Το νέο κληρονομικό δίκαιο, το οποίο τίθεται σε ισχύ στη χώρα μας από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, φέρνει μια σειρά από αλλαγές και κρίσιμες τροποποιήσεις, ιδίως όσον αφορά τα ζευγάρια που δεν έχουν συνάψει γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Η δικηγόρος κ. Ειρήνη Αουάντ αναλύει τις μεταβολές αυτές, υπογραμμίζοντας τη σημασία τους. Για πρώτη φορά, αναγνωρίζεται ρητά στον μόνιμο σύντροφο που ζει σε ελεύθερη ένωση ένας σημαντικός ρόλος στην εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή.
Η τομή του νέου κληρονομικού δικαίου
Το νέο κληρονομικό δίκαιο, το οποίο θα ισχύει από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, εισάγει μια σημαντική τομή στον τρόπο που αντιμετωπίζεται η κληρονομική διαδοχή για συγκεκριμένες περιπτώσεις ζευγαριών. Η βασική καινοτομία έγκειται στην ρητή αναγνώριση του μόνιμου συντρόφου που διαβιοί σε ελεύθερη ένωση.
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, ο σύντροφος αυτός αποκτά πλέον έναν σημαντικό ρόλο στην εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή, δηλαδή στην κληρονομιά που δεν έχει ρυθμιστεί με διαθήκη. Αυτή η εξέλιξη έχει ήδη σχολιαστεί ως καινοτομία από τον νομικό κόσμο, σηματοδοτώντας μια νέα προσέγγιση στο οικογενειακό και κληρονομικό δίκαιο.
Ο ρόλος του συντρόφου στην κληρονομική διαδοχή
Ένα από τα κεντρικά σημεία των αλλαγών είναι η θέση του συντρόφου σε σχέση με τους συγγενείς του κληρονομουμένου. Η κ. Ειρήνη Αουάντ διευκρινίζει ότι ο σύντροφος «δεν ανταγωνίζεται» τους συγγενείς που ανήκουν στις προηγούμενες τάξεις κληρονομικής διαδοχής.
Αυτό σημαίνει ότι η αναγνώριση του ρόλου του δεν αναιρεί την προτεραιότητα των καθορισμένων συγγενών, αλλά προσθέτει μια νέα διάσταση στην κληρονομική διαδοχή για τα ζευγάρια που επιλέγουν την ελεύθερη ένωση έναντι του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην προστασία του συντρόφου σε περιπτώσεις απουσίας διαθήκης.
Η σειρά των κληρονομικών τάξεων
Για την καλύτερη κατανόηση της θέσης του συντρόφου, είναι απαραίτητο να αναφερθεί η υφιστάμενη σειρά των κληρονομικών τάξεων, όπως αυτή προβλέπεται από το δίκαιο. Στην πρώτη τάξη κληρονομικής διαδοχής καλούνται οι κατιόντες, δηλαδή τα παιδιά, τα εγγόνια και οι λοιποί απόγονοι του θανόντος.
Στη δεύτερη τάξη περιλαμβάνονται οι γονείς του κληρονομουμένου, καθώς και τα αδέλφια του. Μαζί με αυτούς, καλούνται και τα τέκνα, καθώς και οι εγγονοί των αδελφών, αν υπάρχουν. Αυτές οι δύο τάξεις έχουν προτεραιότητα στην κληρονομική διαδοχή.
Ο επιζών σύζυγος και οι επόμενες τάξεις
Η τρίτη τάξη κληρονομικής διαδοχής αφορά τον επιζώντα σύζυγο. Ο σύζυγος καλείται στην κληρονομιά ανάλογα με την περίπτωση, είτε μαζί με τους συγγενείς της πρώτης ή της δεύτερης τάξης, είτε και μόνος του, εφόσον δεν υπάρχουν συγγενείς των προηγούμενων τάξεων. Η θέση του συζύγου παραμένει ισχυρή στο πλαίσιο της κληρονομικής διαδοχής.
Τέλος, στην τέταρτη τάξη κληρονομικής διαδοχής καλούνται οι παππούδες και οι γιαγιάδες του κληρονομουμένου. Μαζί με αυτούς, στην ίδια τάξη περιλαμβάνονται και οι κατιόντες τους, δηλαδή τα τέκνα και οι εγγονοί των παππούδων και των γιαγιάδων. Η αναγνώριση του συντρόφου στην ελεύθερη ένωση έρχεται να συμπληρώσει αυτό το πλαίσιο, χωρίς να μεταβάλλει την ιεραρχία των συγγενικών τάξεων.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
