Οι φυλές της νοτιοδυτικής Σαουδικής Αραβίας, όπως οι Khawlan bin ‘Amr, Yam και Qahtan, κατέχουν ιδιαίτερη θέση στην ανάλυση των πιέσεων. Η απώλεια οικονομικών προνομίων και αυτονομίας έχει οδηγήσει στην απομάκρυνση τμήματος αυτών των φυλών από το Ριάντ. Αυτό δημιουργεί παράλληλα πρόβλημα για τις δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίες διατηρούν ισχυρούς φυλετικούς δεσμούς, καθιστώντας την κατάσταση πιο περίπλοκη.
Ανάλογη κατάσταση παρατηρείται και με το θρησκευτικό κατεστημένο. Ενώ οι κρατικοί θρησκευτικοί θεσμοί εξακολουθούν να στηρίζουν επίσημα την κυβέρνηση, τοπικοί θρησκευτικοί παράγοντες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Αυτή η επιφυλακτικότητα περιορίζει την παραδοσιακή θρησκευτική νομιμοποίηση της μοναρχίας, η οποία αποτελούσε ανέκαθεν σημαντικό στήριγμα της εξουσίας.
Ιστορικό προηγούμενο και προοπτικές διαδοχής
Δημιουργείται ένας παραλληλισμός με την κρίση του 1964, όταν η βασιλική οικογένεια και το θρησκευτικό κατεστημένο συνεργάστηκαν και οδήγησαν στην απομάκρυνση του βασιλιά Σαούντ. Σε περίπτωση που προκύψει μια νέα σοβαρή κρίση, μια αντίστοιχη παρέμβαση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη διατήρηση της δυναστείας, ακολουθώντας το ιστορικό αυτό προηγούμενο.
Τέλος, υποστηρίζεται ότι η εξουσία του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη στήριξη του πατέρα του, βασιλιά Σαλμάν. Η διαδοχή στην ηγεσία της χώρας θα μπορούσε να ανοίξει έναν νέο κύκλο εσωτερικών αντιπαραθέσεων. Ωστόσο, η πρόβλεψη για απομάκρυνση του διαδόχου ή κατάρρευση της μοναρχίας αποτελεί μια εκτίμηση και όχι διαπιστευμένο γεγονός.
Με πληροφορίες από: Reader
