Στην Ελβετία, οι διεθνείς σχέσεις βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ξεκινούν άμεσες συνομιλίες, με στόχο τη διασφάλιση της ευαίσθητης συμφωνίας που υπογράφηκε πρόσφατα και την αποτροπή μιας νέας κλιμάκωσης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Οι προετοιμασίες για τις συνομιλίες
Ο Τζέι Ντι Βανς, αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, έφτασε στην Ελβετία το πρωί της Κυριακής, έτοιμος να συμμετάσχει στις συνομιλίες μαζί με τον ειδικό απεσταλμένο της Ουάσιγκτον για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, και τον Τζάρεντ Κούσνερ. Η ιρανική αντιπροσωπεία έφτασε το προηγούμενο βράδυ, με τη συμμετοχή του Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει έναν σημαντικό ρόλο διαμεσολάβησης από την ανακοίνωση της εκεχειρίας.
Αυτές οι συνομιλίες είναι οι πρώτες πρόσωπο με πρόσωπο ανάμεσα στις δυο χώρες μετά την υπογραφή ενός μνημονίου κατανόησης που περιλαμβάνει 14 σημεία. Η συμφωνία αυτή ανοίγει την πόρτα για μια εκτενέστερη διπλωματική διαδικασία διάρκειας 60 ημερών.
Κεντρικό θέμα: ο Λίβανος
Ωστόσο, το επίκεντρο των συζητήσεων είναι ο Λίβανος. Η ιρανική πλευρά έχει δηλώσει ότι η διακοπή των εχθροπραξιών στην περιοχή αποτελεί την κύρια προτεραιότητα. Ιρανός αξιωματούχος τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να προχωρήσουν όσο συνεχίζονται οι ισραηλινές επιθέσεις και οι συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ.
Η σημασία του ζητήματος είναι τέτοια, που προστέθηκε έκτακτη συνεδρίαση για τον Λίβανο στο πρόγραμμα των συνομιλιών. Ο Τζέι Ντι Βανς αναγνώρισε ότι η επίτευξη εκεχειρίας στον Λίβανο είναι ένας από τους βασικούς στόχους του.
Ανησυχία στα Στενά του Ορμούζ
Παράλληλα, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί εντάσεις. Η στρατιωτική ηγεσία του Ιράν ανακοίνωσε την πρόθεσή της να κλείσει το στρατηγικό πέρασμα, επικαλούμενη την κατάσταση στον Λίβανο. Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια στιγμή που η ναυσιπλοΐα είχε αρχίσει να επανέρχεται σταδιακά.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέρριψαν τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης σχετικά με τον έλεγχο του διαύλου και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε για την επιβολή δικών τους τελών διέλευσης αν δεν υπάρξει συνολική συμφωνία.
Το πυρηνικό πρόγραμμα στο προσκήνιο
Αν οι δύο πλευρές καταφέρουν να ξεπεράσουν τις άμεσες γεωπολιτικές προκλήσεις, οι συζητήσεις αναμένεται να εστιάσουν στο δύσκολο θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Σύμφωνα με την αρχική συμφωνία, η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ωστόσο το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού παραμένει ανοιχτό.
Η περίοδος των 60 ημερών για την επίτευξη μιας οριστικής λύσης έχει ήδη ξεκινήσει, με τους διπλωμάτες να υποδεικνύουν ότι το μέλλον αυτών των αποθεμάτων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις.
Ο ρόλος του Πακιστάν
Στην Ελβετία θα μεταβούν επίσης ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, και ο αρχηγός του στρατού, Σαγίντ Ασίμ Μουνίρ, επιβεβαιώνοντας έτσι τον ρόλο του Ισλαμαμπάντ ως βασικού διαμεσολαβητή ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν δήλωσε ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει την εφαρμογή των συμφωνιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Με τις προκλήσεις στον Λίβανο, την κλιμάκωση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα να παραμένει ανοιχτό, οι συνομιλίες στην Ελβετία είναι κρίσιμες για την μελλοντική κατεύθυνση της Μέσης Ανατολής. Οι επόμενες ώρες θα δείξουν αν υπάρχει περιθώριο συνεννόησης ή αν νέα κρίση θα αναδυθεί στην περιοχή.
