Δύο υπερδεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό αργό πετρέλαιο δέχθηκαν επίθεση με άγνωστα βλήματα στα Στενά του Ορμούζ, εντείνοντας την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε μία από τις κρισιμότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου. Τα χτυπήματα σημειώθηκαν με διαφορά λίγων λεπτών ανοικτά του Ομάν, ενώ μέχρι στιγμής παραμένει άγνωστο ποιος βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, σε συνεργασία με τους συμμάχους τους στον Κόλπο, προωθούν ένα σχέδιο για την παράκαμψη του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος με αγωγούς πετρελαίου από την ξηρά.
Τα περιστατικά στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με πληροφορίες από εταιρείες ναυτιλιακών πληροφοριών και παρακολούθησης, όπως η Marisks και η Kpler, τα δύο δεξαμενόπλοια είχαν φορτώσει από δύο εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού το καθένα. Η φόρτωση είχε πραγματοποιηθεί στον τερματικό σταθμό Τζουάιμα την περασμένη εβδομάδα, πριν τα πλοία πλεύσουν προς τα Στενά του Ορμούζ.
Το πρώτο πλοίο που επλήγη ήταν το υπερδεξαμενόπλοιο «Sidr», το οποίο φέρει σημαία Σαουδικής Αραβίας. Το πλοίο χτυπήθηκε από άγνωστα βλήματα περίπου 16,6 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά του Χασάμπ, στο Ομάν, στις 19:52 ώρα Γκρίνουιτς τη Δευτέρα. Λίγα λεπτά αργότερα, το «Senegal Prosperity», με σημαία Λιβερίας, φέρεται να χτυπήθηκε από τρία άγνωστα βλήματα, περίπου 17 ναυτικά μίλια ανατολικά του Χασάμπ, στην ίδια περιοχή.
Οι διαχειρίστριες εταιρείες των δύο πλοίων, η Bahri για το «Sidr» και η Sinokor για το «Senegal Prosperity», δεν είχαν απαντήσει άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο σχετικά με τα περιστατικά. Πάντως, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, όλα τα μέλη του πληρώματος και των δύο δεξαμενόπλοιων είναι ασφαλή. Η βρετανική υπηρεσία United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO) ανέφερε επίσης ότι τρία βλήματα έπληξαν ένα δεξαμενόπλοιο στην ίδια περιοχή, καθώς αυτό εξερχόταν από τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που φαίνεται να παραπέμπει στο ίδιο συμβάν.
Η κρισιμότητα του διαδρόμου του Ομάν
Τα σχεδόν ταυτόχρονα περιστατικά συνιστούν «περαιτέρω κλιμάκωση της απειλής στον διάδρομο του Ομάν», όπως ανέφερε η εταιρεία Marisks. Η περιοχή των Στενών του Ορμούζ αποτελεί μία από τις κρισιμότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου, μέσω της οποίας διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων πετρελαϊκών μεταφορών. Οι επιθέσεις αυτές εντείνουν την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τη σταθερότητα των ενεργειακών ροών.
Το σχέδιο παράκαμψης των Στενών
Εν μέσω αυτών των εξελίξεων, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ισχυρίστηκε πως σε δύο χρόνια τα Στενά του Ορμούζ θα είναι παντελώς άχρηστα. Αυτή η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον Λάρι Κάντλοου, σε συνάντηση κορυφαίων στελεχών του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού τομέα στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας.
Ο Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε συγκεκριμένα: «Σε δύο χρόνια, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι σαν ένα άχρηστο κομμάτι νερού. Θα παρακαμφθούν σε δύο χρόνια». Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνεργασία με τους συμμάχους τους στον Κόλπο, προωθούν άμεσα ένα σχέδιο για την παράκαμψη του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος με αγωγούς πετρελαίου από την ξηρά.
Προβλέψεις και προκλήσεις των εναλλακτικών οδών
Τελευταίες αναλύσεις από την Goldman Sachs ανέφεραν πως ήδη επτά έργα αγωγών και εξαγωγικών υποδομών βρίσκονται υπό κατασκευή, έχουν σχεδιαστεί ή θεωρούνται δυνητικά εφικτά. Προβλέπεται πως σε πρώτη φάση, μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, τα συγκεκριμένα έργα, μαζί με τους υφιστάμενους αγωγούς, θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την ασφαλή ροή άνω του 45% των εξαγωγών των πετρελαιοπαραγωγών του Περσικού Κόλπου. Μέχρι το τέλος του 2028, το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί σε πάνω από 60%.
Προηγούμενα σχέδια για αγωγούς στην περιοχή είτε καθυστέρησαν και περιορίστηκαν, είτε εγκαταλείφθηκαν. Οι λόγοι περιλάμβαναν το υψηλό κόστος, αλλά και την πολυπλοκότητα, καθώς απαιτούν τη διασύνδεση πολλών χωρών με ετερόκλητα συμφέροντα, ιστορικές αντιπαλότητες και διαχρονικές διαφορές. Επίσης, λόγω του ασταθούς περιβάλλοντος και της ευαλωτότητας τέτοιων έργων, προκύπτουν και πολλά ζητήματα ασφαλείας, καθώς είναι εκτεθειμένα ακόμα και στις διαθέσεις ένοπλων ομάδων και οργανώσεων που δρουν στην περιοχή.
Ωστόσο, η αναζήτηση εναλλακτικών οδών μοιάζει πλέον με μονόδρομο για τις πετρελαϊκές χώρες. Αναλυτές επισημαίνουν ότι τα έργα που ξεκινούν ως απάντηση σε τέτοιου είδους διαταραχές τείνουν να προχωρούν ταχύτερα. Παρατηρούν μια μετάβαση από τα «θεωρητικά σενάρια» στην «επιχειρηματική πραγματικότητα». Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, «όλοι κοιτάζουν τον ίδιο χάρτη και καταλήγουν στα ίδια συμπεράσματα», προσθέτοντας πως αντί για μεμονωμένα έργα, μια πιο ανθεκτική λύση θα ήταν ένα δίκτυο, ένας ιστός διαδρομών.
Με πληροφορίες από: Enikos, Ieidiseis
