Ο καφές είναι ένα ρόφημα που μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα στον οργανισμό από την απλή αφύπνιση. Πρόσφατη έρευνα υποδεικνύει ότι τόσο ο κανονικός όσο και ο ντεκαφεϊνέ καφές έχουν τη δυνατότητα να μεταβάλλουν το μικροβίωμα του εντέρου. Αυτή η αλλαγή μπορεί να έχει επιπτώσεις στη διάθεση, το στρες, τη μνήμη και την προσοχή, λειτουργώντας μέσω της αμφίδρομης σύνδεσης που υπάρχει ανάμεσα στο έντερο και τον εγκέφαλο.
Η επιστημονική προσέγγιση και η μεθοδολογία
Επιστήμονες από το APC Microbiome Ireland, ένα ερευνητικό κέντρο που ανήκει στο University College Cork, πραγματοποίησαν μια μελέτη με σκοπό να διερευνήσουν πώς ο καφές μπορεί να επηρεάζει την επικοινωνία μεταξύ του πεπτικού συστήματος και του εγκεφάλου. Η συγκεκριμένη έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications και εστίασε στον αποκαλούμενο άξονα εντέρου-εγκεφάλου.
Ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου αποτελεί ένα αμφίδρομο σύστημα επικοινωνίας που λειτουργεί ανάμεσα στους μικροοργανισμούς που κατοικούν στο έντερο και τον εγκέφαλο. Η επικοινωνία αυτή πραγματοποιείται μέσω διαφόρων μηχανισμών, όπως το ανοσοποιητικό σύστημα, οι ορμόνες, τα νεύρα, καθώς και μέσω χημικών ουσιών που παράγονται από τα μικρόβια του εντέρου.
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές εξέτασαν συνολικά 62 άτομα. Από αυτά, 31 ήταν τακτικοί καταναλωτές καφέ, ενώ οι υπόλοιποι 31 συνήθως δεν έπιναν καφέ. Ως τακτικοί καταναλωτές καφέ ορίστηκαν όσοι έπιναν περίπου 3 έως 5 φλιτζάνια καφέ την ημέρα. Αυτή η ποσότητα χαρακτηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων ως ασφαλής και μέτρια για την πλειονότητα των ανθρώπων.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ψυχολογικές αξιολογήσεις και παράλληλα κατέγραφαν λεπτομερώς την καθημερινή τους κατανάλωση καφεΐνης, καθώς και τη διατροφή τους. Επιπλέον, οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα κοπράνων και ούρων από τους συμμετέχοντες. Αυτή η συλλογή δειγμάτων επέτρεψε την παρακολούθηση τυχόν αλλαγών στα βακτήρια του εντέρου, στον μεταβολισμό, στη διάθεση, καθώς και στα επίπεδα του αντιλαμβανόμενου στρες.
Η φάση της διακοπής και επαναφοράς του καφέ
Στο αρχικό στάδιο της μελέτης, οι τακτικοί καταναλωτές καφέ κλήθηκαν να διακόψουν την κατανάλωση του ροφήματος για ένα διάστημα δύο εβδομάδων. Η διακοπή αυτή οδήγησε σε σημαντικές μεταβολές στο μεταβολικό προφίλ του εντέρου τους, σε σύγκριση με το προφίλ των ατόμων που δεν έπιναν καφέ καθόλου.
Στη συνέχεια, ο καφές επανεντάχθηκε στη διατροφή των συμμετεχόντων, χωρίς ωστόσο οι ίδιοι να γνωρίζουν αν έπιναν κανονικό καφέ ή ντεκαφεϊνέ. Μετά την επαναφορά της κατανάλωσης καφέ, παρατηρήθηκε ότι και οι δύο ομάδες, τόσο εκείνοι που έπιναν κανονικό όσο και αυτοί που έπιναν ντεκαφεϊνέ, εμφάνισαν χαμηλότερα επίπεδα αντιλαμβανόμενου στρες, κατάθλιψης και παρορμητικότητας. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι ορισμένες από τις ευεργετικές επιδράσεις του καφέ στη διάθεση ενδέχεται να μην οφείλονται αποκλειστικά στην καφεΐνη.
Ο ρόλος της καφεΐνης και τα βακτήρια του εντέρου
Η έρευνα αποκάλυψε επίσης διαφορές στην αφθονία αρκετών ειδών βακτηρίων στο έντερο. Συγκεκριμένα, ορισμένα βακτήρια, όπως τα Eggertella και τα Cryptobacterium curtum, εντοπίστηκαν σε μεγαλύτερη αφθονία στους καταναλωτές καφέ. Τα βακτήρια αυτά θεωρείται ότι ενδέχεται να συμμετέχουν σε διαδικασίες που σχετίζονται με την παραγωγή οξέων και χολικών αλάτων στον οργανισμό.
Τα ευρήματα της μελέτης προσφέρουν νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο ο καφές μπορεί να επηρεάζει την υγεία του εντέρου και, κατ' επέκταση, τη λειτουργία του εγκεφάλου, ανεξάρτητα από την παρουσία ή την απουσία καφεΐνης.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis
