Ο βασιλιάς Χάραλντ της Νορβηγίας έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, όπως ανακοίνωσαν τα Ανάκτορα στο Όσλο. Ο εκλιπών μονάρχης πέθανε ειρηνικά την Παρασκευή 28 Αυγούστου, στις 06:35 τοπική ώρα (04:35 GMT), ενώ νοσηλευόταν στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Όσλο. Τον Χάραλντ θα διαδεχθεί στον νορβηγικό θρόνο ο γιος του, Χάακον.
Η πορεία του στον θρόνο και η διαδοχή
Ο βασιλιάς Χάραλντ παρέμεινε στον θρόνο για 35 χρόνια, έχοντας αναλάβει τα καθήκοντα του μονάρχη στις 17 Ιανουαρίου 1991, μετά τον θάνατο του πατέρα του, βασιλιά Όλαφ Ε΄. Τέσσερις ημέρες αργότερα, ορκίστηκε ενώπιον του Storting ότι θα τηρεί το Σύνταγμα, ενώ τον Ιούνιο του ίδιου έτους πραγματοποιήθηκε η τελετή καθαγιασμού του στον καθεδρικό ναό Nidaros του Trondheim.
Ο Χάραλντ ήταν ο γηραιότερος εν ενεργεία μονάρχης της Ευρώπης. Η βασιλεία του συνδέθηκε με μια περίοδο κατά την οποία η νορβηγική μοναρχία διατήρησε τον θεσμικό της ρόλο, αλλά ταυτόχρονα απέκτησε μια πιο άμεση και ανθρώπινη δημόσια εικόνα. Ο ίδιος είχε υιοθετήσει, όπως ο πατέρας και ο παππούς του, το σύνθημα «Alt for Norge» («Όλα για τη Νορβηγία»).
Η επιδείνωση της υγείας του
Τις τελευταίες ημέρες πριν τον θάνατό του, η κατάσταση της υγείας του βασιλιά είχε επιδεινωθεί σημαντικά. Ο 89χρονος μονάρχης νοσηλευόταν στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Όσλο από τις 17 Αυγούστου. Μία ημέρα πριν τον θάνατό του, το παλάτι είχε ανακοινώσει ότι η κατάστασή του ήταν «πολύ σοβαρή».
Ο Χάραλντ υποβαλλόταν σε θεραπεία για αιμολυτική αναιμία, μια σπάνια πάθηση κατά την οποία τα ερυθρά αιμοσφαίρια καταστρέφονται ταχύτερα από ό,τι μπορούν να αντικατασταθούν. Καθώς η υγεία του επιδεινωνόταν, μέλη της βασιλικής οικογένειας είχαν συγκεντρωθεί στο πλευρό του, ακυρώνοντας δημόσιες υποχρεώσεις. Μάλιστα, ο τότε διάδοχος Χάακον είχε ήδη αναλάβει καθήκοντα αντιβασιλέα κατά τη διάρκεια της ασθένειας του πατέρα του.
Ένας «βασιλιάς του λαού» που εκσυγχρόνισε τη μοναρχία
Ο βασιλιάς Χάραλντ θα μείνει στη μνήμη ως μια δημοφιλής προσωπικότητα που εκσυγχρόνισε τη μοναρχία. Έσπασε την παράδοση, καθώς παντρεύτηκε μια κοινή θνητή, και λειτούργησε ως ενωτική μορφή στις πιο δύσκολες στιγμές της Νορβηγίας. Παρατηρητές της βασιλικής οικογένειας τον περιγράφουν ως προσγειωμένο, σεβαστό και αγαπητό, αποκαλώντας τον τον «παππού» του Έθνους και τον «Βασιλιά του Λαού» – έναν τίτλο που είχε χρησιμοποιηθεί επίσης για τον πατέρα του, βασιλιά Όλαφ Ε΄.
Η Τόβε Τάλεσεν, βασιλική ανταποκρίτρια της Nettavisen, περιέγραψε τον εκλιπόντα βασιλιά ως «έναν από εμάς», ενώ η Καρολίν Βάγκλε, βασιλική ειδικός του περιοδικού Se og Hør, δήλωσε ότι «πάντα ήταν πολύ κοντά στον λαό». Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, η νορβηγική μοναρχία έγινε πιο ισότιμη και διαφανής όσον αφορά στα οικονομικά και την υγεία, σύμφωνα με τον Όλε-Γιόργκεν Σουλσρούντ-Χάνσεν, ιστορικό και βασιλικό ανταποκριτή του TV2.
Η ζωή του συνδεδεμένη με την ιστορία της Νορβηγίας
Η ζωή του βασιλιά Χάραλντ ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Γεννήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1937 στο Skaugum, ως μοναχογιός του τότε διαδόχου Όλαφ και της πριγκίπισσας Μάρθας. Ήταν μόλις τριών ετών όταν η ζωή της οικογένειάς του ανατράπηκε με την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στη Νορβηγία τον Απρίλιο του 1940, αναγκάζοντας τη βασιλική οικογένεια να εγκαταλείψει τη χώρα.
Ο Χάραλντ, η μητέρα του και οι δύο αδελφές του κατέφυγαν αρχικά στη Σουηδία και στη συνέχεια ταξίδεψαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου παρέμειναν καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου. Ο πατέρας του και ο παππούς του, βασιλιάς Χάακον Ζ΄, παρέμειναν στη Βρετανία, συνεχίζοντας από την εξορία τον αγώνα της νορβηγικής κυβέρνησης και της μοναρχίας. Ο Χάραλντ επέστρεψε στη Νορβηγία στις 7 Ιουνίου 1945, μαζί με την οικογένειά του, λίγες εβδομάδες μετά την απελευθέρωση της χώρας, σε ηλικία οκτώ ετών. Η εμπειρία του πολέμου αποτέλεσε ένα από τα καθοριστικά στοιχεία της γενιάς στην οποία ανήκε, καθώς μεγάλωσε έχοντας ζήσει από πρώτο χέρι την εξορία, την επιστροφή και την ανοικοδόμηση της μεταπολεμικής Νορβηγίας.
Στιγμές ενότητας και λαϊκής αποδοχής
Η εικόνα του βασιλιά Χάραλντ δεν περιορίστηκε ποτέ στις αίθουσες του παλατιού και στις επίσημες τελετές, αλλά παρέμεινε πάντα κοντά στον λαό. Μετά τις βομβιστικές και ένοπλες επιθέσεις στο Όσλο και στο νησί Ουτόγια το 2011, ο Χάραλντ απηύθυνε έκκληση στους Νορβηγούς να στηρίζουν ο ένας τον άλλον και να μην «αφήσουν τον φόβο να επικρατήσει».
Μια χαρακτηριστική στιγμή της λαϊκής του αποδοχής ήταν όταν υποδέχθηκε την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Νορβηγίας στο παλάτι, μετά την επιστροφή της από τις ΗΠΑ, έχοντας φτάσει για πρώτη φορά στην ιστορία της μέχρι τα προημιτελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Με πληροφορίες από: Newsit, Enikos, Ieidiseis
