Ο χρόνιος πόνος που εντοπίζεται στην περιοχή της μέσης φαίνεται να συνδέεται άμεσα με την αντίληψη που έχει ένα άτομο για τον ίδιο του τον εαυτό, καθώς και με την προσδοκία για νέα επεισόδια πόνου και τον φόβο που προκαλεί η κίνηση. Αυτό προκύπτει από τα ευρήματα μιας πρόσφατης απεικονιστικής μελέτης, η οποία φέρνει στο φως μια νέα διάσταση της επίδρασης του επίμονου πόνου.
Η έρευνα, που διεξήχθη από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, υποδεικνύει ότι ο χρόνιος πόνος στη μέση μπορεί να επηρεάζει πολύ περισσότερα από την απλή σωματική μας κατάσταση. Συγκεκριμένα, φαίνεται να διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ίδια μας την ύπαρξη και τις δυνατότητές μας.
Η μεθοδολογία της έρευνας
Στην εν λόγω μελέτη συμμετείχαν 114 άτομα, τα οποία αντιμετώπιζαν χρόνιο πόνο στη μέση για ένα διάστημα μεγαλύτερο των 12 εβδομάδων. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στο να εξετάσουν πώς αντιδρά ο εγκέφαλος των συμμετεχόντων σε δύο διαφορετικές καταστάσεις πόνου: αφενός, όταν ο συνηθισμένος πόνος εντεινόταν εξαιτίας κάποιας κίνησης και, αφετέρου, όταν προκαλούνταν ένας διαφορετικός, προσωρινός πόνος.
Για να επιτύχουν την έξαρση του συνηθισμένου πόνου των συμμετεχόντων, οι επιστήμονες τούς ζήτησαν να σηκώσουν το πόδι τους. Κατά τη διάρκεια αυτής της δοκιμασίας, κατέγραφαν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα χρησιμοποιώντας μια εξειδικευμένη τεχνική λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας. Στη συνέχεια, για λόγους σύγκρισης των αντιδράσεων του εγκεφάλου στις δύο διαφορετικές εμπειρίες, εφάρμοσαν ένα επώδυνο θερμικό ερέθισμα στην περιοχή της γάμπας των συμμετεχόντων.
Το δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας (DMN) και η αυτοαντίληψη
Τα αποτελέσματα της μελέτης αποκάλυψαν μια αξιοσημείωτη διαφορά στις εγκεφαλικές αντιδράσεις. Συγκεκριμένα, όταν ο πόνος στη μέση εντεινόταν λόγω της κίνησης, παρατηρήθηκε αυξημένη δραστηριότητα στο λεγόμενο δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας του εγκεφάλου, γνωστό και ως Default Mode Network (DMN). Το συγκεκριμένο δίκτυο έχει συνδεθεί με την αυτοαναφορική σκέψη, τις προσωπικές αναμνήσεις και την επεξεργασία εσωτερικών συναισθημάτων και εμπειριών, υποδηλώνοντας μια βαθύτερη σύνδεση με τον τρόπο που το άτομο βιώνει τον εαυτό του.
Αντίθετα, κατά την έκθεση των συμμετεχόντων στο επώδυνο θερμικό ερέθισμα, η δραστηριότητα του DMN μειωνόταν. Αυτό αποτελεί μια συνήθη παρατήρηση σε πειραματικές συνθήκες οξέος πόνου. Η διαφορά αυτή υπογραμμίζει ότι μια έξαρση χρόνιου πόνου που προκαλείται από την κίνηση δεν αποτελεί απλώς μια σωματική αίσθηση, αλλά μπορεί να συνδέεται στενότερα με τον τρόπο που το άτομο αντιλαμβάνεται και βιώνει τον ίδιο του τον εαυτό.
Η σύνδεση με την ένταση του πόνου
Οι ερευνητές προχώρησαν σε περαιτέρω διαπιστώσεις, αναδεικνύοντας τη σχέση μεταξύ της έντασης του χρόνιου πόνου και της λειτουργικής σύνδεσης του εγκεφάλου. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε ότι οι συμμετέχοντες που ανέφεραν εντονότερο χρόνιο πόνο παρουσίαζαν και ισχυρότερη λειτουργική σύνδεση ανάμεσα στο δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας (DMN) και σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Αυτές οι περιοχές είναι υπεύθυνες για την επεξεργασία των σωματικών αισθήσεων, ιδιαίτερα εκείνων που σχετίζονται με την περιοχή της πλάτης.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η ένταση του πόνου που βίωναν οι συμμετέχοντες κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας ανύψωσης του ποδιού, τόσο πιο εντονότερη ήταν η δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αισθητηριακή επεξεργασία και την κίνηση. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ιδέα ότι ο χρόνιος πόνος μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με τη σωματική δυσφορία, αλλά και με την προσδοκία νέων επεισοδίων πόνου, καθώς και με τον φόβο της κίνησης. Η πλήρης μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό British Journal of Anaesthesia.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
