Η Έλενα Φέρο συνεχίζει την οικογενειακή βιοτεχνία που ίδρυσε ο παππούς της το 1915 στην πόλη Μέρζα της Γαλικίας, επαναπροσδιορίζοντας τα περίφημα zocos. Αυτά τα παραδοσιακά ξύλινα τσόκαρα κινδύνευαν να εξαφανιστούν, όμως χάρη στην επιμονή της, αποκτούν νέα πνοή. Η τέχνη του zoqueiro, του κατασκευαστή τσόκαρων, διατηρείται ζωντανή μέσα από τις προσπάθειες της Φέρο.
Η ιστορία των zocos της Γαλικίας
Τα zocos αποτελούν ένα παραδοσιακό αγροτικό υπόδημα που είναι στενά συνδεδεμένο με την ιστορία της γεωργίας στη Γαλικία, τη βορειοδυτική Ισπανία. Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα σαμπό, έχουν κατασκευαστεί για να αντέχουν στις δύσκολες καιρικές συνθήκες της περιοχής. Η άκαμπτη ξύλινη βάση τους κροταλίζει ρυθμικά σε κάθε βήμα, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική μελωδία που συνόδευε ιστορικά την αγροτική ζωή.
Οι αγρότες της Γαλικίας φορούσαν τα zocos πριν ακόμα οι πρώτες ακτίνες του ήλιου απλωθούν στην ύπαιθρο, ετοιμαζόμενοι για την απαιτητική τους ημέρα. Με στιβαρή σόλα, τα τσόκαρα εξασφάλιζαν ότι αυτός που τα φορούσε δεν θα ερχόταν σε επαφή με τη λάσπη και το νερό. Η επιφάνεια από δέρμα αγκάλιαζε το πόδι και έδενε στον αστράγαλο, καθιστώντας τα ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ισπανικής παράδοσης. Ένα χειροποίητο ζευγάρι zocos, μαζί με το ψωμί από καλαμποκάλευρο, δεν έλειπαν ποτέ από ένα γαλικιανό σπιτικό, καθώς έθρεψε διαχρονικά τις πολυπληθείς αγροτικές οικογένειες.
Η απειλή της εξαφάνισης και η αντίσταση
Με την πάροδο του χρόνου και την ανάπτυξη υποδημάτων από φθηνότερα υλικά, το παραδοσιακό επάγγελμα του zoqueiro βρέθηκε αντιμέτωπο με την απειλή της εξαφάνισης. Οι καταναλωτές αγόραζαν όλο και λιγότερο τα ξύλινα τσόκαρα, καθώς τα πλαστικά ήταν πιο προσιτά και οικονομικά. Αυτή η αλλαγή στις προτιμήσεις του κοινού οδήγησε σε μια κρίση για την τέχνη της κατασκευής των zocos.
Ωστόσο, υπήρξαν μερικοί επίμονοι τεχνίτες που αρνήθηκαν να δουν την τέχνη τους να πεθαίνει. Αυτοί οι τεχνίτες αντιστάθηκαν σθεναρά στην τάση της εποχής, όχι μόνο διατηρώντας στη ζωή το zoco, αλλά και επαναπροσδιορίζοντάς το, δίνοντάς του έτσι μια νέα πνοή και προοπτική για το μέλλον.
Η Έλενα Φέρο και η οικογενειακή παράδοση
Ανάμεσα σε αυτούς τους επίμονους τεχνίτες βρίσκεται η Έλενα Φέρο, η οποία συνεχίζει την οικογενειακή βιοτεχνία που ιδρύθηκε από τον παππού της το 1915. Η βιοτεχνία αυτή βρίσκεται στην πόλη Μέρζα. Η Φέρο μαθήτευσε στην τέχνη του zoqueiro στους ίδιους ξύλινους πάγκους και με τα ίδια δουλεμένα εργαλεία όπου έμαθαν το επάγγελμα ο πατέρας και η θεία της.
Έχοντας μεγαλώσει ανάμεσα σε δέρματα και καρφιά, η τέχνη αυτή πέρασε στο αίμα της. Η Έλενα Φέρο διαθέτει μεταπτυχιακό στο Σχεδιασμό Δερμάτινων Ειδών από το Ίδρυμα Loewe, γεγονός που της έδωσε τα εφόδια να συνδυάσει την παράδοση με τη σύγχρονη προσέγγιση. Τα επίσημα επαγγελματικά της βήματα ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του 1990.
Ο επαναπροσδιορισμός του παραδοσιακού τσόκαρου
Κατά τα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής της πορείας, η Έλενα Φέρο επιχείρησε τις πρώτες αλλαγές στο παραδοσιακό τσόκαρο. Τα αρχικά αποτελέσματα αυτών των προσπαθειών δεν ήταν θετικά, όμως η Φέρο επέμεινε στο όραμά της. Παρατήρησε προσεκτικά τον τρόπο που έχουν αλλάξει οι καταναλωτές, το έδαφος πάνω στο οποίο περπατούν και τις σύγχρονες ανάγκες τους.
Με βάση αυτές τις παρατηρήσεις, διαμόρφωσε το zoco, προσαρμόζοντάς το στις απαιτήσεις της σημερινής εποχής, χωρίς να χάσει τον παραδοσιακό του χαρακτήρα και την αντοχή του. Μέσα από αυτή τη διαδικασία επαναπροσδιορισμού, η Έλενα Φέρο κατάφερε να δώσει νέα ζωή στα ξύλινα τσόκαρα, διασφαλίζοντας τη συνέχεια μιας τέχνης που μετράει πάνω από έναν αιώνα ζωής.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
