Ένα νέο φαρμακευτικό μόριο, το RSQ-020, που αναπτύχθηκε από Έλληνες ερευνητές, έχει δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε προκλινικές μελέτες. Το μόριο αυτό κατάφερε να αποκαταστήσει την ικανότητα μάθησης και μνήμης σε ζώα που εμφάνιζαν συμπτώματα Αλτσχάιμερ. Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει νέα ελπίδα στην αντιμετώπιση σοβαρών νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Η ανακάλυψη και οι ερευνητές
Ο Έλληνας ερευνητής, δρ Γιώργος Σκρέτας, μαζί με την ερευνητική ομάδα του, εντόπισε το νέο φαρμακευτικό μόριο RSQ-020. Η ομάδα αποτελείται από το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ», το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και την εταιρεία-τεχνοβλαστό «ResQ Biotech».
Το μόριο αυτό δοκιμάστηκε σε προκλινικές μελέτες, όπου πέτυχε να αποκαταστήσει την ικανότητα μάθησης και μνήμης σε ζώα που είχαν συμπτώματα Αλτσχάιμερ.
Ο στόχος του μορίου RSQ-020
Το RSQ-020 στοχεύει συγκεκριμένα στην πρωτεΐνη Ταυ. Η πρωτεΐνη αυτή, όταν αναδιπλώνεται λανθασμένα και δημιουργεί συσσωματώματα, θεωρείται υπεύθυνη για την εμφάνιση πολλών σοβαρών νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Η δράση του μορίου στην πρωτεΐνη Ταυ αποτελεί κεντρικό σημείο της έρευνας, καθώς η δυσλειτουργία της πρωτεΐνης αυτής συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη παθήσεων όπως το Αλτσχάιμερ.
Η καινοτόμος τεχνολογία ανάπτυξης
Η ανάπτυξη του RSQ-020 κατέστη δυνατή χάρη σε μια πρωτοποριακή τεχνολογία που ανέπτυξε η συγκεκριμένη ερευνητική ομάδα. Οι ερευνητές τροποποίησαν βακτήρια, τα οποία έχουν την ικανότητα να παράγουν δισεκατομμύρια υποψήφια μόρια.
Παράλληλα με την παραγωγή, τα βακτήρια ελέγχονται για τη λειτουργικότητά τους, με σκοπό τον εντοπισμό εκείνων των μορίων που διαθέτουν την ικανότητα να επιδιορθώνουν πρωτεΐνες οι οποίες έχουν αναδιπλωθεί με προβληματικό τρόπο.
Η διαφορά από τις κλασικές μεθόδους
Ο Γιώργος Σκρέτας, διευθυντής του Ινστιτούτου Βιοκαινοτομίας του Ερευνητικού Κέντρου Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ» και συνεργαζόμενος ερευνητής του Ινστιτούτου Χημικής Βιολογίας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ την καινοτόμα μέθοδο. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κλασικός τρόπος ανακάλυψης φαρμάκων για ασθένειες προβληματικής αναδίπλωσης πρωτεϊνών αναζητά ένα μόριο-κλειδί που ταιριάζει σε μια πρωτεΐνη-στόχο, σαν κλειδαριά.
Ωστόσο, οι πρωτεΐνες που σχετίζονται με τον νευροεκφυλισμό δεν έχουν μια σταθερή «κλειδαριά», αλλά αλλάζουν συνεχώς σχήμα. Αυτός είναι ο λόγος που, παρά τις δεκαετίες έρευνας και τις μεγάλες επενδύσεις, σχεδόν καμία από αυτές τις ασθένειες δεν έχει θεραπεία που να σταματά την εξέλιξή της. Η νέα προσέγγιση δεν αναζητά το κλειδί που ταιριάζει στην κλειδαριά, αλλά αυτό που κάνει τη δουλειά όπως πρέπει, δηλαδή αυτό που ανοίγει την πόρτα. Οι ερευνητές το βρίσκουν βλέποντας την πόρτα να ανοίγει, καθώς όταν αυτό συμβαίνει, μέσα στα βακτήρια ανάβει ξαφνικά ένα έντονο πράσινο φως.
Τα πλεονεκτήματα της νέας προσέγγισης
Πρακτικά, οι ερευνητές παράγουν την ανθρώπινη πρωτεΐνη που τους ενδιαφέρει μέσα σε βακτήρια. Τα βακτήρια αυτά έχουν προγραμματιστεί ώστε να φωτίζουν μόνο όταν η πρωτεΐνη σταματήσει να αναδιπλώνεται με προβληματικό τρόπο.
Ταυτόχρονα, τα ίδια τα βακτήρια κατασκευάζουν δισεκατομμύρια διαφορετικά μικρά μόρια, με το καθένα να δοκιμάζει μια διαφορετική λύση. Κάθε κύτταρο που ανάβει, υποδηλώνει στους ερευνητές ότι μέσα του υπάρχει ένα μόριο που λειτούργησε.
Ο κ. Σκρέτας παρατηρεί ότι με αυτόν τον τρόπο, αντί για χρόνια δοκιμών σε δοκιμαστικούς σωλήνες, βρίσκονται μέσα σε λίγες μέρες μόρια που λειτουργούν μέσα σε ζωντανό κύτταρο. Αυτό το περιβάλλον προσομοιάζει πολύ περισσότερο την ανθρώπινη ασθένεια σε σχέση με ένα δοκιμαστικό σωλήνα.
Με πληροφορίες από: News.gr
