Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκονται οι διεθνείς διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εκφράζουν έντονη αισιοδοξία για την επίτευξη μιας ιστορικής ειρηνευτικής συμφωνίας, την ώρα που η Τεχεράνη εμφανίζεται σαφώς πιο επιφυλακτική, διαψεύδοντας μέρη των αμερικανικών ανακοινώσεων.
Το προτεινόμενο μνημόνιο κατανόησης (MoU) προβλέπει μια 60ήμερη παράταση της εκεχειρίας και τη σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με φόντο την ολοκλήρωση της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης «Επική Οργή».
Αισιοδοξία στην Ουάσιγκτον και δηλώσεις Τραμπ - Ρούμπιο
Τα ξημερώματα της Κυριακής 24 Μαΐου 2026 (ώρα Ελλάδας), ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας του, Truth Social, ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί.
«Οι τελευταίες πλευρές και οι λεπτομέρειες της Συμφωνίας συζητούνται αυτή τη στιγμή και θα ανακοινωθούν σύντομα», έγραψε ο Τραμπ, έχοντας προηγουμένως πραγματοποιήσει σειρά τηλεφωνικών επαφών με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και ηγέτες μουσουλμανικών χωρών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, από το Νέο Δελχί της Ινδίας, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για επίσημες ανακοινώσεις ακόμη και εντός της ημέρας. Ο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι οι στόχοι της επιχείρησης «Επική Οργή» –δηλαδή η καταστροφή του ιρανικού ναυτικού, της ικανότητας εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων και του πλήγματος στην αμυντική βιομηχανία του Ιράν– έχουν επιτευχθεί πλήρως. Παράλληλα, εξαπέλυσε δριμύτατη επίθεση στην Τεχεράνη, κατηγορώντας την ότι κρατά ομήρους πολιτικά πλοία και έχει τοποθετήσει νάρκες σε μια διεθνή θαλάσσια οδό.
Τι προβλέπει το προσχέδιο της συμφωνίας σύμφωνα με το Axios
Σύμφωνα με αποκαλύψεις του ιστότοπου Axios, το προσχέδιο της συμφωνίας που επεξεργάζονται οι δύο πλευρές στηρίζεται σε τρεις κρίσιμους άξονες:
Στο κομμάτι της ναυσιπλοΐας, προβλέπεται το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς την επιβολή τελών διέλευσης, με την Τεχεράνη να δεσμεύεται για την απομάκρυνση των ναρκών που πόντισε στην περιοχή. Σε αντάλλαγμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρήσουν στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Όσον αφορά την ενέργεια και την οικονομία, η κίνηση των εμπορικών πλοίων αναμένεται να επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον θα εκδώσει ειδικές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για να επιτραπεί η ελεύθερη πώληση ιρανικού πετρελαίου, ενώ κατά τη διάρκεια της 60ήμερης εκεχειρίας θα ξεκινήσει η σταδιακή αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.
Στο κρίσιμο πεδίο του πυρηνικού προγράμματος, το Ιράν καλείται να δεσμευτεί ρητά ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Στο πλαίσιο αυτό, θα ξεκινήσουν άμεσες διαπραγματεύσεις για την αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου, ενώ η παράδοση του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μέσα στις επόμενες 30 έως 60 ημέρες.
Η διάψευση της Τεχεράνης και τα αγκάθια των διαπραγματεύσεων
Παρά το κλίμα επικείμενης συμφωνίας που καλλιεργεί η Ουάσιγκτον, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων TASNIM μετέδωσε μια σαφώς πιο συγκρατημένη και εν μέρει διαψευστική εικόνα. Επικαλούμενο επίσημη ιρανική πηγή, το πρακτορείο ξεκαθάρισε ότι η Τεχεράνη δεν έχει αποδεχθεί ακόμη οριστικά μέτρα για το πυρηνικό της πρόγραμμα, ενώ οι New York Times επιβεβαιώνουν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου ουρανίου θα κριθεί σε επόμενο στάδιο.
«Εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να εγείρουν εμπόδια, δεν θα υπάρξει καμία πιθανότητα να επιτευχθεί ένα τελικό μνημόνιο συμφωνίας», προειδοποίησε η ιρανική πηγή, σημειώνοντας ότι οι διαφωνίες εστιάζονται πλέον σε μία ή δύο συγκεκριμένες ρήτρες του μνημονίου.
Το Tasnim πρόσθεσε ότι, ακόμη και με την επίτευξη συμφωνίας, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να επανέλθει πλήρως στις προπολεμικές συνθήκες, ενώ ξεκαθάρισε ότι το Ιράν απαιτεί την αποδέσμευση μέρους των παγωμένων κεφαλαίων του ήδη από την πρώτη φάση της εφαρμογής του μνημονίου.
Διεθνείς αντιδράσεις και μεσολάβηση
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τις εξελίξεις με κομμένη την ανάσα, ελπίζοντας σε μόνιμη αποκλιμάκωση:
- Ευρωπαϊκή Ένωση: Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε τις ενδείξεις προόδου στο Χ, τονίζοντας ότι απαιτείται μια συμφωνία που πραγματικά θα αποκλιμακώσει τον πόλεμο, θα ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ και θα εγγυηθεί την πλήρη ελευθερία της ναυσιπλοΐας, χωρίς χρεώσεις.
- Μεγάλη Βρετανία: Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε θετική τη συγκυρία, επανέλαβε τη θέση του Λονδίνου ότι είναι ζωτικής σημασίας να μην επιτραπεί ποτέ στο Ιράν να αναπτύξει πυρηνικό όπλο και δήλωσε έτοιμος να συνεργαστεί με τους διεθνείς εταίρους για μια μακροπρόθεσμη διπλωματική λύση.
- Πακιστάν: Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ συνεχάρη τον Ντόναλντ Τραμπ για τις ειρηνευτικές του προσπάθειες, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών, Ισάκ Νταρ, έκανε λόγο για ουσιαστική πρόοδο, εκφράζοντας την ελπίδα η επόμενη φάση των συνομιλιών να φιλοξενηθεί σύντομα στο Πακιστάν.
