Ένα εντυπωσιακό ρωμαϊκό μωσαϊκό και μια τοιχογραφία που απεικονίζει μια άγνωστη πόλη αποκαταστάθηκαν και παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό. Τα αρχαία αυτά έργα τέχνης, που παρέμεναν κρυμμένα για αιώνες, αποκαλύφθηκαν στη Ρώμη, φέρνοντας στην επιφάνεια ένα μυστήριο σχετικά με την ταυτότητα της πόλης που απεικονίζεται, το οποίο οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμη λύσει.
Η αποκάλυψη κάτω από τα λουτρά του Τραϊανού
Τα δύο εντυπωσιακά έργα, γνωστά ως «Ζωγραφισμένη Πόλη» και «Μεγάλο Μωσαϊκό», βρέθηκαν κάτω από τα περίφημα Λουτρά του Τραϊανού. Η τοποθεσία της ανακάλυψης είναι στον λόφο Όππιο, σε κοντινή απόσταση από το Κολοσσαίο, στην καρδιά της αρχαίας Ρώμης. Τα έργα αυτά χρονολογούνται στον 1ο αιώνα μ.Χ., γεγονός που τα καθιστά παλαιότερα από τα ίδια τα λουτρά.
Η ανακάλυψή τους έγινε κατά τη διάρκεια ανασκαφών που πραγματοποιήθηκαν τη δεκαετία του 1990. Έκτοτε, έχουν υποβληθεί σε εργασίες αποκατάστασης και πλέον παρουσιάζονται στο κοινό, προσφέροντας μια νέα ματιά σε ένα σημαντικό κομμάτι της ρωμαϊκής ιστορίας και τέχνης.
Η «Ζωγραφισμένη Πόλη» και το μυστήριο της ταυτότητας
Η «Ζωγραφισμένη Πόλη» είναι μια τοιχογραφία που καλύπτει περίπου 10 τετραγωνικά μέτρα. Η παράσταση απεικονίζει μια οχυρωμένη πόλη με έντονο θαλάσσιο χαρακτήρα, όπως φαίνεται από ψηλά. Στη σύνθεση της τοιχογραφίας διακρίνονται με σαφήνεια διάφορα κτίρια, δρόμοι, πύργοι, ένας ναός, ένα θέατρο και πολλοί δημόσιοι χώροι, δημιουργώντας την εντύπωση ότι ο θεατής παρατηρεί την πόλη από μια υπερυψωμένη θέση.
Τα χρώματα που χρησιμοποιήθηκαν, κυρίως μπλε και τερακότα, έχουν διατηρηθεί σε αξιοσημείωτο βαθμό, παρόλο που έχουν υποστεί κάποια φθορά και ξεθώριασμα με το πέρασμα των αιώνων. Ωστόσο, οι αρχαιολόγοι δεν έχουν καταφέρει ακόμη να ταυτοποιήσουν την πόλη που απεικονίζεται. Παραμένει αβέβαιο αν πρόκειται για ένα πραγματικό λιμάνι ή για μια φανταστική απεικόνιση μιας σημαντικής πόλης της εποχής. Ο επικεφαλής της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ρώμης, Claudio Parisi Presicce, έχει επισημάνει ότι, εάν η πόλη είναι συγκεκριμένη, θα πρέπει να ήταν ιδιαίτερα γνωστή την εποχή που δημιουργήθηκε το έργο.
Το «Μεγάλο Μωσαϊκό»: Ένα έργο μνημειακών διαστάσεων
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το «Μεγάλο Μωσαϊκό», το οποίο αποτελεί μια μνημειακή διακόσμηση σε τοίχο. Θεωρείται το μεγαλύτερο γνωστό ρωμαϊκό επιτοίχιο μωσαϊκό, καθώς εκτείνεται σε περίπου 52 πόδια, δηλαδή σχεδόν 16 μέτρα. Οι σωζόμενες επιφάνειες του μωσαϊκού περιλαμβάνουν διαφορετικά επίπεδα και σύνθετες αρχιτεκτονικές παραστάσεις. Οι αρχαιολόγοι συνεχίζουν τις εργασίες τους και δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει το ακριβές σημείο όπου σταματά το μωσαϊκό.
Η σύνθεση του έργου είναι πλούσια και περιλαμβάνει κίονες, βάθρα και ποικίλα αρχιτεκτονικά στοιχεία, καθώς και ανθρώπινες μορφές. Στα ανώτερα τμήματα του μωσαϊκού εμφανίζονται σκηνές με ανθρώπους που παραπέμπουν σε θεατρικές παραστάσεις. Χαμηλότερα, η σύνθεση προσφέρει μια εικόνα της πόλης και του λιμανιού, όπως αυτή θα φαινόταν από ψηλά. Μεταξύ των μορφών που έχουν εντοπιστεί, ξεχωρίζει ένας ποιητής με στεφάνι δάφνης, ένα στοιχείο που προσθέτει μια επιπλέον διάσταση στο εικονογραφικό πρόγραμμα του μνημειώδους αυτού έργου.
Η χρονολόγηση των ευρημάτων και τα λουτρά
Τα δύο έργα τέχνης, η «Ζωγραφισμένη Πόλη» και το «Μεγάλο Μωσαϊκό», βρέθηκαν σε μια υπόγεια στοά κάτω από τα φημισμένα Λουτρά του Τραϊανού. Οι αρχαιολόγοι τα χρονολογούν στον 1ο αιώνα μ.Χ., κάτι που σημαίνει ότι προϋπήρχαν της κατασκευής των λουτρών.
Τα Λουτρά του Τραϊανού εγκαινιάστηκαν το 109 μ.Χ. και σχεδιάστηκαν από τον Απολλόδωρο τον Δαμασκηνό, ειδικά για τον αυτοκράτορα Τραϊανό. Με μια εντυπωσιακή έκταση που υπολογίζεται σε περίπου έξι εκτάρια, θεωρούνταν το μεγαλύτερο συγκρότημα λουτρών στον κόσμο κατά την εποχή της κατασκευής τους, αναδεικνύοντας το μέγεθος και την πολυτέλεια της ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
