Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την αυξανόμενη κατανάλωση ενεργειακών ποτών από ανήλικους, επισημαίνοντας τους πολλαπλούς κινδύνους που εγκυμονεί αυτή η συνήθεια. Τα ποτά αυτά, τα οποία έχουν περάσει από τη διαφήμιση στην καθημερινότητα παιδιών και εφήβων, δεν είναι απλά αναψυκτικά και απαιτούν σαφή ενημέρωση και πρόληψη.
Τι περιέχουν τα ενεργειακά ποτά
Σύμφωνα με την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, τα ενεργειακά ποτά δεν πρέπει να συγχέονται με απλά αναψυκτικά ή αθλητικά ποτά. Η σύνθεσή τους περιλαμβάνει διεγερτικές ουσίες, με κυριότερη την καφεΐνη, η οποία είναι γνωστή για τις διεγερτικές της ιδιότητες στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
Εκτός από την καφεΐνη, τα ενεργειακά ποτά περιέχουν συχνά σημαντικές ποσότητες ζάχαρης, ταυρίνη και γκουαρανά. Η γκουαρανά αποτελεί επιπλέον πηγή καφεΐνης, ενισχύοντας περαιτέρω τη διεγερτική δράση των ποτών. Η παρουσία αυτών των συστατικών καθιστά τη χρήση τους από ανηλίκους ένα ζήτημα που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και ενημέρωσης.
Υψηλά ποσοστά κατανάλωσης στους ανήλικους
Τα στοιχεία από διάφορες έρευνες καταδεικνύουν την εκτεταμένη κατανάλωση ενεργειακών ποτών μεταξύ των ανηλίκων. Σε μια μεγάλη, εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 και περιέλαβε 40.768 μαθητές από την Ε΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Γυμνασίου, το 26,3% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι καταναλώνει ενεργειακά ποτά τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Οι διαθέσιμες απαντήσεις περιλάμβαναν επιλογές όπως «ποτέ», «1-2 φορές την εβδομάδα», «3-4 φορές την εβδομάδα» και «πάνω από 5 φορές την εβδομάδα», υποδηλώνοντας μια σημαντική εβδομαδιαία συχνότητα κατανάλωσης. Η εικόνα αυτή είναι ακόμη πιο έντονη στους μεγαλύτερους εφήβους.
Μια πανελλαδική έρευνα, η ESPAD-Ελλάδα 2024 του ΕΠΙΨΥ, σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 6.810 μαθητών της Α΄ Λυκείου από 488 σχολεία, έδειξε ότι το 45% των 16χρονων έχει καταναλώσει αλκοόλ μαζί με ενεργειακό ποτό τουλάχιστον μία φορά. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 27,6% για όσους έχουν κάνει τον συγκεκριμένο συνδυασμό τουλάχιστον τρεις φορές. Στην Αττική, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 43% και 25%, ενώ το 32% των 16χρονων θεωρεί «ακίνδυνο» τον συνδυασμό αλκοόλ και ενεργειακού ποτού μία ή δύο φορές. Τα ευρήματα αυτά δεν είναι καινούργια, καθώς παλαιότερη έρευνα του ΕΦΕΤ σε 4.562 εφήβους 16-18 ετών είχε καταγράψει κατανάλωση ενεργειακών ποτών στο 43,9%, με το 17% των χρηστών να αναφέρει ότι δοκίμασε για πρώτη φορά από το δημοτικό. Αυτό υποδηλώνει ότι το φαινόμενο έχει μακρά παρουσία στην ελληνική εφηβική καθημερινότητα.
Επιπτώσεις στο νευρικό σύστημα και τη συμπεριφορά
Η καφεΐνη, ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος, μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στα παιδιά και τους εφήβους. Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επισημαίνει ότι η κατανάλωση ενεργειακών ποτών μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την εγρήγορση και τη συμπεριφορά των ανηλίκων.
Μια συστηματική ανασκόπηση 57 μελετών, που περιέλαβε συνολικά πάνω από 1,2 εκατομμύρια νέους, βρήκε συσχετίσεις της κατανάλωσης ενεργειακών ποτών με μικρότερη διάρκεια και χειρότερη ποιότητα ύπνου. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν συσχετίσεις με άγχος και ψυχολογική δυσφορία, χαμηλότερη σχολική επίδοση, κάπνισμα, binge drinking και χρήση άλλων ουσιών. Ωστόσο, η Ένωση τονίζει ότι, επειδή μεγάλο μέρος των δεδομένων είναι παρατηρητικό, πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη αιτιότητας.
Καρδιαγγειακοί κίνδυνοι και άλλες επισημάνσεις
Πέρα από τις επιπτώσεις στο νευρικό σύστημα, η κατανάλωση ενεργειακών ποτών έχει συνδεθεί και με κινδύνους για το καρδιαγγειακό σύστημα. Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής αναφέρει ότι έχουν καταγραφεί οξείες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης και μεταβολές του καρδιακού ρυθμού και της ηλεκτροφυσιολογίας.
Δύο πρόσφατες ανασκοπήσεις, που δημοσιεύθηκαν το 2026, επισημαίνουν τους πιθανούς κινδύνους που προκύπτουν από την κατανάλωση υψηλών δόσεων καφεΐνης, ενός από τα βασικά συστατικά των ενεργειακών ποτών. Αυτές οι επισημάνσεις ενισχύουν την ανάγκη για προσεκτική προσέγγιση και ενημέρωση σχετικά με τη χρήση αυτών των ποτών από τους ανηλίκους.
Με πληροφορίες από: Reader
