Στη χώρα μας, παρατηρείται συχνά το φαινόμενο να χαρακτηρίζεται ένας όγκος στον πνεύμονα ως ανεγχείρητος χωρίς να έχει προηγηθεί η κλήση χειρουργού. Αυτή η πρακτική μπορεί να επηρεάσει την ενδεδειγμένη ιατρική αντιμετώπιση, καθώς η διάγνωση του «ανεγχείρητου» δεν είναι πάντα τελεσίδικη. Ο θωρακοχειρουργός-αγγειοχειρουργός, κ. Κωνσταντίνος Μαρκόπουλος, τονίζει την ανάγκη για τη γνώμη του ειδικού, ώστε να διασφαλίζεται το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα για τον ασθενή.
Τι σημαίνει «ανεγχείρητος» καρκίνος πνεύμονα;
Ένας καρκινικός όγκος στον πνεύμονα χαρακτηρίζεται ως ανεγχείρητος όταν δεν επιδέχεται την αφαίρεσή του ως πρώτη ιατρική παρέμβαση. Αυτό αφορά ένα σημαντικό ποσοστό των περιστατικών, με τον κ. Μαρκόπουλο να διευκρινίζει τις ιδιαιτερότητες ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου.
Συγκεκριμένα, το 10-15% των καρκίνων του πνεύμονα είναι μικροκυτταρικού τύπου. Αυτοί οι όγκοι θεωρούνται ανεγχείρητοι ανεξαρτήτως του μεγέθους τους, καθώς ο συνδυασμός χημειοθεραπείας με ακτινοβολίες έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει τα ίδια αποτελέσματα με το χειρουργείο. Για το υπόλοιπο 85-90% των καρκίνων, ο πρωταρχικός στόχος παραμένει η ριζική αφαίρεση, η οποία αποτελεί τη μοναδική παρέμβαση που μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη ίαση. Άλλες θεραπείες, αν και συχνά αποδοτικές, έχουν παρηγορητικό χαρακτήρα.
Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
Ένα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το 50% των καρκίνων του πνεύμονα ανακαλύπτονται τυχαία. Αυτό συμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια μιας ακτινογραφίας θώρακος που γίνεται επ’ ευκαιρία μιας άλλης ιατρικής επέμβασης, ενός κρυολογήματος ή ενός γενικού check-up. Ο κ. Μαρκόπουλος επισημαίνει ότι αυτό αποτελεί απόδειξη πως τις περισσότερες φορές ένας όγκος στον πνεύμονα αναπτύσσεται ασυμπτωματικά.
Η ασυμπτωματική ανάπτυξη έχει ως συνέπεια, δυστυχώς, όταν ο καρκίνος ανακαλύπτεται, να είναι συχνά ευμεγέθης. Έτσι, ένα ποσοστό που αγγίζει το 30-40% των περιπτώσεων κρίνεται ήδη ως ανεγχείρητο τη στιγμή της διάγνωσης, υπογραμμίζοντας την κρισιμότητα της έγκαιρης ανίχνευσης.
Οι προϋποθέσεις που καθιστούν έναν όγκο ανεγχείρητο
Ο θωρακοχειρουργός κ. Κωνσταντίνος Μαρκόπουλος αναλύει τις συγκεκριμένες συνθήκες υπό τις οποίες ένας καρκίνος πνεύμονος χαρακτηρίζεται ως ανεγχείρητος. Αυτές οι προϋποθέσεις αφορούν τόσο την έκταση της νόσου όσο και τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς.
Μία από τις βασικές αιτίες είναι η ύπαρξη απομακρυσμένων μεταστάσεων σε ζωτικά όργανα όπως ο εγκέφαλος, το συκώτι, τα επινεφρίδια ή τα οστά. Σε αυτή την περίπτωση, η νόσος θεωρείται ήδη διασκορπισμένη στο σώμα. Επίσης, ένας όγκος κρίνεται ανεγχείρητος όταν οι αναπνευστικές εφεδρείες του ασθενούς δεν είναι επαρκείς για να επιτρέψουν ένα χειρουργείο στον πνεύμονα που θα απαιτούσε την αφαίρεση μεγάλου τμήματος αυτού, όπως για παράδειγμα μια πνευμονεκτομή.
Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν την κατάσταση των λεμφαδένων. Συγκεκριμένα, όταν υπάρχουν block λεμφαδένων που έχουν περάσει στο αντίθετο μεσοθωράκιο – για παράδειγμα, ο όγκος βρίσκεται στη δεξιά πλευρά και υπάρχουν λεμφαδένες και στην αριστερή – ή όταν οι λεμφαδένες είναι ομόπλευροι αλλά τόσο πολλοί που εμποδίζουν την προσέγγιση της πνευμονικής αρτηρίας ή του βρόγχου, η χειρουργική επέμβαση καθίσταται αδύνατη. Επιπλέον, η διήθηση σημαντικών αγγείων και δομών, όπως η άνω κοίλη φλέβα, η αορτή, η πνευμονική αρτηρία, το περικάρδιο και η υποκλείδιος φλέβα, αποτελεί κριτήριο ανεγχειρητότητας. Η παρουσία πλευριτικού υγρού με καρκινικά κύτταρα είναι επίσης ένας παράγοντας που οδηγεί σε αυτή τη διάγνωση.
Τέλος, συνυπάρχουσες παθήσεις που καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνο ένα χειρουργείο στον πνεύμονα μπορούν να οδηγήσουν στην απόφαση της ανεγχειρητότητας. Τέτοιες παθήσεις περιλαμβάνουν καρδιακή ανεπάρκεια 4ου βαθμού, σοβαρή αιματολογική νόσο ή νεφρική ανεπάρκεια που απαιτεί τεχνητό νεφρό, μεταξύ άλλων σοβαρών καταστάσεων υγείας.
Με πληροφορίες από: Reader
