Μετά από έντονες διπλωματικές πιέσεις και τη μεσολάβηση της Κίνας, το Ιράν αποδέχθηκε την πρόταση του Πακιστάν για δύο εβδομάδες κατάπαυσης πυρός, με τις συνομιλίες να διεξάγονται στο Ισλαμαμπάντ. Το σχέδιο 10 σημείων που θα αποτελέσει τη βάση των διαπραγματεύσεων περιλαμβάνει σημαντικές προτάσεις όπως η άρση κυρώσεων και η αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή.
Σημαντική η κατάπαυση πυρός και το σχέδιο των 10 σημείων
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η επίτευξη της κατάπαυσης πυρός με το Ιράν είναι μια "μεγάλη μέρα για την παγκόσμια ειρήνη". Σε ανάρτησή του στο Truth Social, μίλησε για τη δυνατότητα μίας "Χρυσής Εποχής" στη Μέση Ανατολή και τις ευκαιρίες που αυτή μπορεί να προσφέρει για την περιοχή.
Ο Τραμπ τόνισε ότι το Ιράν έχει φτάσει στα όρια του και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συμβάλουν στην αύξηση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ. "Θα υπάρξουν πολλές θετικές δράσεις! Θα βγουν πολλά χρήματα. Το Ιράν μπορεί να ξεκινήσει τη διαδικασία ανοικοδόμησης," δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αντίκτυπος στην Ιρανική κοινωνία
Η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε ενθουσιασμό στους δρόμους της Τεχεράνης, όπου πλήθος υποστηρικτών της κυβέρνησης γιόρτασε τη νέα κατάσταση. Οι εικόνες από την πλατεία Επανάστασης δείχνουν Ιρανούς να κρατούν μεγάλες σημαίες και να πανηγυρίζουν, ενώ το τηλεοπτικό δίκτυο SNN, που συνδέεται με την παραστρατιωτική δύναμη Μπασίτζ, ανέφερε ότι ο Τραμπ "υποκλίθηκε" στο Ιράν.
Σχέδιο 10 σημείων για την ειρήνη
Το σχέδιο που ανακοινώθηκε περιλαμβάνει 10 σημεία, τα οποία θα συζητηθούν στις διαπραγματεύσεις που αναμένονται να ξεκινήσουν την Παρασκευή 11 Απριλίου. Ορισμένα από τα κεντρικά σημεία περιλαμβάνουν:
1. Δέσμευση για μη επιθετικότητα. 2. Έλεγχος του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ. 3. Αποδοχή του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν. 4. Άρση όλων των πρωτογενών κυρώσεων. 5. Άρση όλων των δευτερογενών κυρώσεων. 6. Λήξη όλων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. 7. Λήξη όλων των αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου. 8. Καταβολή αποζημίωσης στο Ιράν. 9. Απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή. 10. Παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Αντίκτυποι στις διεθνείς σχέσεις
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, καλωσόρισε την ανακοίνωση της κατάπαυσης πυρός και προέτρεψε τις εμπόλεμες πλευρές να τηρήσουν τους όρους της συμφωνίας, με στόχο τη διαρκή ειρήνη στην περιοχή.
Από την πλευρά του, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε την υποστήριξή του στις αμερικανικές προσπάθειες, επισημαίνοντας την ανάγκη να αποτραπεί η απειλή που μπορεί να προκύψει από το Ιράν.
Η προέλευση της εκεχειρίας και το σχέδιο 10 σημείων
Η Τεχεράνη αποδέχθηκε την κατάπαυση του πυρός μετά από εντατικές προσπάθειες του Ισλαμαμπάντ και την παρέμβαση της Κίνας, η οποία ζήτησε ευελιξία και συνεργασία για την αποκλιμάκωση της έντασης. Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, επιβεβαίωσε την απόφαση. Το σχέδιο 10 σημείων περιλαμβάνει δέσμευση για μη επιθετικότητα, έλεγχο του Ιράν επί του Στενού του Ορμούζ, αποδοχή του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, άρση κυρώσεων, και καταβολή αποζημίωσης στο Ιράν. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε το σχέδιο ως «λειτουργική βάση» για μια συμφωνία.
Οικονομικές επιπτώσεις: Πτώση στις τιμές πετρελαίου
Η ανακούφιση από την προοπτική κατάπαυσης του πυρός είχε άμεση επίδραση στις αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν κάτω από τα 100 δολάρια, με το West Texas Intermediate (WTI) να μειώνεται κατά 15,40%, στα 99,55 δολάρια, και το Brent Βόρειας Θάλασσας να κατρακυλά στα 92,85 δολάρια. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου έφερε ευφορία στις ασιατικές χρηματιστηριακές αγορές, με τον δείκτη Nikkei στο Τόκιο να σημειώνει άνοδο 4% και τον Kospi στη Σεούλ 5,94%.
Δηλώσεις και αντιδράσεις
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε «πλήρη και ολοκληρωτική νίκη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα του ουρανίου του Ιράν θα επιλυθεί. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι η Κίνα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του Ιράν να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις. Η Ουάσινγκτον χαρακτηρίζει την προσωρινή κατάπαυση πυρός ως «νίκη», ενώ το Ιράκ χαιρέτισε τη συμφωνία. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς η εκεχειρία θα επηρεάσει το μέτωπο του Λιβάνου, με τη Χεζμπολάχ να εμπλέκεται σε συγκρούσεις με το Ισραήλ.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε ότι η Τεχεράνη συμφωνεί να επιτρέψει πλήρη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ στο πλαίσιο της δύο εβδομάδων ανακωχής, με την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν οι αεροπορικές επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
«Αν οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν σταματήσουν, οι ισχυρές ένοπλες δυνάμεις μας θα σταματήσουν τις αμυντικές επιχειρήσεις τους», ανέφερε ο κ. Αραγτσί μέσω X, εξ ονόματος του ιρανικού ανωτάτου συμβουλίου εθνικής ασφαλείας.
«Για περίοδο δύο εβδομάδων, θα είναι εφικτή η ασφαλής διέλευση από το στενό του Ορμούζ σε συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και λαμβανομένων υπόψη των τεχνικών περιορισμών», πρόσθεσε, λίγη ώρα αφού ανακοινώθηκε από τις δυο πλευρές πως οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν να διαπραγματευτούν για δυο εβδομάδες τον τερματισμό του πολέμου.
Διπλωματικές προκλήσεις και μέλλον
Η συμφωνία εκεχειρίας, αν και προσωρινή, ανοίγει ένα παράθυρο ευκαιρίας για μακροπρόθεσμες διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, η δυσπιστία μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει, με το Ιράν να τονίζει ότι η συμμετοχή στις συνομιλίες δεν σημαίνει άμεσο τέλος του πολέμου. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα γίνεται με συντονισμό των ιρανικών ένοπλων δυνάμεων.
Η κατάπαυση πυρός που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη επιτυχία των διαπραγματεύσεων εξαρτάται από την ικανότητα των εμπλεκόμενων πλευρών να παραμείνουν δεσμευμένες στην επίτευξη μιας μόνιμης λύσης.
