Απόρρητοι κρατικοί έλεγχοι, που εξασφάλισαν οι New York Times, φέρνουν στο φως ένα σύστημα στρατιωτικών προμηθειών στην Ουκρανία γεμάτο κακοδιαχείριση, υπερκοστολογήσεις και συμβάσεις που δόθηκαν σε εταιρείες υπό έρευνα ή με ιστορικό αποτυχημένων παραδόσεων. Σύμφωνα με τους ελέγχους, μόνο το 2024, η Ουκρανία έχασε περίπου 1,2 δισ. δολάρια από απάτες, σπατάλη και κακοδιαχείριση στον αμυντικό τομέα. Οι αποκαλύψεις σκιαγραφούν ένα επίμονο φαινόμενο δυσλειτουργιών εν μέσω του πολέμου.
Εκθέσεις ελέγχου αποκαλύπτουν δυσλειτουργίες
Εμπιστευτικές εκθέσεις από την Κρατική Υπηρεσία Ελέγχου και ένα εσωτερικό ελεγκτικό τμήμα του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας σκιαγραφούν ένα σύστημα στρατιωτικών προμηθειών γεμάτο δυσλειτουργίες. Τα αρχεία αυτά δείχνουν ότι τα προειδοποιητικά σημάδια αγνοούνται συστηματικά, ενώ σπάνια υπάρχουν συνέπειες για την υπερχρέωση ή τη μη εκτέλεση των υποχρεώσεων από τους αναδόχους.
Οι ελεγκτές εντόπισαν περιπτώσεις όπου εταιρείες κέρδισαν συμβόλαια χωρίς να έχουν αποδείξει την ικανότητά τους να προμηθεύσουν τα απαιτούμενα όπλα ή χωρίς να διαθέτουν τις απαραίτητες άδειες για την παράδοσή τους. Συγκεκριμένα, 18 εταιρείες υπέγραψαν συμφωνίες παρά το γεγονός ότι είχαν αθετήσει προηγούμενες δεσμεύσεις, με έξι από αυτές τις εταιρείες να μην εκπληρώνουν ούτε μία σύμβαση από αυτές που είχαν αναλάβει.
Ελαττωματικά βλήματα και συλλήψεις
Το 2024, την ώρα που οι ρωσικές δυνάμεις επιτίθεντο σε γραμμές χαρακωμάτων στην ανατολική Ουκρανία, τα ουκρανικά πληρώματα πυροβολικού άνοιγαν πυρ. Ωστόσο, ορισμένα από τα βλήματα όλμων, αντί να εκρήγνυνται κοντά στις προελαύνουσες ρωσικές δυνάμεις, έβγαιναν από τους σωλήνες χωρίς την αναμενόμενη ισχύ ή έπεφταν στο έδαφος με έναν υπόκωφο θόρυβο, σηκώνοντας απλώς σύννεφα σκόνης.
Όπως αποδείχθηκε, ένα ουκρανικό εργοστάσιο όπλων είχε προμηθεύσει τον στρατό με χιλιάδες ελαττωματικά βλήματα όλμων. Ο διευθυντής του εργοστασίου, Λεονίντ Σίμαν, συνελήφθη αργότερα και κατηγορήθηκε σε μία από τις πιο γνωστές δημόσιες υποθέσεις απάτης στην αμυντική βιομηχανία της χώρας.
Συνέχιση συμβάσεων παρά τις παραβάσεις
Παρά το γεγονός ότι οι αρμόδιοι είχαν διαπιστώσει ότι παραδίδονταν ελαττωματικά πυρομαχικά, η ουκρανική Υπηρεσία Αμυντικών Προμηθειών εξακολουθούσε να αναθέτει νέες συμβάσεις στο εργοστάσιο του Σίμαν, σύμφωνα με τους κυβερνητικούς ελέγχους που περιήλθαν στην κατοχή των New York Times.
Ο Λεονίντ Σίμαν, για παράδειγμα, βρισκόταν ήδη στο επίκεντρο πολλαπλών ερευνών από υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς, μεταξύ άλλων για υπεξαίρεση και απάτη, όταν κέρδισε την πρώτη μεγάλη σύμβαση για τους όλμους. Η κυβέρνηση του ανέθεσε συμφωνία ύψους 280 εκατ. δολαρίων, ενώ ο ίδιος βρισκόταν ελεύθερος με εγγύηση αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για διαφθορά.
Ευρύτερο φαινόμενο διαφθοράς
Η υπόθεση του Λεονίντ Σίμαν, όπως αναδεικνύεται από την έρευνα της αμερικανικής εφημερίδας, αντανακλά ένα ευρύτερο και επίμονο φαινόμενο που παρατηρείται καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου. Επτά από τους δέκα μεγαλύτερους στρατιωτικούς προμηθευτές της Ουκρανίας εξασφάλισαν νέες δουλειές, παρά το γεγονός ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη ποινικές έρευνες για απάτη, είχαν αποτύχει να εκτελέσουν προηγούμενες συμβάσεις ή είχαν συλληφθεί κορυφαία στελέχη τους για διαφθορά.
Μέσω αυτού του δυσλειτουργικού συστήματος, στρατιωτικοί εργολάβοι από διάφορα μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένου του πλουσιότερου εμπόρου όπλων, καθώς και ουκρανικών και αμερικανικών εταιρειών, έχουν πλουτίσει. Οι εσωτερικοί κυβερνητικοί έλεγχοι υπογραμμίζουν την έλλειψη λογοδοσίας και τις επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις που χαρακτηρίζουν τις αμυντικές προμήθειες της χώρας, με το ευρωπαϊκό χρήμα να καταλήγει στις τσέπες λίγων και εκλεκτών.
Με πληροφορίες από: Enikos, Topontiki
